درآمد
یکى از فضیلت هاى بزرگ سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (علیهالسلام) که در روایات فراوان به چشم مىخورد، تشویق و ترغیب به زیارت آن وجود مقدس است که پیامبر و معصومین (علیهمالسلام) بر آن تاکید فراوان داشته اند. به همینجهت مردم را در تمام سال، به زیارت آن بزرگوار فراخوانده اند، بویژه در روزهاى مخصوصى که زیارت مخصوصه أبى عبدالله معروف و مشهور گردیده است.
مثلًا در شب و روز جمعه، و شب و روز عرفه، و شب و روز عید قربان، و شب و روز عید فطر، و اول و نیمه ماه رجب، و نیمه شعبان، و روز اول و نیمه و آخر ماه رمضان، و شبهاى قدر بویژه شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان، و شب و روز عاشورا، و روز أربعین.
وجود همین روایات از پیامبر و معصومین سبب شد که بزرگان اهل حدیث و فقهاى بزرگ شیعه آنها را در کتابهاى حدیثى و فقهى خود آورده و ضمن دستهبندى کردن آنها عنوان استحباب و تاکید استحباب به آنها بدهند. همانگونه که مرحوم کلینى و شیخ طوسى و شیخ صدوق و حر عاملى، و علامه مجلسى و دیگران چنین کردهاند. مثلًا شیخ حر عاملى (ره) در باب زیارت امام حسین (ع) در شب جمعه مىنویسد:
باب تاکد زیارة الحسین کل لیله جمعه و کل یوم جمعه[1]
و یا اینکه ابن طاووس درباره زیارت امام حسین (ع) در روز عرفه مىفرماید:
فضل زیارة الحسین یوم عرفه.[2]
همچنین شیخ حر عاملى درباره زیارت امام حسین (ع) در اول ماه رجب و نیمه آن مىنویسد:
باب تاکد استحباب زیارة الحسین فى اول رجب و فى النصف منه.[3]
و درباره زیارت امام حسین (ع) در ماه رمضان و شبهاى قدر مىنویسد:
باب تاکد استحباب زیارة الحسین لیله القدر و فی شهر رمضان خصوصاً اول لیله و آخر لیله و لیله النصف.[4]
درباره زیارت امام حسین (ع) در شب و روز عید فطر و شب عید قربان آوردهاند:
تاکد زیاره الحسین لیله الفطر و لیله الأضحی.[5]
همچنین درباره زیارت امام حسین (ع) در شب و روز عاشورا و روز اربعین نوشتهاند:
تاکد زیاره الحسین لیله عاشورا یوم عاشورا[6] و تاکد زیاره الحسین یوم الأربعین من مقتله.[7]
چرایى زیارت مخصوصه
با عنایت به تقدیم فهرستى که از روزهاى زیارتى امام حسین (ع) تقدیم علاقهمندان شد این چرایى تا حدودى روشن شد امّا جهت آگاهى بیشتر با عنایت به روایاتى که تقدیم خواهد شد، این چرایى روشنتر خواهد شد.
1- ارواح انبیاى الهى در این روزها به زیارت امام حسین (علیهالسلام) مىروند.
2- فرشتگان از خداوند رخصت گرفته و در این روزها مقدس به زیارت امام حسین (علیهالسلام) مىروند.
3- خداوند لطف و کرمش در این روزهاى مخصوص و ویژه به زائران بیشتر خواهد بود.
4- در این روزها لطف خداوند به امام حسین (علیهالسلام) بیشتر است.
5- خداوند مىخواهد به بهانههاى گوناگون این جایگاه بلند و رفیع پررفت و آمد باشد.
علاوه براین مىبینم اضافه بر روزهاى مخصوص در تمام دوران سال استحباب زیارت امام حسین (علیهالسلام) ثابت بالأخص در روزهایى که به آن حضرت انتساب داشته باشد همانند روز مباهله و روز نزول سوره هل اتى و روز ولادت آن حضرت.
نگاهى به فضیلتهاى روزهاى مخصوص
پیش از بررسى روایات زیارت امام حسین (علیهالسلام) در این روزها، لازم است نیم نگاهى به فضیلت این روز بیفکنیم تا با معرفت بیشترى به زیارت امام در این روزها بنگریم.
فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، ج3، ص: 13
1- فضیلت عرفه و سرزمین عرفات
عرفات سرزمینى است بسیار مقدس و محل حضور تمام انبیاى الهى از آدم تا خاتم است. عرفات سرزمینى است تمام میهمانان و ضیوف الرحمان در یک روز مقرر در آن جمع شده و اعمال حج خود را در آن آغاز مىکنند. به حق سرزمین عرفات محل برآورده شدن حاجات و محل ریخته شدن گناهان و محل عفو و بخشش گناهان از سوى پروردگار مهربان است.
2- فضیلت شب و روز عید فطر
از دیگر شبها و روزهاى مقدس و با فضیلت که در روایات آمده است کمتر از شب قدر نمىباشد شب عید فطر است و همانطورى که گفته شده مستحب است در آن شب غسل شود و آن شب به احیا گذارده شود، همچنین روز عید فطر که پایان یک تلاشى بزرگ است روزى بسیار مقدس است و با فضیلت.
3- فضیلت روز اول و نیمه ماه رجب
ماه رجب ماه دعا و استغفار است. ماه رجب سراسر اعمال و مناجات و اظهار اطاعت و بندگى از سوى بندگان خالص الهى به مقام ربوبى حق تعالى. پیامبر اکرم (ص) درباره این روز فرمود:
ماه رجب ماه بزرگ خداست و ماهى در حرمت و فضیلت به آن نمىرسد[8].
نیمه آن نیز شب بسیار بافضیلتى که روایات اهلبیت عصمت نشانگر آن فضیلتها است.
4- فضیلت شب و روز جمعه
فضیلت این شب و روز بر سایر روزها و شبهاى دیگر هفته برترى دارد. تا جایى که روایت شده مرگ شب و روز جمعه بهتر از روزهاى دیگر است. گاه در اجابت دعاها یک هفته تاخیر پیدا مىشود تا شب و روز جمعه فرا رسیده و خداوند به برکت این شب و روز دعاهاى بندگان را به اجابت برساند.
شب جمعه شبى است که خداوند دربهاى توبه را بر بندگان بازگذارده و منادیان از سوى پروردگار جهانیان بندگان به سوى او و توبه فرامىخوانند. و دهها فضیلت دیگر که همه آنها نشانه عظمت و تقدس و بزرگى این شب و روز است.
5- فضیلت ماه رمضان و شبهاى قدر
در این ماه شب قدر است که برابر با هزار ماه مىباشد. شبى که سرنوشت بشر طبق تقدیرات الهى تعیین مىشود. شبهایى است که هر شبش هزاران هزار انسان گناهکار مورد عفو و بخشش پروردگار قرار مىگیرد.
6- فضیلت نیمه شعبان
از امام محمد باقر (علیهالسلام) درباره فضیلت این شب پرسیده شد که حضرت فرمود:
آن شب از افضل شبها است پس از شب قدر. و عظمت این شب را بس که نزول قرآن بر پیامبر خدا و ولى خدا حضرت امام زمان در آن شب بوده است و درباره نیمه شعبان اعمال زیادى وارد شده از جمله زیارت ابى عبدالله (علیهالسلام) مىباشد.
7- فضیلت عاشورا
امام باقر (علیهالسلام) درباره حضور در این روز در کربلا فرمود:
هر که زیارت کند حسین بن على را در روز دهم محرم تا آن که در نزد قبر آن حضرت گریان شود خدا را در روز قیامت ملاقات مىکند با ثواب دوهزار حج و دو هزار عمره و دو هزار جهاد.[9]
اگر در سرزمینى حضور پیدا کنید که خدا پیش از نظر کردن به میهمانانش اول به شما و زائران امام حسین (ع) نظر مىکند و یا شب و روزى در جایى حاضر شوید که کمتر از شب قدر نمىباشد. و یا در زمان و مکان مقدسى باشید که ماه دعا و استغفار است و یا در شب و روز جمعه جایى باشید که آن روز و شب از بهترین و برترین شبها و روزهاى هفته است و شب آمرزش گناهان و فراخوان بندگان است. و در ماهى در مکانى حضور پیدا کنید که یکى از روزهاى آن شب قدر است و یا در شبى در سرزمینى حاضر شوید که خاطره دلاوریهاى بزرگ مردى همچو امام حسین (ع) باشد توقع دارید که در این روزها و شبهاى ویژه خداوند به شما چه چیزى کرامت کند.
آیا جز نظر لطف و مرحمت خداوندى به چیز دیگرى فکر مىکنید؟!
زیارتهاى مخصوصه امام حسین (علیهالسلام) در روایات اهلبیت
ائمه هدى (علیهمالسلام) در روزهایى خاص پیروان خویش را به زیارت سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (علیهمالسلام) تشویق کردهاند که آن روز از نظرتان گذشت. اما در این بخش شما را با روایات مربوطه صادر شده دربارهى این روزها آشنا مىکنیم.
1- زیارت در اول ماه رجب
بشیر دهان از امام جعفر صادق (علیهالسلام) روایت کرده فرمود:
من زار قبر الحسین (علیه السلام) أول رجب غفر الله له البتّه[10]؛
هر کس قبر امام حسین (علیهالسلام) را در روز اول ماه رجب زیارت کند، البته حق تعالى او را مىآمرزد.
2- زیارت امام در نیمه رجب
احمد بن محمد بن أبى نصر بزنطى گوید: از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم که در کدام ماه امام حسین (علیهالسلام) را زیارت مىکنید؟ امام در پاسخ فرمود:
فى النصف من رجب و النصف من شعبان[11]؛
در نیمه ماه رجب و نیمه ماه شعبان.
و در روایت دیگرى که احمد بن محمد بن ابىنصر از امام رضا (ع) مىپرسد این است که مىگوید به امام عرض کردم در کدامیک از اوقات افضل است که امام حسین (علیهالسلام) را در آن وقت زیارت کنیم. که حضرت پاسخ نیمه رجب و نیمه شعبان را دادند.[12]
جالب این است که برخى از روایات، زیارت امام حسین (علیهالسلام) را در نیمه رجب غفیله نامیدهاند، یعنى از زیارتى که مردم از آن غافل هستند.
3- زیارت امام حسین (علیهالسلام) در نیمه شعبان
شیخ حر عاملى به دوازده روایت اشاره مىکند که همه آنها در مقام فضیلت زیارت امام حسین (علیهالسلام) در شب نیمه شعبان وارد شده است. که به چند روایت بسندهمىکنیم.
ابوبصیر از امام صادق نقل مىکند که امام فرمود:
من أحب أن یصافحه مائتا ألف نبی و عشرون ألف نبی فلیزور قبر الحسین بن على (علیهالسلام) فی النصف من شعبان، فإن أرواح النبین یستأذن الله فی زیارته فیؤذن لم[13]؛
هر که مىخواهد یکصد و بیست و چهار پیامبر با او مصافحه کنند پس در نیمه شعبان امام حسین (علیهالسلام) را زیارت کند، بدرستیکه در این روز ارواح پیامبر از خداوند رخصت گرفته به زیارت امام حسین (علیهالسلام) بروند.
امام زین العابدین و امام صادق علیهماالسلام در چندین روایت به آثار و برکات زیارت امام حسین (علیخ السلام) چنین اشاره مىفرمایند:
در شب نیمه شعبان به زائران امام حسین ندا مىرسد، آمرزیده شده برگردید و ثواب شما بر خدا و پیامبرتان خواهد بود.[14]
هر که در شب نیمه شعبان امام را زیارت کند گناهانش آمرزیده شده و تا آخر سال گناهى برایش نوشته نخواهد شد.[15]
هر کس امام حسین را در نیمه شعبان زیارت کند خداوند براى او هزار حج را مىنویسد.[16]
4- زیارت در ماه رمضان و شبهاى قدر
روایات و احادیث دیگرى بر این دلالت دارند که زائران امام حسین (ع) در ماه رمضان و شبهاى قدر آمرزیده شده و اگر به خدا از آتش جهنم پناه ببرد پناه داده خواهد شد. همچنین براى روز قیامت براى زیارت امام در ماه رمضان حسابى نخواهد بود.
ابن قولویه در کامل الزیارات از عبید بن الفضل از امام صادق (علیهالسلام) نقل کرده فرمود:
من زار الحسین بن على (علیهالسلام) فی شهر رمضان و مات فی الطریق لم یعرض و لم یحاسب و قیل له ادخل الجنه آمناً[17]؛
هر کس قبر امام حسین را در ماه رمضان زیارت کند و در راه بازگشت بمیرد، از براى او عرض و حسابى در روز قیامت نخواهد بود و به او بگویند: داخل بهشت شو بدون خوف و ترس.
و از امام محمد تقى (علیهالسلام) روایت شده که به عبدالعظیم حسنى فرمود:
من زار الحسین لیله ثلاث و عشرین من شهر رمضان و هی اللیله التی یرجی ان تکون لیله القدر و فیها یغرق کل امر حکیم صافحه اربعه و عشرون الف ملک لیله القدر و فیها یفرق کلّ امر حکیم صافحه أربعه و عشرون الف ملک و بنی کلهم یستأذن الله فی زیاره الحسین فی ثلث اللیله[18]؛
هر کس امام حسین را در شب بیست و سوم ماه رمضان و آن شبى که امید هست شب قدر باشد زیارت کند با بیست و چهار هزار فرشته و پیامبر که همه آنها براى زیارت امام حسین در این شب از خدا رخصت مىطلبند مصافحه خواهد کرد.
5- زیارت در عید فطر و قربان
حر عاملى ره- در کتاب شریف وسائل الشیعه به دو روایت اشاره مىکند که ذیلا متذکر مىشویم:
عبدالرحمن بن الحجاج از امام صادق (علیهالسلام) روایت کرده فرمود:
من زار قبر الحسین (علیهالسلام) لیله من ثلاث غفر الله له ما تقدم من ذنبه و ما تأخر. قلت: أی اللیالی جعلت فداک؟
قال: لیله الفطر و لیله الأضحی و لیله النصف من الشعبان[19]؛
هر کس در یکى از سه شب قبر امام حسین (علیهالسلام) را زیارت کند گناهان گذشتهو آیندهاش آمرزیده شود، عرض کردم آن شبها کدامند؟
امام فرمود: شب عید فطر و شب عید قربان و شب نیمه شعبان.
همچنین از یونس بن ظبیان روایت کرده گفت امام صادق (علیه السلام) فرمود:
من زار قبر الحسین (علیه السلام) لیله النصف من شعبان و لیله الفطر و لیله عرفه فى سنه واحده کتب الله له ألف حجه مبروره، و ألف عمره متقبله و قضیت له ألف حاجه من حوائج الدنیا و الآخره[20]؛
هر کس قبر امام حسین (علیهالسلام) را در شب نیمهشعبان و شب عید فطر و شب عرفه در یک سال زیارت کند، خداوند براى او هزار حج مبرور و هزار عمره قبول شده نوشته و هزار حاجت و نیاز از حاجتهاى دنیوى و اخروى برایش برآورده مىکند.
6- زیارت در شب و روز عرفه
و در فضیلت زیارت امام حسین (علیه السلام) در شب و روز عرفه حدود پانزده روایت از اهل بیت رسیده است که هر یک از آنها به یکى از آن فضیلتها اشارهاى دارند.
الف- مثلًا امام صادق (علیه السلام) به بشیر دهان مىفرماید:
خداوند براى هر گامى که براى زیارت امام حسین (علیهالسلام) برمىدارى یک حج کامل براى او مىنویسد.[21]
ب- امام به یونس بن ظبیان مىفرماید:
من زار قبر الحسین یوم عرفه کتب اله له الف الف حجه مع القائم علیه السلام ...[22]
هر کس قبر امام حسین (علیهالسلام) را در روز عرفه زیارت کند خداوند براى او هزار هزار حج همراه با حضرت قائم علیه السلام مىنویسد.
ج- همچنین امام به یکى از یاران خود به نام حنان مىفرماید:
یا حنان اذا کان یوم عرفه اطلع علی زوار الحسین (علیهالسلام) فقال لهم: استأنفوا فقد غفرت لکم[23]؛
اى حنان روز عرفه خداوند به زوار امام حسین (علیهالسلام) مىفرماید: اعمال خود را از سر بگیرید که شما را بخشیدم.
د- بشیر گوید از امام صادق (ع) شنیدم مىفرمود:
من أتی قبر الحسین بعرفه بعثه الله یوم القیامه تلج الفؤاد[24]؛
هر کس در روز عرفه، به زیارت قبر امام حسین (علیهالسلام) برود، خداوند در روز قیامت او را شادمان محشور مىکند.
7- زیارت در شب و روز عاشورا
روایات و احادیث اسلامى درباره فضیلت زیارت امام حسین (علیهالسلام) در شب و روز عاشورا فراوان سخن گفته است و تعبیرهاى زیبایى در این راستا آورده شده است، دقت کنید:
الف- زید شحام از امام صادق (علیهالسلام) روایت کرده است:
من زار قبر أبی عبدالله یوم عاشورا عارفاً بحقه کان کمن زار الله تعالی فی عرشه[25]؛
هر کس در روز عاشورا قبر امام حسین (علیهالسلام) را با معرفت زیارت کند همانند کسى است که خدا را در عرش خود زیارت کرده است.
ب- حریز گوید امام صادق (علیهالسلام) فرمود:
من زار الحسین فی یوم عاشورا و جبت له الجنه[26]؛
هر کس در روز عاشورا امام حسین (علیهالسلام) را زیارت کند بهشت بر او واجب مىشود.
ج- جابر جعفى از امام صادق (علیهالسلام) روایت کرده فرمود:
من بات عند قبر الحسین لیله عاشورا لقی الله یوم القیامه ملطخاً بدمه، کأنها قتل معه فی عرصه کربلا[27]؛
هر کس شب عاشورا کنار قبر امام حسین (علیهالسلام) سپرى کند روز قیامت خداى را با چهره خون آلود ملاقات مىکند، گویا همراه امام حسین (علیهالسلام) در سرزمین کربلا کشته شده است.
د- و فرمود:
من زار الحسین علیه السلام یوم عاشورا و بات عنده کان کمن استشهد بین یدیه[28]؛
هر کس که امام حسین (علیهالسلام) را در روز عاشورا زیارت نموده نزد آنحضرت بماند، همانند کسى خواهد بود که در برابر امام به شهادت رسیده است.
ه- همچنین روایت شده است که:
هر که بخواهد حق پیامبر خدا و حق امیرمؤمنان و حق فاطمه زهرا را اداء کند پس امام حسین (علیهالسلام) را در روز عاشورا زیارت کند.[29]
8- زیارت در روز اربعین
و روز اربعین نیز یکى از روزهاى زیارتى مخصوص امام حسین (علیهالسلام) مىباشد؛ یعنى آن روزى که جابر بن عبدالله انصارى به قصد زیارت تربت ابى عبداله به کربلا رفته بود.
شیخ طوسى در مصباح مىنویسد:
روز بیستم ماه صفر روز برگشت حرم امام حسین (ع) از شام به سوى مدینه الرسول و آن روزى است که جابر ابن عبداله به قصد زیارت امام وارد سرزمین کربلا شد، و او اولین کسى بود که به زیارت امام شتافت.[30]
در این خصوص دو روایت از دو امام رسیده که شیعیان را به زیارت امام حسین (علیهالسلام) در این روز تشویق کردهاند.
روایت اول از امام حسن عسکرى (علیهالسلام) است که در کتاب تهذیب و مصباح نقل گردیده است که امام فرمود:
علامات المؤمن خمس، صلاه الخمسین و زیاره الأربعین و التختم فی الیمین و تعفیر الجبین و الجهر ببسم الله الرحمن الرحیم[31]؛
علامتهاى مؤمن پنج چیز است، پنجاه و یک رکعت نماز گزاردن و زیارت امام حسین در روز اربعین و انگشتر در دست راست کردن، و پیشانى را به هنگام سجده بر خاک گذاردن و بسم الله الرحمن الرحیم را بلند گفتن.
روایت دوم از امام صادق (علیهالسلام) است که صفوان جمال از آنحضرت روایت کرده است. صفوان گوید مولاى من امام درباره زیارت اربعین به من فرمود:
هنگامى که روز بالا مىآید مىگویى: السلام علی ولی الله و حبیبه ... سپس دو رکعت نماز مىگذارى و هر چه دوست مىدارى دعا کن و برگرد.[32]
9- زیارت در شب و روز جمعه
زیارت دیگرى که هر هفته تکرارش استحباب دارد همانا شب و روز جمعه است که معصومین (علیهم السلام) بر زیارت امام حسین (علیهالسلام) در این شب و روز توصیه و سفارش کرده اند.
هنگامى که صفوان جمال از امام صادق (علیهالسلام) درباره زیارت امام حسین (علیهالسلام) پرسید امام پاسخ فرمود:
چگونه به زیارتش نروم در حالى که در شبهاى جمعه خدا و پیامبرش به زیارت امام حسین (علیهالسلام) مىروند.[33]
(البته مقصود از زیارت خدا به معناى زیادى عنایت و تفضل او بر امام حسین (علیهالسلام) است).
ابن قولویه از داود بن یزید از امام صادق (علیهالسلام) روایت کرده است که فرمود:
من زار قبر الحسین فی کلّ جمعه غفر الله له البتّه و لم یخرج من الدنیا و فی نفسه حسره منها و کان مسکنه مع الحسین بن علی علیه السلام[34][35]؛
هر کس به زیارت قبر امام حسین در هر جمعه برود البته آمرزیده شود و با حسرت از دنیا نخواهد رفت و جایگاهش در بهشت با امام حسین (علیهالسلام) خواهد بود.
آثار و برکات زیارت مخصوصه امام حسین (علیه السلام)
از روایات و احادیث یاد شده آثار و برکات زیر را مىتوان به دست آورد که به عنوان پایانبخش مقاله یادآورى مىنمائیم.
بیست و چهار هزار فرشته و پیامبر با زائر امام حسین در این روز ویژه مصافحه مىکنند.
حق تعالى مىآمرزد کسى را که در این روزهاى ویژه به زیارت امام حسین (علیهالسلام) برود.
اگر بهشت را از خدا بخواهد، خدا به او مىدهد.
اگر به خدا از آتش پناه ببرد خداوند او را از آتش جهنم پناه مىدهد.
خداوند زائر امام حسین (علیهالسلام) بابت زیارت آن روز مخصوص محسابه نخواهد کرد.
به زائر امام حسین (علیهالسلام) گفته مىشود بدون هیچ خوف و ترسى وارد بهشت شو.
یکصد و بیست و چهار هزار پیامبر با او مصافحه مىکنند.
گناهان گذشتهو آیندهاش بخشیده مىشود.
براى زائر امام حسین (علیهالسلام) درشب نیمه شعبان و شب عید فطر و شب عرفه هزار حج مبرور و هزار عمره مقبوله نوشته مىشود.
هزار حاجت دنیا و آخرت زائر امام حسین (علیهالسلام) در روزهاى ویژه برآورده مىشود.
خداوند زائر امام حسین (علیهالسلام) را که در شب عرفه بماند و روز عید قربان امام را زیارت کند، از هرشرى درآن سال محافظت کند.
خداوند را در عرش زیارت مىکند.
خداوند ثواب صد حج و صد عمره و صد جهاد با پیامبر مرسل و یا امام عادل را به او مىدهد.
خداوند ثواب هزار حج و هزار عمره و هزار جهاد با پیامبر یا امام عادل را به زائر امام حسین (علیهالسلام) در روز مخصوص و ویژه کرامت مىکند.
هر گامى که زائر امام حسین (علیهالسلام) در روز و وقت مخصوص بردارد حجى با همه مناسک بر او مىنویسد.
خداوند اول به زائران امام حسین (علیهالسلام) نظر رحمت مىکند سپس به میهمانانشان در صحراى عرفات.
زائر امام حسین (علیهالسلام) در روز ویژه با حال حسرت از دنیا نخواهد رفت.
جایگاهش در بهشت مىباشد.
شباهت ها و تفاوت ها در زیارتنامه ها
اگر اندک تاملى در زیارتنامههایى که در مناسبتهاى مختلف و روزهاى مخصوص در کنار قبر أبىعبدالله قرائت شده بنمائیم. خواهیم دید که علاوه بر لعن و سلامى که در تمام زیارتنامهها کاملًا به هم شباهت دارند امّا از جهت دیگر این زیارتنامههایى که به مناسبت نیمه رجب و نیمه شعبان و شبهاى قدر و عید فطر و قربان و عرفه و عاشورا و اربعین بیان شده کاملًا با هم متفاوت هستند. و هر یک از این زیارتنامهها مطلب تازهاى بر ذهن زائر القائ مىکند و او نیز این معارف الهى را از زبان امام معصوم قرائت مىکند.
چرا که در زیارت نیمه رجب، پس از سلام هاى متعدد به انبیاى الهى و اوصیاى بزرگ، سخن از شنیدن امام و آگاه بودن از سخن زائران و جواب امام را در فکر زائر مطرح مىکند. بدین جهت مىبینیم که زائر امام حسین (علیهالسلام) در این زیارت سخن امام را بیان کرده و از امام حسین (علیهالسلام) درخواست شفاعت نزد خداوند على اعلا از او مىکند.
و در زیارتنامهنیمه شعبان سلام فراوان در آن یافت نمىشود بلکه شهادت نامهاست یعنى شهادت زائر امام حسین (علیهالسلام) به این که اماما تو کشته شدى ولى نمردى بلکه جاوید شدى و شهادتت قلبهاى شیعه و پیروانت را زنده کرد.
شهادت به اینکه امام نور خدایى است که هرگز خاموش نمىشود.
و در زیارتنامهشبهاى قدر، پس از اظهار برائت از دشمنان امام، زائر امام حسین (علیهالسلام) معرفت خود را به جایگاه امام اظهار کرده و بصیر بودنش را به راه حق امام اعلام مىدارد.
و در زیارتنامه امام حسین (علیهالسلام) در روز عید فطر و قربان که نسبتاً طولانى است، زائر امام حسین (علیهالسلام) پس از خوشحال از آمدن به زیارت امام و مقتداى خود دوستى و محبت و پیروى خود را از اهلبیت و خط روشن و صحیح آنها اعلام مىدارد.
و در زیارتنامه شب و روز عرفه، زائر امام حسین (علیهالسلام) پس از سلام بر تمام امامان به حق، امام حسین (علیهالسلام) را مورد خطاب قرار داده و ویژگىهاى او را در قالب زیارتنامه در محضرش عرضه مىکند.
و در زیارتنامه عاشورا که از زبان امام محمد باقر (علیهالسلام) آن را مىخواند به سوز دل امام باقر مىرسد که سى و پیج مرتبه دشمنان را نفرین و از آنها اظهار برائت مىکند بهویژه آل ابى سفیان و آل زیاد و آل مروان و آنهایى که به این جریان کمک کردند.
و یا اینکه در زیارتنامه روز اربعین اشاره به تکلیف امام شده که در برابر پرچمداران کفر و استبداد ایستادگى کرده و خون عزیزش را در این راه تقدیم داشته است.
با اندکى فکر و اندیشه در این زیارتنامهها ملاحظه مىکنیم که در هر یک از آنها مطلب جدید مطرح گردیده که در زیارتنامه قبلى وجود ندارد.
[1] - حر عاملى، وسائل الشیعه، ج 14، ص 479.
[2] - ابن طاووس، الاقبال، ص 303.
[3] - وسائل الشیعه، ج 14، ص 465.
[4] - همان، ص 473.
[5] - وسائل الشیعه، ج 4، ص 475.
[6] - همان، ص 476.
[7] - همان، ص 478.
[8] - فضائل الاشهر الثلاثه، ص 24.
[9] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 373.
[10] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 363.
[11] - همان، ص 364.
[12] - همان.
[13] - وسائل الشیعه، ج 1، ص 365.
[14] - همان.
[15] - همان، ص 366.
[16] - همان، ص 368.
[17] - ابن قولویه، کامل الزیارات، ص 330.
[18] - الاقبال، ص 211.
[19] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 371.
[20] - همان.
[21] - شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 182.
[22] - شیخ طوسى، تهذیب الاحکام، ج 2، ص 17.
[23] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 361
[24] - همان، ص 362.
[25] - تهذیب الاحکام، ج 2، ص 17.
[26] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 372.
[27] - همان.
[28] - همان.
[29] - همان، ص 373.
[30] - شیخ طوسى، مصباح التهجد، ص 551.
[31] - وسائل الشیعه، ج 10، ص 373.
[32] - همان.
[33] - کامل الزیارات، ص 113.
[34] - همان، ص 183.
[35] - همان.
