نجف اشرف؛ پایتخت فرهنگى جهان اسلام در سال 2012 م‏
در اجلاس وزارى فرهنگ کشورهاى عضو «سازمان کنفرانس اسلامى» که در باکو پایتخت آذربایجان برگزار شد، شهر نجف رسما به عنوان پایتخت فرهنگى جهان اسلام در سال 2012 میلادى انتخاب شد.
«اسعد سلطان ابوکلل»، استاندار نجف اشرف در این‏باره گفت: دولت عراق سعى دارد تا در سال 2012 میلادى جایگاه عظیم و ابعاد حقیقى شخصیت حضرت على (ع) و خدمات ایشان به انسانیت و اسلام را به جهانیان بنمایاند.
شهر نجف اشرف که بارگاه ملکوتى امام على (ع) در آن قرار دارد، در 160 کیلومترى جنوب بغداد واقع است و جمعیت آن در سال 2003 میلادى، 585600 نفر برآورد شده است.
بنابر مصوبه تحریریه، شماره زمستان «فصلنامه فرهنگ زیارت»، ویژه نجف اشرف خواهد بود در این راستا از تمامى محققان و نویسندگان ارجمند دعوت مى‏شود تا در غنا بخشیدن به این شماره از فصلنامه، ما را یارى کنند.
رو نمایى از نصب اولین پنجره ضریح مطهر حرم امام حسین (ع)
اولین پنجره ضریح مطهر حرم امام حسین (ع) که بر روى سازه چوبى آن نصب شده است، طى مراسمى در بهمن سال 88 در قم توسط حضرت آیت‏الله العظمى مکارم شیرازى و با حضور تنى چند از علماى اعلام و مسئولین استان قم و ستاد بازسازى عتبات عالیات رونمایى شد.
آیت‏الله العظمى مکارم شیرازى در این مراسم فرمودند: «امام حسین (ع) چراغ هدایت در همه زمان‏هاست و روش و مکتب حسین (ع) کشتى نجات براى همه انسان‏هاست. نیاز ما به مکتب حسین (ع) نیاز به چراغ و نور است؛ که در این دریاى متلاطم زندگى، نیاز به کشتى نجات داریم».
ایشان در ادامه تاکید کردند:
«محبت ما به ضریح، محبت به صاحب اوست. ضریح امام حسین (ع) وابسته به امام حسین (ع) است و نشانه محبت ما به چوب نیست؛ بلکه نماد و سمبلى از محبت به امام است».
ایشان درباره روند ساخت ضریح فرمودند: «کار، بسیار خوب در حال پیشرفت است. آستان مقدس حضرت معصومه (س) و نهادهاى دیگر نیز کمک کرده و عده‏ى زیادى از بانوان، زیورآلاتشان را تقدیم کرده‏اند. حُسن این کار این است که یک مشارکت عمومى شده است و از جمهورى اسلامى و کشور ایران که کانون تشیع بوده است، همین انتظار مى‏رود که مقابر ائمه اطهار (ع) به این وسیله احداث شود. امیدواریم این کار سبب شود تا نام جمهورى اسلامى در کنار این ضریح‏ها ثبت شود و از خدا مى‏خواهیم هر چه سریع‏تر ساخت آنها به پایان برسد».
همچنین مدیر پروژه ساخت ضریح مطهر سیدالشهداء (ع) اطلاعاتى از روند ساخت و خصوصیات این ضریح ارائه کرد. آقاى پارچه‏باف مشخصات فیزیکى ضریح را این‏گونه شرح داد: چارچوب و مساحت پلان ضریح با ضریح فعلى تفاوتى ندارد؛ ولى ارتفاع آن حدود 30 تا 40 سانتى‏متر افزایش یافته است. ضریح از 20 دهنه تشکیل شده که توان تحمل فشار عمودى حدود 5/ 12 تن را دارد. ارتفاع ضریح 4 متر و 49 سانتى‏متر است و وزنى معادل 12 هزار کیلوگرم دارد. در ساخت ضریح، از چوب ساجى که از هندوستان، برمه و آفریقا آورده شده، به همراه مس، نقره، برنج و طلا استفاده شده است. چوب ساج به کار رفته، بسیار مرغوب بوده و به گفته کارشناسان حداقل 300 سال عمر مى‏کند. سایر فلزات هم از نوع مرغوب آن به کار گرفته شده‏اند. تاج ضریح از مکرون با عیار بالا خواهد بود و پوششى از طلا خواهد داشت.
وى در خصوص مشخصات فنى ضریح اظهار داشت:
طراحى نقوش ضریح توسط استاد محمود فرشچیان انجام شده و خطاطى آن نیز که سوره‏هایى از قرآن کریم، احادیث، اسماء امام حسین (ع) و اشعارى از سید رضى است، توسط استاد موجد، از اساتید مشهور خط در جهان انجام گرفته است. همچنین قصد داریم ترنج‏هایى با نقش یا الله، یا حسین و یا ثارالله در ضریح به‏کار ببریم.
وى در ادامه افزود:
در حال حاضر چارچوب ضریح صددرصد به پایان رسیده و گوى و ماسوله براى تزئین ضریح در آستانه تولید انبوه قرار دارد. همچنین کار قلم‏زنى روى نقره، نزدیک به اتمام است و قلم‏زنى روى طلا و مس آغاز و مقدمات کار مونتاژ نیز انجام شده است. البته براى نورپردازى داخل ضریح، از شبکه فیبر نورى استفاده شده و از اتاق فرمان، تغییر رنگ نورها کنترل مى‏شود. دوربین‏هاى مداربسته داخل ضریح، با دانش روز طراحى شده و ضریح به سیستم هشدار حریق مجهز مى باشد.
وى کمک‏هاى جمع‏آورى شده را که تاکنون معادل 40 درصد از هزینه‏هاى ساخت ضریح است، 2 میلیارد و 700 میلیون تومان پول نقد و 63 کیلو و 250 گرم طلا برشمرد و تصریح کرد که براى اتمام کار ضریح مقدس به 120 کیلو طلا و 5 میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز است.
انتشار منظومه «على‏نامه»، با تصحیح جدید
نسخه اصلى این اثر در موزه قونیه است و سال گذشته با مقدمه «محمد رضا شفیعى کد کنى» و مقاله‏اى دیگر (به زبان انگلیسى) از محمود امیدسالار به صورت رنگى در تهران منتشر شد.
به گزارش مرکز «میراث مکتوب»، حجت‏الاسلام رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شوراى‏اسلامى، در بیان خاطره خود از دیدار با آیت‏الله العظمى سیستانى به بیانات ایشان درباره کتاب «على نامه» پرداخت و اظهار رضایت فراوان این مرجع بزرگ تقلید را از چاپ این نسخه نفیس که نخستین تجربه شعر حماسى شیعى است، بیان کرد. وى مى‏نویسد: آیت‏الله سیستانى از چاپ «على نامه» ستایش کردند و فرمودند: «من کتاب زیاد مى‏خوانم؛ اما این کتاب را کنار دستم گذاشته‏ام؛ این کتاب مرا زنده کرد!».
رسالت مهم روحانیون کاروان‏هاى عتبات عالیات‏
حجت الاسلام و المسلمین سید على قاضى‏عسکر، روز پنج‏شنبه در همایش روحانیون کاروان‏هاى عتبات عالیات و سوریه در اصفهان گفت: «روحانیون کاروان‏ها باید قبل از سفر، با مطالعه، اطلاعات لازم را کسب کنند؛ زیرا زائرین منتظر شنیدن حرف‏هاى تازه و مستند از آنها هستند».
وى افزود: «برخى روحانیونى که با کاروان‏ها مى روند، پاسخ‏گوى نیازهاى مخاطب نیستند ... روحانیون باید با نیازسنجى، سوژه‏سنجى و استفاده از پیام ائمه در قالب احادیث کوتاه، اطلاعات لازم را به زائر ارایه دهند».
حجت الاسلام قاضى عسکر گفت: «توسعه نفوذ روحانیت در بین مردم از عوامل ارتقاى فرهنگ ناب اسلامى است و روحانیون وظیفه و رسالت مهمى را براى دفاع از کیان اسلام بر عهده‏دارند ... روحانیون کاروان‏هاى اعزامى باید از این فرصت براى برقرارى ارتباط با مردم استفاده کنند و آنها را با فرهنگ اهل بیت (ع) آشنا سازند».
نماینده ولى فقیه در سازمان حج و زیارت، همچنین با اشاره به شرایط خاص کشور عراق گفت: «باید در جلساتى که با زائرین عتبات عالیات برگزار مى شود، آنها را از این شرایط مطلع کنیم ... از جمله مسائلى که باید به زائرین اطلاع داده شود، وضع اقامتى عراق است که مانند عربستان داراى هتل و اماکن اقامتى مناسب نیست».
عتبات عالیات‏
در آمار سال 88
در سال 1388 دو میلیون و 365 هزارو 762 نفر زائر ایرانى به عتبات عالیات مشرف شدند.
به گزارش خبرنگار اعزامى پایگاه اطلاع‏رسانى حج‏به عتبات عالیات، از این تعداد زائر ایرانى، دو میلیون و 279 هزار و 313 نفر از طریق مرزهاى زمینى مهران، شلمچه و خسروى به عتبات عالیات مشرف شدند. هم‏چنین 86 هزار و 449 نفر نیز از طریق مرز هوایى وارد کشور عراق شده‏اند.
روزانه 79 کاروان به کشور عراق وارد مى‏شوند که از این تعداد، یک میلیون و 697 هزار و 687 زائر از طریق مرز مهران، 543 هزار و 863 زائر از طریق مرز شلمچه و 37 هزارو 763 نفر از طریق مرز خسروى به کشور عراق وارد مى‏شوند.
زائران عتبات عالیات با 574 دستگاه اتوبوس عراقى که عمدتا از کیفیت متوسطى برخوردارند، به شهرهاى زیارتى این کشور مشرف مى‏شوند.
کتابت سردر «باب المراد» در کاظمین توسط هنرمند ایرانى‏
سردر ورودى «باب المراد» حرم مطهر امام موسى و امام جواد علیهماالسلام توسط هنرمند ایرانى، تزئین و کتابت شد.
محسن عبادى، برگزیده دومین جشنواره تجسمى در رشته خوش‏نویسى، در گفت‏وگو با خبرگزارى قرآنى ایران (ایکنا) با بیان این مطلب گفت: این اثر به این علت که تذهیب نیز در آن به کار برده شده، یک اثر هنرى شمرده مى‏شود.
وى ابعاد این اثر را 14 متر طول و 1/ 5 متر عرض اعلام کرد و گفت که طراحى و ساخت آن در یک هفته انجام شده است.
عبادى ادامه داد: عبارت «السلام علیک یا موسى الکاظم و یا جواد الائمه» با خط ثلث در این اثر نگارش شده که از دور قابل خواندن است.
وى با اشاره به این‏که تذهیب ایرانى این اثر توسط عباس عطاپور به انجام رسیده، تصریح کرد: تذهیب و شمسه در پس‏زمینه این اثر به کار برده شده است.
برگزیده دومین جشنواره تجسمى فجر در رشته خوش‏نویسى گفت: در این اثر هنرى، به این علت که در معرض دید زائرانى از سراسر دنیاست، سعى کرده‏ام تا بهترین کار را انجام دهم.
وى افزود: این اثر باید سال‏ها ماندگار باقى بماند. به همین علت در آن از مواد فلزى استفاده شده است.
عبادى در پایان یادآور شد: این اثر در اربعین حسینى، با همکارى و مساعدت مسؤولان عراقى بر سردر باب‏المراد نصب شد.
بازسازى ایوان طلاى حرم مطهر امیرالمؤمنین على (ع)
معاون ستاد بازسازى عتبات عالیات از بازسازى ایوان طلاى حرم مطهر امیرالمؤمنین على (ع) و توسط متخصصین ایرانى خبر داد.
با توجه به تخریب روى قطعات نصب شده بر ایوان طلاى حرم مطهر امیرالمؤمنین على (ع) زمان طولانى از ساخت آن، گذشت بازسازى و مرمت این قطعات ضرورى تشخیص داده شد. پیشنهاد این‏امر در سفرى که معاون ستاد بازسازى عتبات عالیات، آقاى فداکاردر فروردین ماه 89 از اعتاب مقدسه داشتند، درنجف اشرف به اطلاع تولیت محترم آستان علوى رسید.
با موافقت اولیه تولیت محترم حرم مطهر علوى وپس از رایزنى‏هاى لازم، به زودى اجراى این طرح نهایى خواهد شد.
بر اساس اعلام معاونت، قرار است این مرمت در نجف اشرف به همت دکتر بهرمان و همکارانشان که کار مرمت کتیبه (گریو) گنبد حرم علوى را نیز پیشتر انجام داده‏اند، صورت گیرد.
نصب ضریح قتلگاه سیدالشهدا (ع)
ضریح کوچک قتلگاه امام حسین (ع) به طول 160 و عرض 224 و ضخامت 18 سانتى‏متر پس از رسیدن به کربلاى معلى، در ضریح مطهر باب‏الرأس صحن بارگاه ملکوتى ابا عبدالله الحسین (ع) نصب شد. پنجره بزرگ این ضریح مقدس به طول 300 و عرض 227 و ضخامت 15 سانتى‏متر ساخته شده که در بهمن‏ماه 88 در محل باب‏القبله ایوان بارگاه سیدالشهدا (ع) نصب گردید.
ضریح بزرگ قتلگاه امام حسین (ع) از چهار دهنه، هر دهنه داراى 96 عدد گوى و 192 عدد ماسوره از جنس سازه فلزى ساخته شده و ضریح کوچک نیز داراى دو دهنه بوده است که چوب به کار رفته در دهنه‏هاى آن، از نوع ساج برمه به قطر نیم متر مکعب است.
در طرح ضریح‏هاى قتلگاه اباعبدالله الحسین (ع) 325 کیلوگرم نقره با عیار 5/ 92، مقدار طلاى استفاده شده 500 کیلوگرم و مس مصرفى در آن 405 کیلوگرم به صورت ورق‏هاى 5/ 1 میلى‏مترى، مقدار برنج به کار رفته به صورت لوله در ضریح بزرگ 150 کیلوگرم و در پنجره کوچک 195 کیلوگرم بوده است.
آبکارى طلاى ضریح قتلگاه امام حسین (ع) به روش الکترونیک انجام شده و قلمزنى آن به صورت برجسته‏است و طرح پنجره‏ها به شکل هشتى با اقتباس از ضریح مطهر حضرت ثامن‏الحجج (ع) بوده که از 11 عدد پنجى با خط ثلث تشکیل شده و مضامین مرتبط با حضرت سیدالشهدا (ع)، امین‏الله (ع)، یاثارالله (ع)، باب‏الحوائج (ع)، سفینةالنجاه و عین‏البتول بر آن نوشته شده است.
طرح ضریح بزرگ قتلگاه امام حسین (ع) داراى 14 قطعه میناست که به دو عدد گل و بوته و 12 عدد خط و گل و بوته با زمینه لاجورد مزین شده و ضریح کوچک نیز با 16 قطعه مینا، 4 عدد گل و بوته، 12 عدد خط، گل و بوته با همین زمینه ساخته شده است. مضامین استفاده شده در میناکارى ضریح‏هاى بارگاه ابا عبدالله الحسین (ع) آیات 107 و 106 سوره صافات و آیه‏هاى 23 و 69 سوره آل‏عمران است.
وزن کلى ضریح بزرگ قتلگاه امام حسین (ع) 900 کیلوگرم و وزن ضریح کوچک 800 کیلوگرم است. بانیان ضریح قتلگاه امام حسین (ع) جمعى از خیران، کارکنان و خانواده‏هاى کارکنان بانک صادرات استان اصفهان هستند. این پنجره‏ها به دست پرتوان استاد «مهدى برهانیان» خطاطى شده است. این طرح مصادف با سالروز شهادت حضرت زهرا (س) در 15 مرداد سال 88 در کارگاه آفرینش‏هاى هنرى ستاد بازسازى عتبات عالیات استان اصفهان با حضور هنرمندان قلم‏زن و میناکار اصفهانى آغاز شده بود.
بررسى مرمت اشیاى تاریخى حرم امیرالمؤمنین (ع)
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگى «سازمان میراث فرهنگى، صنایع دستى و گردشگرى» از اعزام گروهى از کارشناسان ایرانى براى بررسى چگونگى مرمت اشیاى تاریخى موجود در حرم حضرت امیرالمؤمنین على (ع) در شهر نجف در سال جارى خبر داد.
احمد میرزا کوچک خوشنویس، روز جمعه به ایرنا گفت: این گروه پنج نفره که اواخر سال گذشته به تولیت آستان حضرت امیر (ع) در نجف معرفى شده بودند، در سال جارى به عراق اعزام مى‏شوند تا بررسى‏هاى لازم درباره آسیب هاى اشیاى تاریخى و چگونگى مرمت و بازسازى آنها را جمع‏آورى کنند.
وى درباره روند تصمیم‏گیرى براى مرمت این اشیاء توضیح داد: سال گذشته یک هیات سه نفره از آستان مقدس حضرت امیر (ع) به ایران آمدند و از ما دعوت کردند تا براى مرمت اشیایى که در انبارهاى موزه حضرت امیر (ع) است، اقداماتى را صورت دهیم.
خوشنویس افزود: از آنها خواسته شد تا تصاویرى از این اشیاء ارایه کنند که پس از بررسى تصاویر، مشخص شد اشیاى آستان حضرت امیر (ع)، از انواع و جنس‏هاى متفاوت، مانند فلزى، چوبى، سنگى، شیشه‏اى و پارچه‏اى است که به صورت غیراستاندارد در انبارها نگهدارى مى‏شود.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگى همچنین به بازسازى حرم و گنبدهاى حضرت امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) اشاره کرد و توضیح داد: از تولیت‏هاى سایر آستان‏هاى مقدس عتبات عالیات در عراق مانند حضرت ابوالفضل و امام حسین (ع) به صورت مجزا با پژوهشگاه میراث فرهنگى، براى بازسازى و مرمت این اماکن تماس گرفته شده است.
بلندترین ستون عراق، مزین به پرچم یا ابالفضل‏
زکى باقر عبد، در مصاحبه با «پایگاه اطلاع‏رسانى نون»، خاطرنشان کرد: با همکارى آستان مقدس حضرت عباس (ع)، بلندترین ستون عراق، مزین به پرچم یا ابالفضل ساخته مى‏شود.
وى افزود: این ستون به ارتفاع 40 متر، قرار است در ورودى جنوبى شهر کربلا نصب شود.
باقرعبد گفت: پس از واقعه عاشورا حضرت زینب کبرى (س) با خطاب قرار دادن یزید، به وى تأکید کرده بود که حاکمان ظالم در طول تاریخ براى محو آثار این واقعه تلاش خواهند کرد؛ ولى پرچم شهیدان کربلا با شکوه بیشترى به اهتزاز درخواهد آمد.
زائران عتبات و تأثیرگذارى روحانیون‏
معاون امور روحانیون بعثه مقام معظم رهبرى گفت: «روحانیون روى زائران عتبات عالیات تاثیرگذارند و باید در برنامه‏هاى خود، آلاینده‏هاى فکرى و جناحى را کنار بگذارند».
به گزارش ایرنا حجت‏الاسلام والسملین سید عبدالفتاح نواب در همایش روحانیون منطقه 9 کشور که در شیراز برگزار شد افزود: «این فرصت که یک روحانى راهنماى زائران باشد، نعمت بزرگى است که باید همه قدر آن را بدانند».
خدمت به زائران عتبات عالیات‏
به گزارش خبرگزارى حج، رییس سازمان حج و زیارت گفت: خدمت به زائران خانه خدا و عتبات مقدسه، با هیچ کارى قابل قیاس نیست و نباید آن را با امور مادى قیاس کرد.
على لیالى در جمع اعضاى ستادهاى عمره گفت: هدف از تشرف شاغلین در ستادهاى عمره را ارائه خدمت هرچه بیشتر به زائرین دانست و تأکید کرد که هیچ یک از همکاران ستادى نباید به قصد زیارت یا انجام عمره مفرده مشرف شود.
اعدام حسن المجید التکریتى‏
حکم اعدام على حسن المجید التکریتى معروف به «على شیمیایى» که مرتکب جنایت بر ضد ملت‏هاى عراق و ایران در طول جنگ تحمیلى هشت ساله شده بود، روز بهمن ماه اجرا شد.
شیمیایى، پسرعموى صدام و از شخصیت‏هاى مهم حزب بعث عراق بود. او مدتى وزارت دفاع عراق را بر عهده داشت و به عنوان عضو شوراى فرماندهى انقلابى، در تصمیم‏گیرى‏هاى مهم در زمان ریاست جمهورى صدام شرکت داشت و مأمور سرکوب شورش‏هاى منطقه‏اى بود.
على شیمیایى را بسیارى" سنگدل‏ترین همراه صدام" مى‏نامند که حاضر بود براى بقاى رژیم، دست به هر جنایتى‏بزند. بر اساس گزارشى که نشریه آلمانى‏اشپیگل در ژوئن منتشر کرده بود، در یک نوار صوتى که از على شیمیایى به دست آمده، این جنایتکار درباره‏کُردها گفته است: من همه‏آنها را با سلاح شیمیایى نابود خواهم کرد!
بر پایه شواهد موجود، پس از انتفاضه سال 1991 میلادى در جنوب عراق، او مأمور سرکوب شیعیان جنوب عراق شد و در حالى که از جنایات خود در کردستان عراق بازگشته بود، خود شخصا بازجویى از شیعیان بى‏دفاع عراقى را بر عهده گرفت و تیرهاى خلاص را در باتلاق‏هاى مناطق جنوبى عراق، بر سر اسراى شیعه عراقى شلّیک مى‏کرد و این در حالى بود که در پرونده جنایات علیه کردها که به پرونده «انفال» معروف است، دستگیرشدگان کرد عراقى را با دینامیت منفجر مى‏کرد و این کار براى او تبدیل به یک سرگرمى شده بود.
دست داشتن وى در قتل آیت‏الله محمد صادق الصدر و دو پسرش توسط سازمان امنیت عراق در فوریه و کشتار صدها نفر از شیعیان معترض به این جنایت وکشتار وحشیانه هزاران کرد در حلبچه، او را به سنگدل‏ترین و جنایت‏کارترین همدست صدام معدوم تبدیل کرده بود.
او در ماه اوت سال و در پى اشغال عراق توسط نیروهاى آمریکایى، در ماشین حمل گوسفندان دستگیر شد. آمریکایى‏ها در گزارش دستگیرى وى مى‏نویسند: دستگیرى على حسن المجید، آسان‏تر از دیگر مقامات رده بالاى بعثى در عراق بود.
این گزارش مى‏افزاید: پس از دستگیرى، آمریکایى‏ها براى بازجویى از جلاد بغداد، چند شبانه روز به او بى‏خوابى دادند. او که به شدت ترسیده بود، هنگامى که در برابر بازجوى آمریکایى قرار گرفت و از او پرسیده شد: آیا درست است که وى با یک ماشین حمل گوسفند از جنوب عراق فرار کرده است، خطاب به او گفت: بله، و سپس بازجو از وى خواست تا صداى گوسفند از خود درآورد و این بعثى جنایت‏کار چندین بار صداى گوسفندان را براى سربازان آمریکایى تکرار کرد! چهره او در هم شکسته بود و موهاى سر و صورتش که دیگر فرصت رنگ کردن آن‏ها را نداشته، سپید شده بود.
او نخستین بار در ژانویه به عنوان مسئول حمله شیمیایى به روستاى کردنشین حلبچه که به کشته شدن پنج هزار نفر انجامید، به اعدام محکوم شد. او سپس به اتهام سرکوب قیام شیعیان پس از حمله عراق به کویت در سال، و نیز به اتهام شرکت در کشتار و آواره کردن شیعیان در سال، بار دیگر به اعدام محکوم شد. جسد وى در مقبره رهبران رژیم سابق عراق و در کنار جسد طه یاسین رمضان، معاون اول صدام حسین دفن شد.[1]
 
 
 
[1] جمعى از نویسندگان، فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، 25جلد، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگى ولى فقیه در امور حج و زیارات - تهران - ایران، چاپ: 1، 1388 ه.ش.