فصلنامه فرهنگ زیارت

فصلنامه فرهنگ زیارت

اخبار برگزیده از زیارت، عتبات عالیات و...

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده
ساخت کتیبه حرم حضرت مسلم (ع)
مسؤول اطلاع رسانى ستاد بازسازى عتبات عالیات کرج در مورخ 23/ 4/ 1388 طى گفت‏وگو با ایرنا گفت: این ستاد، ساخت کتیبه حرم مطهّر حضرت مسلم بن عقیل (ع) را برعهده گرفت.
بهرام عبادیان افزود: قرار داد ساخت این کتیبه با ستاد مرکزى بازسازى عتبات عالیات منعقد شده است و کار ساخت آن شامل زندگى نامه و تاریخ شهادت حضرت مسلم بن عقیل، به زودى آغاز خواهد شد.
عبادیان گفت: کتیبه یاد شده در مسجد کوفه نصب خواهد شد و آن داراى ابعادى به طول 200 متر و ارتفاع 70 سانتیمتر و از جنس کاشى است.
وى افزود: تولید انواع سنگ و موزاییک براى بازسازى حرم حضرت على (ع) از دیگر تعهدات ستاد بازسازى عتبات عالیات کرج است.
بهره‏گیرى از هنرمندان ایران در بازسازى عتبات عالیات‏
به گزارش پایگاه اطلاع رسانى حج، هفدهمین نمایشگاه بین المللى قرآن کریم خاطره رضایى مدیر این غرفه، گفت: بازسازى عتبات عالیات با استفاده از کمک‏هاى مردمى و بهره‏گیرى از هنرمندان ایرانى انجام خواهد گرفت.
وى افزود: برخى کمبودها و حوادث اخیر در کربلا، نجف، کاظمین و سامرا باعث شد تا این ستاد با پشتوانه مردم و حمایت و نظارت دولت براى بازسازى و تکمیل امکانات این اماکن مقدس اقدام کند.
رضایى همچنین به برخى از خدمات قابل ارائه این ستاد اشاره کرد و گفت: ساخت بیمارستان، تعویض سنگ‏هاى حرم‏هاى مطهر، ساخت حسینیه، طراحى و ساخت ضریح حرم‏ها، ساخت کتابخانه، احداث کفشدارى، تأمین فرش و ساخت و نصب گنبد امامان معصوم و همین طور قتلگاه امام حسین (ع) از برنامه‏هاى اصلى این ستاد در بازسازى عتبات عالیات است.
جانشین رئیس ستاد بازسازى عتبات عالیات با اشاره به توافقات صورت گرفته با دولت عراق براى بازسازى عتبات عالیات افزود: با صحبت‏ها و توافقاتى که با دولت عراق صورت گرفت هیچ مشکلى از نظر اسکان و بازسازى حرمین شریفین وجود ندارد و ما به راحتى مى‏توانیم به کار خود ادامه دهیم.
بازسازى قدیمى‏ترین کلیساى کربلا
محمد صبرى عبدالرحیم، رییس کمیته بازسازى کلیساى «الأقیصر» از آغاز عملیات بازسازى این کلیسا خبر داد که قدیمى‏ترین کلیساى عراق است و در جنوب شهر مقدس کربلا واقع است.
به گزارش شیعه آنلاین پایگاه خبرى الجوار پس از اعلام این خبر، از زبان محمد صبرى عبدالرحیم نوشت: با دستور کمیته بازسازى آثار باستانى عراق، کمیته‏اى ویژه به نام «کمیته بازسازى کلیساى الأقیصر» تشکیل شد و عملیات بازسازى آن بى‏درنگ آغاز گردید.
محمد صبرى عبدالرحیم که با پایگاه خبرى عراقى «نون» گفتگو مى‏کرد، افزود: البته پیش از آغاز عملیات بازسازى، طى جلسات مختلفى با حضور اعضاى کمیته، روند عملیات را مورد مطالعه و بررسى دقیق قرار دادیم؛ زیرا کلیساى «الأقیصر» قدیمى‏ترین کلیساى عراق به شمار مى‏رود و از اهمیت و جایگاه ویژه‏اى، به خصوص در فرهنگ و تمدن عراق برخوردار است.
وى همچنین گفت: ساخت این کلیسا که داراى 11 ستون است، به اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم میلادى؛ یعنى حدود 120 سال قبل از اسلام باز مى‏گردد. این کلیسا طرح و معمارى آن دوران را به نمایش مى‏گذارد. بررسى‏هایى که توسط کمیته بازسازى انجام شد، نشان مى‏دهد این کلیسا شباهت زیادى به معمارى مناطق شمال عراق و ترکیه و بلاد شام دارد.
محمد صبرى عبدالرحیم در پایان این گفتگو افزود: با توجه به ویران بودن این کلیسا، به نظر مى‏رسد فعالیت براى بازسازى آن به چندین سال زمان نیاز باشد اما به دلیل بهبود امنیت و ثبات عراق، مى‏کوشیم عملیات بازسازى را هر چه سریعتر به پایان برسانیم.
با توجه به وجود چنین کلیسایى در جنوب کربلاى معلا، به نظر مى‏رسد در طول تاریخ، مسیحیان زیادى در این منطقه زندگى مى‏کرده‏اند. تاریخ سه دهه پیش شهر کربلا نشان مى‏دهد که پیش از روى کار آمدن صدام حسین، دیکتاتور سابق حزب بعث عراق، تعدادى خانواده مسیحى و حتى یهودى در شهر مقدس کربلا در کنار مسلمانان زندگى مى‏کردند اما با روى کار آمدن وى و آغاز کشتار مردم بى‏گناه و ظلم و ستم فراوان، برخى از این خانواده‏هاى غیر مسلمان به مناطق خودمختار کردستان عراق و گروهى دیگر به خارج از این کشور کوچ کردند.
اردوگاه اشرف‏
محمد حسین سبحانى، عضو سابق شوراى مرکزى گروهک تروریستى مجاهدین خلق (منافقین) و نویسنده کتاب «روزهاى تاریک بغداد» در گفتگو با پرس‏تى‏وى، به استراتژى خشنونت طلبانه، انقلاب ایدئولوژیک و رابطه سازمان با رژیم بعث صدام پرداخت.
او که در سال 1362 به توصیه سازمان به همراه همسرش به عراق رفت، فعالیت‏هاى تشکیلاتى خود را در شهرهاى مختلف عراق ادامه داد و در ستادهاى مختلف سازمان؛ از جمله ستاد اطلاعات، ستاد حفاظت، ستاد پشتیبانى و تدارکات سازمان و مدتى در ستاد امنیت سازمان فعالیت کرد. در حین فعالیت در سلسله مراتب تشکیلاتى سازمان، عضو شوراى مرکزى شد.
او درباره کارکرد قرارگاه اشرف به لحاظ تاکتیکى و استراتژیک در همکارى با صدام تا هنگام تحویل این قرارگاه، چنین گفت: مسعود رجوى در سال 1365 به عراق رفت. همه میدانند که صدام حسین یک دیکتاتور در منطقه و عراق بود. طبق تجربیاتى که در ستاد اطلاعات سازمان وجود داشت، بسیارى از اطلاعات، کروکى محل‏هاى اقتصادى، کارخانه‏ها، پادگان‏ها و مراکزى که براى عراق و صدام حسین مهم بود، از ایران تهیه و به صدام داده مى‏شد. در واقع روابط سازمان مجاهدین خلق و مسعود رجوى با صدام حسین، رابطه مزدور و ارباب و رییس و مرئوس بود، اما رجوى در نشست‏هاى شوراى مرکزى سازمان این ارتباط را طور دیگرى به اعضا القا مى‏کرد. فیلم‏هایى هم که بعد از سرنگونى صدام در تلویزیون‏هاى خارجى پخش شد و مستند هستند، نشان مى‏دهد که رجوى چگونه در مقابل حتى افراد دسته چندم رژیم صدام کرنش مى‏کند و به خواست‏ها و نیازهاى آنها تن مى‏دهد!
بعد از این که آمریکا صدام را سرنگون کرد، برخلاف تصور ذهنى همه اعضاى سازمان، رجوى گفت: ما سلاح‏هایمان را تحویل مى‏دهیم و همه چیز را تحویل دادند و در واقع او خواست همان رابطه‏اى را که با صدام برقرار کرده بود که همان رابطه مزدور و اربابى بود، همان رابطه را با دولت آمریکا برقرار کند.
البته سازمان مجاهدین خلق یک گروه تروریستى بود و دولت آمریکا آن‏ها را مى‏شناخت. بسیارى از افسران آمریکایى در زمان شاه به دست مجاهدین ترور شده بودند. مدارک دست کم 5 مورد از این ترورها وجود دارد و ثابت شده است و در دادگاه‏هاى آمریکا در حال پیگیرى است.
البته با وجود شناختى که آمریکا از سازمان مجاهدین خلق داشت، این روابط ادامه پیدا کرد. من به عنوان یک کارشناس معتقدم آمریکا درباره سازمان مجاهدین خلق بسیار اشتباه کرد. الآن 6 سال از سرنگونى صدام مى‏گذرد و سازمان مجاهدین خلق به عنوان یک گروه تروریستى نباید همان روابط و مناسبات و مغزشویى را در اردوگاه اشرف به کمک آمریکا ادامه دهد.
سبحانى درباره میزان اهمیت قرارگاه اشرف براى سازمان گفت:
من فکر مى‏کنم قرارگاه اشرف بیش از این که یک محیط جغرافیایى 6 کیلومتر در 6 کیلومتر براى سازمان مجاهدین خلق (منافقین) باشد، نماد یک استراتژى مبارزه مسلحانه است؛ نماد یک ایدئولوژى است و مسعود رجوى نظریه پرداز آن است و شاخص‏هایى مثل رهبرى فرقه گرا و طلاق‏هاى اجبارى و کنترل کردن ذهن افراد به صورت روزانه از ویژگى‏هاى آن هستند.
دلیل اینکه سازمان نمى‏تواند از قرارگاه اشرف دل بکند، این است که اگر از قرارگاه اشرف خارج شود، در واقع با همه آن چیزى که در این سه دهه گفته است باید خداحافظى کند و پاسخ دهد که چرا سه دهه وقت و خون مردم ایران را تلف کرد؟! براى این که نمى‏تواند و نمى‏خواهد به این سوال پاسخ دهد، مجبور است قرارگاه اشرف را حفظ کند.
دلیل دیگر این است که مى‏خواهد افراد گروه را در همان محیط بسته نگه دارد و کنترل کند. افرادى که در قرارگاه اشرف به سر مى‏برند، بیش از 25 سال است که در همان چهار دیوارى اسیر هستند. نه دسترسى به اینترنت دارند و نه از روزنامه و دنیاى آزاد آگاهند، از این رو باید به اعضاى سازمان به عنوان آدم‏هایى که به کمک نیاز دارند، نگاه کرد. اعضاى سازمان را باید از رهبرى سازمان جدا کرد و به آن‏ها با دید امداد رسانى توجه کرد. ولى سرانجام دیر یا زود سازمان مجبور است قرارگاه اشرف را ترک کند.
بازگشت یک کتیبه به گنبد حرم امیرمؤمنان (ع)
برپایه رویکرد خصمانه بعثیان به ایران، سیاست حذف آثار ایرانى از حرم‏هاى شریف عراق آغاز شده است. در این راستا، به بهانه وجود اشعار فارسى در کتیبه گریو گنبد، این کتیبه را با روش نامناسبى از گنبد جدا نمودند. اگر وساطت برخى متدینین منتقد نجف نبود. بدون توجه به مالکیت وقفى کتیبه، قصد خارج کردن قطعات مس باقیمانده را داشتند که خوشبختانه این امر واقع نشد. اما کتیبه را در شرایط بسیار نامناسب و حتى بخشى از آن را روى بام حرم و در فضاى باز رها کردند. جاى خالى کتیبه نیز در گریو گنبد باقى مانده، به گونه‏اى که آجرهاى بدنه گنبد در حال حاضر نمایان است.
تحوّلات ایجاد شده پس از سقوط رژیم بعث در عراق موجب گردید که اداره حرم تحت نظر مرجعیت هدایت شود. از این رو، حضرت آیت الله العظمى سیستانى با توجه به قداستى که براى حرم و متعلّقات آن قائل‏اند، دستور دادند تا آنچه از تزیینات حرم که در زمان رژیم صدام از بدنه جدا و یا تخریب شده، به مکان اصلى بازگشت داده شده و تعمیر گردد. براساس موافقت به عمل آمده، میان تولیت حرم و ستاد بازسازى عتبات عالیات، به ایران حمل و به آزمایشگا ه و کارگاه ویژه‏اى که به همین منظور تجهیز گردیده است منتقل گردید. با آغاز عملیات اجرایى، در کارگاه فوق گروهى متشکل از 20 نفر استاد کارو 10 نفر مهندس تحت نظارت عالى راهبردى پروژه به فعالیت مشغول شدند و پس از احیا به عراق منتقل و بر روى گنبد حرم مطهر امام على (ع) نسب شد. این کتیبه با سطح حدود 73 متر مربع، احتمالًا بزرگترین در نوع خود است و به نظر کارشناسان، در هیچ یک از اماکن مشابه، کتیبه‏اى به این سطح یافت نمى‏شود.
میزبانى مسیحیان کرکوک از روزه‏داران مسلمان‏
به گزارش پایگاه اطلاع رسانى حج، این میهمانى از سوى کلیساى بزرگ کلدانى در تالار اجتماعات این کلیسا، با حضور نمایندگان دیوان‏هاى وقف شیعى و سنى، نماینده مرجع عالیقدر آیت الله العظمى سیستانى و شمارى از نمایندگان رسانه‏ها برگزار گردید.
افراد سرشناس طوایف و مذاهب مختلف حاضر در میهمانى با صدور بیانیه‏اى خواهان زندگى در آرامش، برادرى، مهرورزى و پایدارى شده‏اند.
دراین بیانیه که دکتر لوییس ساکو، اسقف بزرگ آن را خوانده، آمده است: «ما رهبران دینى، مسلمانان و مسیحیان از همه شاخه‏ها و فرقه‏هاى کرکوک، در این ماه گرامى که بر سر سفره افطار مهرورزى گرد هم آمده‏ایم و ماه رمضان را ارج مى‏نهیم، بهترین آرزوهاى خود رابراى برادران مسلمان خود داریم و صمیمانه امیدواریم که این ماه، زمانى ویژه براى نیایش‏هاى عمیق، توبه، بخشایش و آشتى جویى باشد، تا به این ترتیب امنیت و پایدارى برقرار شده و همه ما در آرامش و شادى زندگى کنیم.»
این بیانیه با داشتن پیام مهرورزى و پذیرندگى به دور از تعصب، از همه مسؤولان خواست تا با خردورزى و منطق، همچون برادر گرد هم آمده و به خاطر شهروندان کرکوک و پاسدارى از نیک زیستى و یگانگى شان با یکدیگر گفتمانى مثبت داشته باشند.
در ادامه این بیانیه آمده است: اختلاف‏ها وتفاوت‏ها سرچشمه توانگرى است و فرصتى پدید مى‏آورد تا همچون خانواده‏اى زندگى کنند که در آن نیرومندان از ناتوانان و بزرگان از کوچکان پشتیبانى مى‏کنند. بدین سان یک حس مسؤولیت به دور از پراکندگى، کنار گذاشتن و یا حذف کردن پدید مى‏آید.
این میهمانى افطار، پیام مهمى براى مردم عراق دارد؛ چراکه نشان مى‏دهد همه گروه‏ها هنوز از مهر و همبستگى آکنده‏اند. به ویژه این که این میهمانى در کرکوک برگزار شد که داراى گروه‏هاى قومى گوناگون مى‏باشد و نمونه‏اى از عراق کوچک است.
پایه گذارى سنگ بناى طرح ساخت خط راه‏آهن کربلا
مهندس عامر عبدالجبار اسماعیل، وزیر ترابرى عراق، سنگ بناى طرح ساخت خط راه آهن کربلا را پایه گذارى کرد. همه عملیات اجرایى این طرح با تلاش مهندسان عراقى و از سوى شرکت دولتى راه آهن عراق با همکارى شرکت دولتى اجراى طرح‏هاى ترابرى، انجام مى‏شود. طول این خط راه آهن از ایستگاه المسیب تا کربلا 36 کیلومتر مى‏باشد که عملیات اجرایى آن با هزینه 57 میلیارد دینار عراقى در مدت یکسال به پایان خواهد رسید. ساخت چند بند خاکى، چند دهنه پل، چند ایستگاه راه آهن و ایجاد تقاطع در چند نقطه از راه یاد شده، به منظور گذر روان قطارها، از جمله اقداماتى است که در طول اجراى این طرح انجام خواهند شد. با اجراى این طرح، شهر مقدس کربلا بهشبکه راه‏آهن سراسرى عراق مى‏پیوندد به دشوارى‏هاییکه هر ساله زائران این شهر را رنج مى‏دهد، پایان خواهد داد.
مهندس عامر عبدالجبار اسماعیل در سخنان خود همچنین به اهمیت اجراى این طرح مهم که آرزوى میلیون‏ها زائر آرامگاه‏هاى مقدس در شهر کربلا بود، اشاره کرد. وى خاطر نشان کرد که با اجراى این طرح، مشکلات زائران برطرف خواهد شد؛ چرا که وسایل ترابرى زمینى، براى جا به جایى این تعداد زائر کافى نیست. او با اشاره به نقش این طرح در بالا بردن جایگاه شهر مقدس کربلا گفت: شهر کربلا از رهگذر خط راه آهن یاد شده، به شبکه سراسرى راه آهن عراق متصل مى‏شود. وزیر ترابرى تصریح کرد: راه آهن سراسرى عراق با اتصال به خط راه آهن موسم به «گذرگاه خشک» که جنوب به شمال را پیوند مى‏دهد، به یک شبکه بین المللى تبدیل شده است. گفتنى است که بخشى ازطرح «گذرگاه خشک» که بین عراق و سوریه قرار دارد، در گذشته راه اندازى شده و امروز بخشى ازاین طرح که بین عراق و ترکیه واقع است، گشایش مى‏یابد.
تبرک به پرچم گنبد مطهر امام حسین (ع) در تودیع‏
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکى دولت نهم درمراسم تودیع خود و معارفه دکتر دستجردى، هنگامى که به وى پرچم متبرک گنبد مطهر امام حسین (ع) را هدایه داد بى‏اختیار گریست و اشک‏هایش را با پرچم مقدس امام سوم شیعیان پاک کرد ....
به گزارش پایگاه اطلاع رسانى حج به نقل از ایرنا، این پرچم از سوى جمعى از پزشکان بسیجى و توسط دکتر مسعود خاتمى، رییس جمعیت هلال احمر جمهورى اسلامى ایران به وى هدیه شد.
پرچم قرمز رنگ امام حسین (ع) در حالى که بر روى آن کلمه «یاحسین» با رنگ سپید نوشته شده بود. و سه معاون وزیر، مدیرکل روابط عمومى وزارت بهداشت و رییس جمعیت هلال‏احمر گوشه‏هایى ازآن را گرفته بودند، لحظه‏اى گشوده شد که با صداى بلند «یاحسین» حضار و اشک‏هاى آنان مورد استقبال واقع شد.
همه حضار به احترام سیدالشهدا لحظه‏اى را از جاى برخاستند.
به محض این که پرچم گنبد مطهر امام حسین گشوده شد، دکتر لنکرانى کمى جلو آمد و در حالى که عینکش را از چشمان خود بر مى‏داشت اشک‏هاى خود را با پرچم مقدس این امام همام پاک کرد.
دکتر خاتمى در خصوص پرچم قرمز رنگ گنبد امام حسین (ع) اظهار داشت: این پرچم مقدس به مدت یکصد روز بر فراز گنبد مطهر امام سوم شیعیان مى‏ماند و پس از تبرک و تیمم، پرچم دیگرى جاى آن را مى‏گیرد.
براساس این گزارش، پرچم یاد شده در حالى که در یک جعبه زیباى خاتم قرار گرفته بود، به دکتر لنکرانى هدیه شد.[1]
 
1] جمعى از نویسندگان، فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، 25جلد، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگى ولى فقیه در امور حج و زیارات - تهران - ایران، چاپ: 1، 1388 ه.ش.

دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 2
فصلنامه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تاریخی
زمستان 1388
صفحه 210-220