درآمد
سامراء، سامره، یا سُرّمَن رأى یکى از شهرهاى بزرگ و مذهبى و تاریخى کشور عراق مى باشد. این شهر امروزه در استان صلاحالدین در فاصله 125 کیلومترى بغداد و میان راه تکریت به بغداد قرار دارد. اهمیت این شهر زیارتى به سبب حرم امامین عسکریین (علیهما السلام) و زادگاه مهدى موعود امام عصر ارواحنا له الفداه مى باشد. درباره نام و تاریخ بناى این شهر سخن بسیار گفته شده که ما اهل تحقیق را به منابع و مصادر مهم ارجاع مىدهیم و در این مختصر تنها به کتابشناسى سامراء به سبب اهمیت این شهر پرداختهایم.
در این کتابشناسى، افزون بر کتابهاى مستقل، به منابعى که مهم بوده و اشارهاى به این شهر نمودهاند نیز ارجاع دادهایم. این مقاله در برگیرنده 117 کتاب عربى، 107 کتاب فارسى و یک کتاب اردو و یک مجله و 37 مقاله عربى و 21 مقاله فارسى مىباشد.
کتابهاى عربى
بیروت، دار احیاء التراث العربى، 1408 ق، وزیرى، از صفحه 109- 110 در جغرافیاى سامراء.
چاپ، 2001 م
بغداد، مجمع العلمى الکردى، 1976 م، وزیرى، دوم، جلد اول از صفحه 146- 149 درباره سامراء.
بغداد، مدیریه الفنون و الثقافه الشعبیه فى وزاره الثقافه و الارشاد، 1964 م، وزیرى، 64 صفحه.
لندن، دارالحکمه، 1415 ق، اول، وزیرى، 179 صفحه.
بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، رحلى، در جلد اول صفحه 43 و 204 و جلد دوم صفحه 36- 40 در مورد سامراء.
تهران، المکتبة الاسلامیه، 1368 ش، وزیرى، در صفحات 51- 52 در تاریخچه سامراء و بناى آن.
فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، ج24و25، ص: 352
بیروت، دار احیاء التراث العربى، 1408 ق، اول، وزیرى، جلد 11 در صفحه 75 در مورد سامراء.
بیروت، دارالکتب العلمیه، 1417 ق، وزیرى، جلد 12، صفحه 57 در بناى سامراء.
قم، مکتبه الحیدریه، 1391 ش، اول، وزیرى، 341 محقق: بغدادى، احمد کاظم، در صفحات 168- 170 در بناء و معرفى سامراء.
در صفحه 133 در مورد بازار سامراء.
بغداد، دارالبصرى، تاریخ مقدمه 1380 ق، وزیرى، 75 صفحه.
بغداد، دارالرشید، 1982 م، وزیرى بزرگ، از صفحه 313- 372 درباره سامراء و آثار معمارى شهر سامراء.
بغداد، مکتبة النهضه، 1988 م، وزیرى، از صفحه 223- 234 و 656- 622 درباره سامراء.
بغداد، مجمع علمى عراقى، 1968 م، وزیرى، در سه جلد، 6+ 329 صفحه، جلد اول.
نجف، المکتبه المرتضویه، 1358 ق، وزیرى، جلد سوم از صفحه 199- 200 در بناء سامراء.
کویت، جامعه الکویت، 1402 ق، وزیرى، از صفحه 107- 108 در بازار سامراء.
بغداد، مجمع علمى عراقى، 1393 ق، وزیرى، از صفحه 138- 139. به معرفى کتابخانههاى سامراء پرداخته که از 23 مجله مجمع علمى عراقى استخراج شده است.
الدوائیه فى سامراء، سامرائى، هندود فرحان.
سلسله مباحثى در تاریخ ضریح عسکریین (علیهما السلام)، عراق، ارشاد، 2007 م
بغداد، مؤسسة العامة للاثار و التراث، 1985 م، رحلى، 144+ 363 صفحه 2 جلد. مؤلف جلد دوم: فریدریش، عنوان جلد اول: حلیة جدران المبانى فى سامراء دفن زخرفتها و جلد دوم با عنوان: فخاریات، سامراء المزججه.
نجف، المطبعة العلمیة و مکتبها، 1358 ق، رقعى، ص 72 71 درباره سامراء.
بیروت، موسسة الاعلمى للمطبوعات، 1405 ق، اول، وزیرى، ص 133 121، درباره اماکن مقدسه سامراء.
بغداد، مطبعة الحکومه، 1940 م، رقعى، 2 جلد، جلد اول: الریازه و الزخارف؛ جلد دوم: الآثار المنقوله.
مجید، عبدالباسط مصطفى
فرغولى، جهادیه جعفر (1415 1334 ق)، بغداد، مجمع علمى عراقى، 1389 ق، وزیرى، 12+ 192 صفحه.
بیروت، دارالمعرفه، رحلى، جلد 9 از صفحه 404- 406 در رابطه با سامراء.
بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1423 ق، رحلى، ششم، جلد 13 ص 137- 181.
بیروت، موسسة الاعلمى للمطبوعات، 1413 ق، وزیرى، چاپ دوم، جلد 10، صفحه 296 295 در مورد سامراء.
بیروت، دارالمعرفه، رحلى، جلد 11، صفحه 82- 87 در مورد سامراء.
دورى، جمال احمد حمد.
بغداد، الموسسة العامة للآثار والتراث، 1985 م، وزیرى، 37 صفحه.
ترجمه به عربى از: هندى، سید محمد على، بیروت، دارالصفوه، 1413 ق، جیبى، اول، 112 صفحه.
بغداد، چاپخانه رابطه آثار سامراء العباسیه، 1953 م، وزیرى بزرگ، از صفحه 45- 53 در مورد سامراء.
در بخشى به معرفى سامراء مى پردازد. بغداد، مکتب دجله، 1427 ق.
بیروت، دارالرائد العربى، 1406 ق، وزیرى، دوم در صفحات مختلف در مورد سامراء، از جمله در صفحات: 79، 97، 98، 105، 137، 139، 364، 368.
بیروت، دارالتراث الاسلامى، رقعى، 276 صفحه، از صفحه 126- 130 در مورد سامراء.
چاپخانه الرساله، 1358 ق، رقعى، از صفحه 77- 86 در سفر به سامراء.
بیروت، دارالکتب العلمیه، 1407 ق، اول، وزیرى، 820 صفحه شرح و حواشى از: طلال حرب.
رباط، آکادیمیة المملکة المغربیه، 1417 ق، وزیرى، جلد دوم از صفحه 78- 79 درباره سامراء، تحقیق: تازى، عبدالهادى (1921 م)
قاهره، مکتبة مصر، 1992 م، رقعى، در صفحه 287 درباره: سرّ من رأى، تحقیق: نصار، حسین
بغداد، چاپخانه شرقیه، 1364 ق، وزیرى، در صفحات: 39، 158، 185- 189 درباره سامراء.
بغداد، شرکة التجارة و الطباعة المحدوده، 1367 ق، وزیرى، از صفحه 88- 99، در توصیف سامراء و مزارات آن،
بغداد، وزارة الثقافة والاعلام، وزیرى، در صفحه 102 در مورد سامراء.
بغداد، چاپخانه معارف، 1948 م، اول، وزیرى، 2 ج.
بغداد، وزارة الاعلام، 1976 م، وزیرى، در صفحات: 138- 146 و 190 در آثار سامراء.
قم، مسجد مقدس جمکران، 1430 ق، اول، رقعى، 56 صفحه
بغداد، دارالشئون الثقافیة العامه، 1989 م، اول، وزیرى، 2 جلد.
رساله فوق لیسانس
بغداد، جامعه بغداد، 1968 م، وزیرى، 429 صفحه.
در صفحات 77- 110 در موسوعة العتبات المقدسه به چاپ رسیده.
قم، مرکز الثقافى البحرین، 1432 ق، اول، رقعى، 64 صفحه.
تهران، فراهانى، وزیرى، جلد اول، صفحه 614 و 615 درباره سامراء.
مراجعه و اشراف: بدرى، جمال عبدالرزاق (1957 م)، بغداد، دارالقادسیه، 1986 م، وزیرى، 389 صفحه.
در مراقد و ضریح ائمه و صحن آنها، قم، المکتبة الحیدریه، 1419 ق، وزیرى، در صفحات: 29، 35- 36 و 397 و 399
بغداد، دارالبصرى، 1389 ق، وزیرى، 140 صفحه.
قاهره، دارالآفاق العربیه، 1422 ق، وزیرى، اول، در مورد مسجد بزرگ سامراء و شهر سامراء و قصرهاى شهر سامراء
در صفحات: 33- 36 و 144- 149.
بیروت، مؤسسة الفکر الاسلامى، تاریخ مقدسه 1411 ق، وزیرى، صفحات: 506- 535
در مورد سامراء و شهر امامین عسکریین و بیت امام زمان (علیهم السلام).
بغداد، وزارة الثقافة و الاعلام، 1982 م، وزیرى، جلد اول با عنوان: تخطیط المدن و مساجد. در صفحه 90- 150
و درباره مساجد و قصرها در صفحات: 10، 13، 26، 29، 153- 161 و در جلد دوم در قصرها و مشاهد و در روضه عسکریه در سامراء و قبه عسکریه در صفحات: 196- 212.
بغداد، وزارة الاعلام، 1396 ق، وزیرى، 251 صفحه.
بغداد، مکتبة المثنى، وزیرى، در صفحه 382 در بناء شهر سامراء و خرید آن توسط معتصم.
بیروت، دارالکشاف، 1949 م، وزیرى، صفحات: 26- 32 درباره دانشمندان و شهرهاى مقدس ازجمله سامراء.
بغداد، مکتبة الشرق الجدید، 1406 ق، وزیرى، دوم، جلد اول.
در صفحات 51- 54 درباره عشایر سامراء از سادات حسنى و حسینى که نسب آنها به امام هادى (ع) منتهى مىشود.
بغداد، دارالشئون الثقافیة العامه، وزیرى، اول، 2001 م، از صفحه 247- 309 درباره قصرهاى شهر سامراء.
مصر، منیریه، 1357 ق، رحلى، اول، جلد 5، صفحه 236 در بناى شهر سامراء.
قم، شریف رضى، 1413 ق، وزیرى، جلد سوم، از صفحه 88- 102 درباره هجرت میرزاى شیرازى به سامراء.
نجف، مکتبة المرتضویه، 1350 ق، رقعى، 3 جلد.
رساله فوق لیسانس.
بیروت، دارالرافدین، 1432 ق، اول، وزیرى، 147 صفحه.
در این کتاب 613 نسخه خطى در کتابخانههاى سامراء توصیف شده است.
بغداد، وزارة الاعلام، مدیریة الآثار العامه، 1976 م، وزیرى، از صفحه 70- 80 در محرابهاى سامراء از لحاظ معمارى و تاریخى.
بغداد، نویسنده، 1922 م، رقعى، از صفحه 56- 58 در جغرافیاى سامراء.
قم، سعیدبنجبیر، 1371 ش، وزیرى، اول، صفحه 37 و 38 جلد اول و صفحه 31، 55، 130، 268، 269 درباره بزرگان مراقد سامراء.
تهران، علمى و فرهنگى، 1365 ش، وزیرى، سوم، جلد دوم صفحه 467- 477 در اخبار معتصم و درباره سامراء.
بیروت، مؤسسة الاعلمى للمطبوعات، 1415 ق، وزیرى، صفحه 136- 182، در تاریخ و عمران و مزارها و سرداب سامراء.
قاهره، وزارة الثقافة و الارشاد القوى، 1381 ق، وزیرى بزرگ، در صفحه 60 درباره موقعیت سامراء پرداخته است.
بغداد، مؤسسة العامة الآثار و التراث، 1982 م، رحلى.
بیروت، مؤسسة البلاغ، 1408 ق، وزیرى، اول 352 صفحه، مقدمه و وضع فهارس: طریحى، محمدسعید (1376 ق)
در صفحه 109- 116 درباره سامراء.
بیروت، دارصادر، وزیرى، جلدسوم از صفحه 173- 178 در مورد سامراء.
عراق، وزیرى بزرگ، در صفحات: 226- 228، 243- 247 و 346- 348 در خلافت بنىعباس در سامراء مرقد ائمه و باب الغیبه.
در صفحه 522 در جغرافیاى سامراء.
کربلا، لجنة امالبنین، لخدمة الزائرین، 1431 ق، سوم، رقعى، از صفحه 321- 356 در مورد سامراء.
بغداد، وزارة الثقافه و الاعلام، 1970 م، رحلى، از صفحه 73- 78 در مورد سامراء.
بغداد، مطبعة النجاح، رقعى، از صفحه 43- 46 در قضاء سامراء و عمران و تمدن سامراء.
بیروت، نویسنده، 1998 م، وزیرى بزرگ، ج 12 از صفحه 214- 215 در معرفى و بناى سامراء.
دمشق، دارالشرق، 2004 م، وزیرى، از صفحه 268- 271 در معمارى سامراء.
بیروت، موسسة الاعلمى للمطبوعات، 1407 ق، وزیرى، دوم، 335 صفحه، در برگیرنده چند مقاله از چند مؤلف
در تاریخ و جغرافیاى سامراء در منابع عربى و غربى در شعر و سامراء در قدیم.
رقعى، جلد اول، از صفحه 118- 121 درباره سامراء.
تهران، دنیاى کتاب، 1362 ش، وزیرى، اول، در صفحات متعدد از جمله: 126 125، 243- 245، 172- 173 در مورد سامراء.
شریف بن یوسف (1325 ق)
نجف، 1360 ق، منظومهاى در تاریخ سامراء.
کربلا، مکتبة دار مخطوطات العتبة العباسیة المقدسه، 1435 ق، وزیرى، اول، 528 صفحه، با تحقیق و شرح مرکز احیاء التراث العتبه.
بیروت، دار صادر، وزیرى، جلد اول، صفحه 41 و 42 درباره سامراء، با تحقیق: احسان عباس
قم، دارالاعلام المدرسة اهلبیت، 1393 ش، وزیرى، اول، 132 صفحه. صفحه 24- 29 درباره عتبه عسکریه سامراء و انفجار آنها.
کتابهاى فارسى
قم، مشهور، 1389 ش، جیبى، اول، 272 صفحه. در صفحات 269 237 در مورد سامراء.
تهران، حفظى، 1376 ش، وزیرى، اول، 376 صفحه.
مشهد، رستگار، 1385 ش، رقعى، اول، 256 صفحه.
مشهد، رستگار، 1389 ش، رقعى، اول، 256 صفحه.
قم، ائمه (علیهم السلام)، 1388 ش، جیبى، سوم، از صفحه 226- 265 در مورد سامراء.
فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، ج24و25، ص: 362
اصفهان، مهر قائم، 1382 ش، جیبى، اول، 424 صفحه.
اصفهان، اقیانوس معرفت، 1389 ش، جیبى، سوم، 432 صفحه. در صفحات 59- 130 درباره سامراء.
تهران، اسناد ملى ایران، 1372 ش، وزیرى، اول، 129 صفحه. از صفحه 63- 67 درباره سامراء.
تهران، مشعر، 1379 ش، خشتى، دوم، از صفحه 73- 76 درباره سامراء.
تهران، کتابخانه سنایى و محمودى، رحلى، 493 صفحه، از صفحه 333- 334 در حرف و کلمه «سامراء».
قم، دانش و ادب، 1381 ش، اول، 414 صفحه.
قم، دانش و ادب، 1387 ش، ششم، 216 صفحه، در صفحات 359- 399 در مورد سامراء.
قم، نویسنده، 1382 ش، جیبى، دهم، 416 صفحه.
تهران، تورنگ، 1388 ش، وزیرى، اول، 216 صفحه.
اصفهان، چاپ فردوسى، 1381 ق، وزیرى، 106 صفحه، در ضمن کتاب «تاریخچه شهر سامراء»، سیدمصلحالدین مهدوى.
اصفهان، چاپخانه فردوسى، 1381 ق، وزیرى، 3 عنوان در یک مجلد چاپ شده.
قم، بوستان کتاب، 1390 ش، وزیرى، اول، در صفحات 140 134، 167 تا 169 درباره شهر سامراء و مراکز فرهنگى آن.
تهران، بنگاه ترجمه و نشر، 1360 ش، وزیرى، دوم، از صفحه 320- 322 در تاریخ بناى سامراء.
قم، دار التفسیر، 1381 ش، جیبى، دوم، صفحه 174- 198 در مورد سامراء.
تهران، شرکت علمى و فرهنگى، 1364 ش، وزیرى، دوم، صفحه 57- 60 در جغرافیاى سامراء.
قم، الذاکرین، 1383 ش، وزیرى، اول، صفحه 95- 114 در مورد سامراء.
مشهد، سنبل، 1383 ش، جیبى، 404 صفحه، در صفحات 242 و ... در مورد سامراء.
قم، مکتب الحسین (ع)، 1386 ش، وزیرى، اول، صفحه: 267- 370 و 448 در مورد شهر سامراء.
تهران، امیرکبیر، 1378 ش، وزیرى، اول، صفحه 133- 256 درباره حوزه علمیه سامراء و اشارهاى به تاریخچه و بعضى از علماى آن.
تهران، کانون پرورش فکرى کودکان و نوجوانان، 1387 ش، رحلى، اول، جلد دوم، در صفحه 959 درباره سامراء و معرفى آن.
تهران، شهید محبى، 1375 ش، رحلى، اول، صفحه 92- 94 در مورد آستانه مقدسه سامراء.
تهران، فرانکلین، 1345 ش، رحلى، صفحه 1245 و 1246 درباره سامراء.
تهران، علم و زندگى، 1362 ش، وزیرى، اول، صفحه 219- 222 درباره تاریخ و جغرافیاى شهر سامراء.
تهران، مؤسسه علمى- فرهنگى دانشگستر، 1389 ش، وزیرى، اول، جلد، 9 صفحه 516 درباره شهر سامراء.
قم، روحانى، 1382 ش، جیبى، سوم، 240 صفحه، صفحه 157- 220 در مورد سامراء.
قم، بوستان کتاب، 1391 ش، رقعى، دوم، صفحه 67- 115 درباره سامراء و حرم مطهر ائمه (علیهم السلام).
تهران، شرکت تعاونى کارآفرینان فرهنگ و هنر، 1388 ش، سوم، وزیرى، 704 صفحه، صفحات 31- 39 و 46- 63
در مورد تاریخ بناى مرقد عسکریین (علیهما السلام) و سرداب سامراء در آیینه شعر فارسى و در آخر سامراء به روایت تصویر.
تهران، جمالالحق، 1386 ش، جیبى، اول، 384 صفحه، در چند صفحه درباره سامراء.
قم، مهر امیرالمؤمنین، 1383 ش، جیبى، اول، 520 صفحه.
قم، مهدى یار، 1384 ش، جیبى، اول، 130 صفحه.
تهران، فیض روشنگر، 1378 ش، رقعى، 272 صفحه.
قم، حسنین (علیهما السلام)، 1387 ش، وزیرى، 448 صفحه.
تهران، امیرکبیر، 1382 ش، جیبى، دوم، صفحه 353- 393 درباره سامراء.
تهران، چاپخانه اسلامیه، 1335 ش، رقعى، 152 صفحه، صفحه 23- 37 در مورد سامراء.
قم، نصایح، 1377، ش، رقعى، اول، صفحه 109- 125 اسامى سامراء و جغرافیاى آن.
قم، نصایح، 1382 ش، رقعى، پنجم، 272 صفحه.
تهران، کتابخانه و چاپخانه مرکزى، تاریخ مقدمه، 1328 ش، رقعى، 136 صفحه.
تهران، چاپ خواندنىها، وزیرى، 14 صفحه.
قم، معروف، 1393 ش، دفترى، 31 صفحه، 382- 425 همراه با نقشه هوایى شهر سامراء و تاریخچه آن و امام زمان (عج).
مشهد، محب، 1378 ش، جیبى، دوم، صفحه 151- 196 درباره سامراء.
تهران، مجد، رقعى، دوم، 104 صفحه، صفحه 79- 92 درباره سامراء.
قم، مشهور، میراث ماندگار، 1389 ش، رقعى، اول، صفحه 318- 351 در آثار تاریخى سامراء و حوزه علمیه آن.
مشهد، سعیدىمنش، 1378 ش، اول، 222 صفحه، صفحه 181- 202 در مورد سامراء.
قم، وفایى، 1381 ش، جیبى، اول، 464 صفحه، صفحه 282- 358 درباره سامراء.
تهران، ستاد بازسازى عتبات عالیات در وزارت جهادکشاورزى، دوم، پالتویى، در صفحه 16، 41 و 8 و 9
به سه زبان فارسى، عربى، انگلیسى، مترجم عربى: زنجانى، على، مترجم انگلیسى: هاشمى، سیمین.
تهران، علم، 1389 ش، وزیرى، اول، 170 صفحه.
قم، مورخ، 1386 ش، وزیرى، اول، 216 صفحه، در صفحات 95- 96.
تهران، مشعر، 1392 ش، وزیرى، 284 صفحه، صفحه 247 و 248 در توصیف سامراء.
ایران، 1388 ش، رحلى، دوم، 188 صفحه، صفحه 160- 175 در مورد سامراء.
تهران، مشعر، 1388 ش، وزیرى، 503 صفحه، صفحات 405- 480 درباره سامراء.
قم، نویسندگان، 1379 ش، جیبى، صفحه 176- 199 در مورد سامراء.
تهران، شاهد، 1376 ش، پالتویى، اول، 118 صفحه.
اصفهان، گنبدهاى فیروزهاى، 1388 ش، پالتویى، اول، صفحه 306- 330 در معرفى شهر سامراء، عظمت حرم شریفین و آرامگاههاى اطراف سامراء.
قم، حسنین (علیهما السلام)، 1384 ش، جانمازى، اول، صفحه 278- 341 در مورد سامراء.
تهران، کتابفروشى اسلامیه، 1375 ش، وزیرى، 2 جلد در 1 مجلد، از صفحه 164- 187، جلد دوم در تاریخچه سامراء.
قم، خرمى، 1377 ش، رقعى، اول، صفحه 211- 336 درباره سامراء.
ساوه، 1381 ش، رقعى، اول، 88 صفحه.
قم، مدین، 1383 ش، جیبى، سوم، صفحه 179- 228 در مورد سامراء.
تهران، صباح، 1377 ش، خشتى، اول، 48 صفحه، صفحه 22- 25.
قم، کریمه اهل بیت، 1384 ش، رقعى، اول، 200 صفحه، صفحه 49- 62.
تهران، دادجو، 1364 ش، وزیرى، اول، 398 صفحه، صفحات 109- 110، 112 و 113، 117- 121 و
غیره درباره سامراء.
تهران، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شوراى اسلامى، 1388 ش، وزیرى، اول، 300 صفحه.
مشهد، شاملو، 1385 ش، وزیرى، اول، 152 صفحه.
تهران، مؤسسه پژوهشى و مطالعات فرهنگى، 1375 ش، وزیرى، اول، 270 صفحه، در صفحات 130- 152 و 182 170 و 197 194 در مورد سامراء.
تهران، ایتا، 1380 ش، جیبى، 116 صفحه، صفحه 26- 29 در مورد سامراء.
قم، نجبا، 1380 ش، جیبى، اول، 120 صفحه، صفحات 36- 45 در مورد سامراء.
تهران، کتابخانه سنایى، 1364 ش، 285 صفحه.
تهران، اسناد ملى، 1372 ش، وزیرى، اول، 304 صفحه با عنوان دو شهریار جادهها: سفرنامه، عباسى، محمدرضا، کوشش، بدیعى، پرویز، کوشش، در صفحات 156- 169 درباره سامراء.
قم، مشرقین، 1382 ش، جیبى، اول، صفحه 252- 312 نقشه و آشنایى با شهر سامراء و معرفى اماکن مقدسه سامراء.
تهران، یساولى، 1370 ش، اول، وزیرى، صفحات 232- 234 در مورد سامراء.
تهران، مشعر، 1381 ش، رقعى، اول، 215 صفحه، صفحه 33- 48 در مورد سامراء.
قم، دارالتفسیر، 1390 ش، وزیرى، اول، 469 صفحه، صفحه 383- 470 در نامهاى سامراء و شهر سامراء و ....
قم، میثم تمار، 1388 ش، رقعى، اول، 208 صفحه.
تهران، نیایشگران وحدت، 1385 ش، جیبى، اول، 140 صفحه.
تهران، بنیاد قران و عترت، 1385 ش، وزیرى، اول، 416 صفحه.
قم، صحیفه خرد، 1388 ش، جیبى، 384 صفحه.
تهران، مهرآفرین، 1382 ش، جیبى، دوم، 268 صفحه.
تهران، مشعر، 1383 ش، وزیرى، اول، 280 صفحه، صفحات 191- 220.
تهران، اشرفى، رقعى، اول، 428 صفحه، صفحه 353- 398 در مورد سامراء.
تهران، امیرکبیر، 1371 ش، وزیرى، هشتم، جلد 5، صفحه 718 و 719 در معرفى سامراء.
تهران، چاپخانه وزارت اطلاعات، وزیرى، 81 صفحه، صفحه 76- 81.
تهران، 1384 ش، رقعى، اول، 312 صفحه.
تهران، فرزانه، 1380 ش، رقعى، اول، 265 صفحه.
مشهد، خاتم، 1384 ش، اول، جیبى، صفحه 28- 30 در مورد سامراء.
قم، دارالهدى، 1382 ش، دوم، جیبى، 448 صفحه، صفحه 332- 376 در مورد سامراء.
تهران، تاریخ مقدمه، 1326 ش، رقعى، 48 صفحه، صفحه 32- 39 در مورد سامراء.
قم، دلیل ما، 1390 ش، رقعى، اول، 136 صفحه، صفحه 79- 88 در مورد سامراء.
قم، چاپخانه پیروز، 1354 ش، وزیرى، جلد 5، صفحه 271- 291 درباره تاریخچه و جغرافیاى سامراء و بعضى از علماى آن.
تهران، دانشگاه تهران، روزنه، 1373 ش، رحلى، جلد 8، چاپ دوره جدید، صفحه 1174 درباره سامراء.
تهران، دانشگاه تهران، 1376 ش، وزیرى، جلدهاى اول، سوم و چهارم در صفحات متعدد،
از جمله: 389، 391، 673، 810، 872، 1981 1632.
تهران، شرکت سهامى کتابهاى جیبى، فرانکلین، 1352 ش، وزیرى، اول، از صفحه 401- 407 در مورد سامراء.
تهران، آرایه، 1385 ش، وزیرى، جلد 3، در صفحه 636 درباره سامراء.
قم، مهدیه، 1381 ش، جیبى، صفحه 59- 64 درباره سامراء.
تهران، اسلامى، وزیرى، 917 صفحه.
سارى، نشر پژوهشهاى فرهنگى، 1380 ش، وزیرى، اول، 155 صفحه.
قم، زبرجد، 1382 ش، وزیرى، اول، صفحه 168 و 169 درباره بارگاه و گنبد و شهر سامراء.
یزد، بقیة العترة، 1388 ش، وزیرى، اول، صفحه 138- 179 در معرفى شهر سامراء.
تهران، سازمان تبلیغات اسلامى، 1373 ش، رقعى، اول، 103 صفحه.
قوچان، مروجان، 1387 ش، رقعى، اول، 200 صفحه.
تهران، سبحان، 1384 ش، جیبى، اول، 378 صفحه، صفحه 259- 310 در مورد سامراء.
قم، نسیم حیات، 1383 ش، جیبى، اول، 352 صفحه.
کتابهاى اردو
مشاهد مشرفه، عابدى، سید محمد انیس
قم، حضرت معصومه (علیها السلام)، 1426 ق، رقعى، اول، 231 صفحه.
مقالههاى عربى
مجله «لغت عرب»، شماره اول، 1911 م- 1290 ق، صفحه 81- 94، دجیلى، کاظم (1970 1884 م).
مجله «رسالة الاسلام»، شماره 3 و 4، سال سوم، 1969 م- 1348 ق، بغداد، صفحه 214- 218.
مجله «التراث الشعبى»، شماره 2 و 3، 1970 م، سامرائى، یونس (1410 1353 ق).
نویسنده: احمد صالح محمد.[1]
سامرائى، یونس (1410 1353 ق).
مجله «سومر»، جلد اول و دوم، 1983 م، صفحه 322- 330، صادقعلى، زینب (1945 م).
فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، ج24و25، ص: 373
مجله «لغة العرب»، جزء 9، صفحه 339- 347، دجیلى، کاظم (1970 1884 م).
مجله «البحث العلمى»، شماره 27، سال 14، 1977 م، صفحه 101- 117، معروف، ناجى (1379 1328 ق).
مجله «سومر»، مجلد 37، جلد اول و دوم، 1981 م، صفحه 188- 211، جنابى، طارق جواد.
مجله «سومر»، شماره 3، 1947 م، صفحه 60- 71، جنابى، کاظم (1925 م).
قیسى، ربیع.
مجله «اقلام»، شماره 5، 1970 م، صادره از بغداد، صفحات 165- 177.
حمودى، خالد خلیل.
مجله «سومر»، شماره 38، جلد اول و دوم، سال 1982 م، صفحات: 206- 210، راوى: صادق عبدالحمید.
مجله «کلیة الاداب»، قاهره، مجلد 13، جلد دوم، 1951 م، صفحه 1- 39، شافعى، فرید.
مجله «الثقافه»، قاهره، شماره 8، سال اول، 1939 م، از صفحه 28- 31، زکى، محمدحسن.
موسوعة العتبات المقدسه»، صفحه 7- 74، جواد مصطفى.
مجله «التراث الشعبى»، بغداد، شماره 7 و 8، سال 1984 م، صفحه 95- 104، بدرالدین، مصطفى نعمان (1934 م).
«موسوعة العتبات المقدسه»، صفحه 77- 110، فؤاد عباس.
چاپ شده در کتاب «موسوعة العتبات المقدسه»، صفحه 131- 190، محفوظ، حسین على.
چاپ شده در کتاب «موسوعة العتبات المقدسه»، صفحه 191- 332، جمع و ترجمه مقاله: خیاط، جعفر (1395 1327 ق).
چاپ شده در کتاب «العراق بین الماضى و الحاضر و المستقبل»، صفحه 507- 539، چاپ بیروت.
مجله «العراق الجدید»، شماره 7، 1962 م، سوسه، احمد.
عاشورا، احمدعبدالباقى.
مجله «الموسم»، شماره 2 و 3، سال اول، 1989 م، صفحه 595- 602 چاپ هلند.
مجله «سومر»، شماره 38، جلد اول و دوم، صفحه 168- 205، حمودى، خالد خلیل.
مجله «الرساله»، شماره 344، 1940 م، قاهره، صفحات 203- 205، ساطع حصرى، مصطفى (1388 1300 ق).
1987 م، نورئید. ج.
مجله «لغة العرب» ف جزء 4، صفحه 134- 146.
قیسى، ربیع محمد (1942 م).
فالکنزوا، نورئیدج.
عمید، طاهرمظفر.
بیاتى، ولید سعید.
مجله «لغة العرب»، شماره 3، سال 1911 م.
مجله «الموسم»، شماره 5، سال دومف 1410 ق، صفحه 239- 262، چاپ هلند.
مجله «لغه العرب» جزء 5 در صفحات 161- 170
مجله
مجله سامراء
در شماره هاى مختلف در مورد سامراء بحث کرده است. این هفتهنامه فرهنگى، عمومى و اسلامى با ریاست و صدارت یونس ابراهیم سامرائى در سال 1963 م چاپ مى شد.
مقالات فارسى
دائرةالمعارف تشیع، جلد اول، صفحه 92- 94.
نفیسى، نوشیندخت، دائرةالمعارف بزرگ اسلامى، جلد 5، صفحه 455- 458.
مروجى طبسى، محمدجواد (1331 ش)
پورمتقى، محمدتقى (1340 ش)
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51.
عباسیان، ترجمه شده از کتاب «باب الغیبه»، مترجم: صاحبى، مسلم.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، صفحه 111- 116
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 143 141.
کتابچه سفرنامه حضرت آیتالله العظمى مرعشى نجفى به شهر سامراء، چاپ شده در میراث شهاب، 1378 ش، صفحه 2- 11.
مجله «حوزه» شماره 50 و 51 سال 1371 ش از صفحه 101- 110.
چاپ شده در کتاب «معارف الرجال»، جلد 2، صفحه 301.
صلاحى، سهیلا.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 149 147.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 134- 156.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 117- 133.
مجله «حوزه»، صادره از قم، شماره 50 و 51، 1371 ش، از صفحه 84- 100.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 145- 147.
مجله «حوزه»، شماره 50 و 51، 1371 ش، صفحه 80- 83.
سیدنژاد، صادق (1340 ش).
