جریان مخوف و هولناکى که این روزها در عراق و سوریه بر جان و مال و ناموس مردم سلطه یافته و حرث و نسل را به نابودى کشانده و خود را «دولت اسلامى عراق و شام» یا «داعش» مى‏نامد، رشدى همانند سلول‏هاى سرطانى دارد. ابتدا فتنه خونبار خود را در سوریه به نمایش گذاشتند و سپس با خیانت برخى مقامات محلى، به ناگاه و با سرعتى شگفت‏انگیز بر بخش‏هاى قابل توجهى از عراق سلطه یافتند. پیروان دولت رعب و خرافه، پس از ورود به عراق، هوس جدیدى به سرشان زد و دم از «خلافت اسلامى» زدند و مدعى شدند که مى‏خواهند حکومت عباسیان را از گورستان تاریخ بیرون بیاورند.

جریان یادشده تکیه بسیارى بر استفاده از رسانه‏هاى مجازى دارد و با مجموعه‏اى از اخبار که با گزارش‏هاى ساختگى درهم‏آمیخته شده، مردم منطقه و جهان را از خود به هراس افکنده‏اند. این وحشت رسانه‏اى، در گسترش سریع حوزه نفوذ دولت رعب و خرافه کم‏تأثیر نبوده است. در نوشتار حاضر ابتدا به سیر تشکیل این جریان و وجوه تفاوت آن با دیگر جریان‏هاى فعال در منطقه پرداخته شده؛ سپس با در نظر گرفتن اولویت آن در مناسبات و مسائل معاصر منطقه و جهان اسلام، نگاهى خواهیم داشت به پدیدآورندگان این جریان و فوایدى که از ایجاد آن، شامل حالشان خواهد شد. در پایان مقاله نیز فرصت‏هایى که پدید آمدن و نابودى این جریان‏ها مى‏تواند به دنبال داشته‏باشد را بررسى خواهیم کرد.

آغاز فعالیت‏هاى داعش در عراق و سیر تاریخى آن‏

گروه «توحید و جهاد» به سرکردگى ابومصعب الزرقاوى در سال 2004 تشکیل شد و پس از بیعت او با اسامه بن لادن سرکرده سابق القاعده، این گروه به شاخه سازمان القاعده در عراق تبدیل شد. این گروه با گسترش عملیات خود، به یکى از قدرتمندترین گروه‏هاى تروریستى در عراق تبدیل شد، تا این‏که زرقاوى در سال 2006 در اظهاراتى ضبط شده به صورت مصور از تشکیل شوراى مجاهدین به سرکردگى عبدالله رشید البغدادى خبر داد.

پس از آن، هسته اصلى داعش در 15 اکتبر 2006 طى نشستى بین گروه‏هاى مسلح و در ضمن توافقى به نام «پیمان مطیبین» اعلام موجودیت کرد. این سازمان از ائتلاف چند گروه مسلح عضو القاعده و با نام «قاعدة الجهاد فى بلاد الرافدین (عراق)» شکل گرفت و ابوعمر البغدادى به عنوان اولین رهبر آن معرفى شد.

پیمان مطیبین، پیمانى بود که جمعى موسوم به مجلس شوراى مجاهدان عراق آن را به وجود آوردند. این اتحاد بین گروه‏هاى «مجلس شوراى مجاهدان در عراق و شام»، «ارتش فاتحان»، «سربازان صحابه» و «گردان‏هاى یاران توحید و سنت» شکل گرفت. این پیمان در حقیقت اعلام نارضایتى این گروه از القاعده در عراق بود که پس از کشته شدن ابومصعب زرقاوى معروف به «ابوحمزه مهاجر»، تصمیم گرفت «ابوایوب مصرى» را به عنوان جانشین وى معرفى کند.

«شیخ ابواسامه العراقى»- که پایگاه‏هاى اینترنتى سلفى‏ها وى را یکى از رهبران جهادى عراق معرفى مى‏کردند- در یک نوار ویدئویى که در اینترنت منتشر شد، از اسامه بن لادن رهبر وقت القاعده خواست تا ابوایوب مصرى را از رهبرى گروه در عراق برکنار کند. ابواسامه در آن ویدئو که مؤسسه‏اى به نام «کلمه حق» آن را منتشر کرد، شکست‏هاى «ابوایوب مصرى» در عراق را فهرست کرده بود.

در 19 آوریل 2010 میلادى، نظامیان آمریکایى و عراقى طى یک عملیات نظامى در منطقه «الثرثار»، محلى را هدف قرار دادند که ابوعمر البغدادى و ابوحمزه المهاجر در آن حضور داشتند. در این درگیرى، دو سرکرده تروریست‏ها به هلاکت رسیدند و تصویر اجساد آنها در رسانه‏ها منتشر شد. یک هفته بعد، این گروه تروریستى در بیانیه‏اى هلاکت البغدادى و المهاجر را رسما اعلام کرد و پس از حدود 10 روز، مجلس شوراى دولت اسلامى عراق و شام، «ابوبکر البغدادى» را به عنوان جانشین ابوعمر البغدادى و «الناصر لدین الله سلیمان» را به عنوان وزیر جنگ خود انتخاب کرد. با روى کار آمدن ابوبکر البغدادى، دامنه عملیات و حملات این گروه تروریستى دوباره گسترش یافت و همزمان با آغاز بحران در سوریه، عناصر این گروه در سوریه نیز فعال شدند.

این گروه تا 19 آوریل 2010 که ابوعمر البغدادى کشته شد، عملیات‏هاى متعددى را در مناطق مختلف عراق انجام داد. از نکات قابل توجه در این دوره، انحصار عملیات تروریستى گروه در داخل عراق بود؛ در حالى‏که خاک سوریه، عقبه لجستیکى گروه براى انتقال سلاح و نیرو بود.

تحلیلگران، گروه داعش را بازوى اصلى القاعده در منطقه مى‏دانند، اما به دلیل اختلافات، جنایات و وحشى گرى‏هاى علنى آن، القاعده به طور رسمى ادعاى داعش مبنى بر وابستگى به خود را در سال‏هاى بعد رد کرد.

پس از مرگ ابوعمر و روى کارآمدن ابوبکر البغدادى، عراق شاهد گسترش بسیار چشمگیر کمى و کیفى عملیات تروریستى بود که از آن میان مى‏توان به عملیات حمله به بانک مرکزى عراق، وزارت دادگسترى و حمله به زندان‏هاى ابوغریب و الحوت که منجر به فرار هزاران تروریست شد، اشاره کرد.

پس از آغاز بحران سوریه و درگیرى گروه‏هاى تروریستى و مسلح مختلف با ارتش سوریه، گروه‏هاى تروریستى نیز در بین خود دچار اختلافات بسیارى شدند و به چند گروه تقسیم شدند که علاوه بر جنگ با ارتش سوریه، با همدیگر نیز به جنگ و نبرد مى‏پردازند. در اواخر سال 2011، گروهى موسوم به «جبهه النصره» به سرکردگى ابومحمد الجولانى اعلام موجودیت کرد و طولى نکشید که توانمندى این گروه تروریستى با توجه به حمایت‏هاى گسترده برخى کشورهاى منطقه‏اى به طور چشم‏گیرى افزایش یافت تا این‏که در طى چند ماه، به یکى از مهم‏ترین و قدرتمندترین گروه‏هاى مسلح در سوریه تبدیل شد.

از زمانى که ابوابراهیم موصلى (یکى از رهبران معروف دولت اسلامى) در نوارى صوتى که سایت «منبر رسانه جهادى» آن را منتشر کرد، ایمن الظواهرى را مورد حمله لفظى قرار داد،

اختلاف بین جولانى و البغدادى به اختلاف بین البغدادى و الظواهرى تبدیل شد. پیام موصلى در این نوار صوتى این بود:

پیامى از دولت اسلامى عراق و شام براى گروه جهادى القاعده. سخنان برق‏آساى آتشین ما خطاب به ایمن الظواهرى تشنجى منحرف ... حوادثى که در میدان جهاد در عراق و شام شاهد آن هستیم و طوفان‏هایى که پایه‏هاى دولت اسلامى عراق و شام را لرزاند، چیزى نبود جز نتیجه مکر و حیله افرادى که نه به پیروزى‏هاى خود، بلکه به پیروزى‏هاى رهبران جهادى مباهات مى‏کنند و به آن دل خوش کرده‏اند و مکر و حیله کسانى مانند ابوخالد السورى (از رهبران بارز القاعده که در حلب در شمال سوریه کشته شد) و گروهک دست‏نشانده شیخ دروغین ایمن الظواهرى که دائم درآتش فتنه مى‏دمند ....

آخرین مورد از حملات لفظى دولت اسلامى به رهبرى ابوبکر البغدادى به ایمن الظواهرى زمانى بود که نوارى صوتى از الظواهرى منتشر شد و در آن قتل ابوخالد السورى از رهبران جهادى معروف را به شدت محکوم و آن را به دولت اسلامى عراق و شام نسبت داد. در پاسخ به آن، در روز نهم آوریل 2013 میلادى، یک پیام صوتى از طریق شبکه «شیوخ الاسلام» منسوب به ابوبکر البغدادى پخش شد که در آن اعلام مى‏کرد جبهه النصره امتداد دولت اسلامى عراق است. وى در این نوار، تشکیل گروه دولت اسلامى عراق و شام (داعش) را با ادغام جبهه النصره و دولت اسلامى عراق اعلام کرد. این امر با مخالفت ابومحمد جولانى، رهبر جبهه النصره روبه‏رو شد. جولانى اعلام کرد که گروه متبوعش، تابع گروه اصلى القاعده به رهبرى الظواهرى است.

سابقه ارتباط بین جولانى و البغدادى به پیش از بحران سوریه بازمى‏گردد؛ یعنى زمانى که جولانى با گروه البغدادى بیعت کرد تا تحت فرماندهى وى در عراق بجنگد. بنابر اعترافات جولانى، جبهه النصره با کمک مالى و نظامى دولت اسلامى در عراق تشکیل شده بود و از همین رو البغدادى جبهه النصره را شاخه‏اى از گروه خود مى‏دانست که به دست یکى از سربازانش تشکیل شده و با کمک مالى خود، آن را اداره مى‏کند. اما جولانى با رد پیشنهاد البغدادى و اعلام پیروى از گروه القاعده نشان داد که گروه النصره و البغدادى با هم تفاوت دارند.

بعدها ایمن الظواهرى سرکرده القاعده، تصمیم ابوبکر البغدادى رئیس گروه دولت اسلامى در عراق براى ادغام گروه خود با جبهه النصره را لغو کرد. الظواهرى تأکید کرد که فعالیت‏هاى دولت اسلامى در عراق فقط به عراق منحصر شود؛ ولى این موضوع خوشایند سرکرده داعش نبود و البغدادى در نوارى صوتى اعلام کرد که با درخواست ایمن الظواهرى درباره انحلال گروه داعش و جدایى از جبهه النصره، مخالف است. گروه دولت اسلامى عراق و شام تا زمانى که نبضشان مى‏زند و خون در رگ‏هاى‏شان جارى است، باقى خواهد ماند و حاضر به عقب‏نشینى و چانه زدن نیست. البته با وجود این اختلافات، این دوگروه چندین عملیات تروریستى مشترک را در عراق و سوریه با همکارى هم انجام دادند.

داعش با بهره گرفتن از تسلیحات پیشرفته و کمک‏هاى مالى قابل توجه، به سرعت خود را به مناطقى که گروه‏هاى مسلح مخالف سوریه در نبرد با ارتش این کشور تصرف کرده بودند تحمیل کرد و به نوعى مناطق گسترده‏اى از امتداد رود فرات و بخش گسترده‏اى از شمال سوریه را محل تاخت و تاز خود کرد.

ابوبکر البغدادى کیست؟

اطلاعات دقیق و تأیید شده‏اى از البغدادى در دست نیست. در زندگى‏نامه منتشر شده درباره او توسط حامیانش، نام واقعى او «ابراهیم عواد ابراهیم على البدرى السامرایى» و تاریخ تولدش 1971 در شهر سامراء ذکر شده است. وى داراى نام‏ها و القاب بسیارى است؛ از جمله: «على البدرى السامرایى»، «ابودعاء»، «دکتر ابراهیم»، «الکرار» و «ابوبکر البغدادى».

اطلاعات درباره او گنگ و گاه متناقض است. گفته مى‏شود که در زمان حمله آمریکا به‏ عراق، پیش‏نماز یکى از مساجد سامراء بوده است. برخى نیز گفته‏اند در زمان حکومت صدام، او جزو یک گروه مسلح افراطى بوده است. همچنین در خبرى داستان‏گونه ادعا شده که او چهار سال در اردوگاهى به نام «بوکا» که بسیارى از سران القاعده زندانى بوده‏اند، زندانى بوده است و همنشینى او با افراطیون در این زندان، اعتقادات وى را به این وضع کشانده است. همچنین گفته شده که وى در زمان آزادى از این زندان به نگهبانان گفته است که روزى آنها را در نیویورک ملاقات خواهد کرد!

البغدادى که در سال 2009 به گروه نوپاى «دولت اسلامى عراق» پیوست و از فرماندهان آن شد، از سوى دولت آمریکا رسما به عنوان تروریست معرفى شد و در ازاى هرگونه اطلاعاتى که منجر به شناسایى و دستگیرى وى شود، جایزه 10 میلیون دلارى تعیین کرد. اما البغدادى همچنان به فعالیت‏هاى تروریستى‏اش ادامه داد. به گفته برخى، البغدادى همچنان قوى‏ترین رهبر در بین گروه‏هاى افراطى است. در ادعاهایى ثابت نشده، گفته‏اند که وى فارغ التحصیل دانشگاه اسلامى بغداد است و دوره‏هاى لیسانس و فوق لیسانس و دکترا را در این دانشگاه گذرانده و به عنوان استاد و معلم و مبلغ مذهبى در عراق فعالیت کرده و با فرهنگ اسلامى و علوم و فقه شرعى آشناست و اطلاعات بسیارى نیز در علوم تاریخى دارد.

البغدادى در خانواده‏اى با عقاید سلفى تکفیرى متولد شده و شیخ عواد بن ابراهیم، پدر او از بزرگان عشیره «آل‏بوبدرى» در عراق است. او تا مدت‏ها با نام مستعار «دکتر دعا» خود را معرفى مى‏کرد. یک حساب کاربرى در توئیتر نیز چندى پیش به افشاى پشت پرده مناسبات القاعده و شخصیت ابوبکر البغدادى پرداخت. به گفته مالک این حساب نام اصلى البغدادى «ابراهیم عواد ابراهیم بوبدرى بن عرموش» است. ابوبکر کنیه مستعار و البغدادى لقب جنبشى وى است. چون او متولد سامراست و اصلا اهل بغداد نیست. گفته شده یکى از شرایط خلافت تکفیرى‏ها این است که باید نسبشان به قریش برسد. ازاین‏رو البغدادى ادعا کرده که نسبش به امام حسن بن على (علیهما السلام) مى‏رسد. این در حالى است که اعضاى عشیره بوبدرى تاکنون چنین ادعایى نداشته‏اند. علاوه بر این، در سال 2009 نیز گروه نسب‏شناسان علوى و هاشمى، ادعاى وى را در مورد هاشمى بودن رد کردند.

البغدادى فعالیت‏هاى خود را ابتدا در زمینه‏هاى مُبلغ مذهبى و تربیتى آغاز کرد و سپس مسیر خود را به سوى فعالیت‏هاى تروریستى تغییر داد و به عنوان یکى از قطب‏هاى سلفى جهادى و برجسته‏ترین رهبران تکفیرى در دو استان دیالى و سامراء در عراق مطرح شد. نخستین فعالیت‏هاى تروریستى او از مسجد امام احمد بن حنبل آغاز شد و گروه‏هاى کوچکى در منطقه تشکیل داد که به عملیات تروریستى در عراق و جنگ‏هاى خیابانى که عراق طى سال‏هاى گذشته شاهد آنها بوده، دست زدند. وى سپس گروهى به نام «گروه اهل سنت و جماعت» را با همکارى برخى از شخصیت‏هاى سلفى که اندیشه و روش و هدفى همانند او داشتند، تشکیل داد و فعالیت‏هاى خود را در بغداد، سامراء و دیالى گسترش داد و سپس با این گروه به مجلس شوراى مجاهدین پیوست و هیئت‏هاى شرعى را در این مجلس سازماندهى کرد و خود به عنوان یکى از اعضاى مجلس تا اعلام دولت اسلامى عراق در آن فعالیت کرد. در طول این مدت، بین «ابوبکر البغدادى» و «ابوعمر البغدادى» روابط عمیقى شکل گرفت، تا حدى که ابوعمر پیش از کشته شدن وصیت کرده بود که ابوبکر البغدادى به عنوان جانشین وى براى رهبرى دولت اسلامى در عراق انتخاب شود.

دولت اسلامى در عراق، تاریخچه‏اى خونین و طولانى دارد. از هنگامى که ابوبکر البغدادى رهبرى این گروه را بر عهده گرفت (به غیر از عملیاتى که القاعده در عراق در دوران الزرقاوى و پس از او انجام داد) در عملیات و حملات تروریستى گسترده‏اى شرکت کرد که در آنها هزاران عراقى جان خود را از دست دادند. مشهورترین این عملیات حمله به مسجد ام‏القرى‏ در بغداد است که به کشته شدن خالد الفهداوى نماینده مجلس عراق انجامید. همچنین حملات انتقام‏جویانه مربوط به قتل اسامه بن لادن رهبر شبکه القاعده که به شهادت صدها نفر از نیروهاى ارتش و پلیس عراق و شهروندان عراقى منجر شد، از دیگر جنایت او به شمار مى‏رود. البغدادى در سایت اینترنتى شبکه القاعده مسئولیت یکصد عملیات انتحارى براى انتقام‏جویى از قتل بن لادن را بر عهده گرفت و سپس به عملیات دیگرى از جمله حمله به مقر وزارت دادگسترى و حمله به زندان‏هاى ابوغریب و الحوت دست زد.

تفاوت‏هاى داعش با دیگر جریانان‏هاى تروریستى‏

گروه داعش یک ساختار سازمانى دارد که متشکل از امراى مناطق و مجالس شوراى مجاهدین و فرماندهان عملیاتى است؛ اما این امور سازمانى و تشکیلاتى کاملا محرمانه است. گویا فرماندهان داعش در سوریه، از امراى شبکه القاعده در عراق پى‏روى مى‏کنند. به نظر مى‏رسد که مبانى تفکر داعش، محور اساسى اختلاف آن با دیگر جریان‏هاست. گروه البغدادى با این تفکر که خود دولتى مستقل است، اعلام حکومت و امارت مى‏کند و براساس دیدگاه خاص خود، حدود و احکام را نیز اجرا مى‏کند؛ در حالى که جریان‏هاى دیگر، خود را دولت نمى‏دانند. آنان خود را گروهى مجاهد و مبارز دانسته و نه تنها احکام را بر شهروندان سورى اجرا نمى‏کنند، بلکه سعى بر تحمیل افکار خود به دیگر گروه‏هاى مبارز نیز ندارند.

جبهه النصره به دست مجموعه‏اى از رهبران سوریه‏اى تشکیل شده است؛ کسانى امثال جولانى که سال‏ها در زندان‏ سوریه بوده‏اند و با استفاده از عفو عمومى آزاد شده بودند، کسانى که پیش از آغاز بحران سوریه، مخفیانه به دعوت مشغول بودند و دیگرانى که زیر پرچم القاعده سال‏ها در افغانستان، عراق و چچن جنگیده بودند و با شروع بحران سوریه براى جنگیدن، دوباره بازگشتند. یکى از این افراد «ابومحمد الفاتح» معروف به «جولانى» رهبر گروه النصره است. وى شخصیتى دانشگاهى و سورى الاصل است که سال‏ها در عراق و چچن و دیگر کشورها جنگیده است. البته ناگفته نماند که تعداد اندکى از دیگر کشورها نیز در گروه النصره وجود دارند.

اما در طرف مقابل، داعش بیشتر بر نیروها و سربازان بیگانه متکى است و چه در بین سربازان و چه در کادر رهبرى، تعداد اندکى از سورى‏ها قرار دارند. این امر نشان مى‏دهد که گروه النصره اوضاع سوریه را بیشتر درک و مراعات مى‏کند. علاوه بر این، داعش معتقد است که از بطن انقلاب سوریه به وجود آمده؛ اما این معیار نیز پذیرفتنى نیست که هر کس در انقلاب سوریه نقش داشته و دارد، مى‏تواند آینده این کشور را رقم بزند.

عناصر گروه داعش مانند جبهه النصره، از بى‏رحم‏ترین تروریست‏هاى حاضر در سوریه و عراق هستند. فیلم‏ها و تصاویر منتشر شده از جنایت‏هاى این گروه تروریستى موجب شد که حامیان گروه‏هاى مسلح در سوریه مدعى شوند که از این گروه حمایت نمى‏کنند. حتى برخى گروه‏ها نیز براى افزایش دریافت حمایت‏هاى بین‏المللى خود را مخالف این گروه جلوه داده و با داعش وارد جنگ شده‏اند.

پشتیبانان مذهبى داعش‏

بنابر اخبار منتشر شده، پشتیبانى مذهبى داعش را جریان «صحوه» عربستان بیش از دیگران برعهده داشته است. افرادى چون محمد العریفى، ناصر العمر و عدنان عرعور مهم‏ترین و مشهورترین افرادى بودند که فتاواى شنیع شیعه‏کشى و فحشاى موسوم به جهاد نکاح را عرضه کردند و بارها بر طبل دشمنى با اهل‏بیت رسول خدا (علیهم السلام) کوبیدند. البته پس از ماه‏ها سکوت، برخى از فقهاى بنام و مشهورتر وهابیت عربستان، مانند عبدالعزیز آل شیخ، مفتى اعظم وزیر فتواى عربستان، از جریان داعش برائت جسته و از آن اظهار بى‏زارى کردند.

مهم‏ترین تمایزات فقهى داعش با دیگر جریانات اهل سنت را اولا در شدت شیعه‏ستیزى آنان مى‏توان دید که به مراتب شدیدتر از دیگر جریانات وهابى، از شیعیان و آثار اهل‏بیت (علیهم السلام) متنفرند و خون آنان را مباح شمرده و با وحشیانه‏ترین روش‏ها خون آنان را مى‏ریزند.

پدیده بى‏سابقه و متحیر کننده دیگر، عمل شنیعى موسوم به جهاد نکاح است که از مهم‏ترین تفاوت‏هاى داعش با دیگر جریان‏هاى اسلامى به شمار مى‏آید. فتاواى شنیع جهاد نکاح را همان فقهاى موسوم به جریان صحوه طرح کردند و در ابتدا جواز رابطه یک زن با چند مرد (رزمنده و مخالفان دولت سوریه) داده شد. در مرحله بعد و در صورت نبودن زنان داوطلب، اجازه تجاوز به زنان و دختران شیعى و علوى سوریه داده شد. در مرحله سوم، وقاهت را به نهایت رساندند و گفتند که در صورت نیافتن دو مورد یاد شده، معارضان سورى مى‏توانند با محارم خود و حتى دیگر مردان رابطه جنسى داشته باشند! و حتى فیلم‏هایى نیز از صحنه رابطه جنسى مردى با نوه‏اش منتشر شد.

نکته بسیار جالب درباره داعش این است که به رغم تکیه جدى و بسیار شدید آنان به رسانه‏ها، تاکنون هیچ خبر یا تصویرى درباره انجام مراسم و مناسک عبادى آنان منتشر نشده است. تنها خبر از این نوع، تصویرى است که گویا از خطبه‏خوانى نماز جمعه البغدادى درباره اعلام آغاز خلافت اسلامى پخش شد. قابل توجه این‏که همین نماز جمعه هم اگر واقعا برپا شده باشد، گویا صرفا فقط خطبه‏اى چند دقیقه‏اى بوده و نمازى در پى آن اقامه نشده است.

اطلاع دقیقى از این‏که آیا این گروه اساسا اهل عبادت و انجام مناسک هستند یا خیر، در دست نیست، اما با توجه به آن‏که بسیارى از محکومان به اعدام و جانیان کشورهاى‏ مختلف (که به طور مشخص از زندان‏هاى عربستان و عراق گریخته‏اند) در صفوف داعش قرار دارند، مى‏توان مدعى شد که بسیارى از آنان اهل عبادت حتى صورى نیستند. البته در آغازین روزهاى اشغال موصل، اجبار مردم به بستن مغازه‏ها و کسب و کار در زمان اذان را در فیلم‏هاى تبلیغاتى خود رسانه‏اى کردند.

ویژگى سوم داعش، تکیه بر انجام خشن حدود اسلامى و رسانه‏اى کردن آنهاست. مواردى مانند قطع دست به سبب دزدى، شلاق زدن به سبب شرکت نکردن در نماز جمعه و نیز به صلیب کشیدن خاطیان که رفتارى یهودى و نه اسلامى است، از جمله این موارد به شمار مى‏آید. داعش پس از تسلط بر شهر رقّه در سوریه، قوانینى را وضع کرد که عدول از آنها مستوجب مجازات سنگین است. در این قوانین هیچ نشانه‏اى از مظاهر دینى دیده نمى‏شود. فهرست این قوانین به شرح زیر است:

1. ممنوعیت پوشیدن شلوار جین براى زنان؛
2. ممنوعیت پوشیدن شلوار جین توسط مردان کمر باریک؛
3. ممنوعیت کوتاه کردن مو؛
4. ممنوعیت نشستن زنان بر صندلى؛
5. ممنوعیت ورود مردان به مغازه‏هاى خیاطى زنانه؛
6. ممنوعیت تبلیغ آرایشگاه‏هاى زنانه؛
7. ممنوعیت استفاده از کلمه داعش؛
8. ممنوعیت مراجعه زنان به دکتر زنان و زایمان؛
9. ممنوعیت شانه کردن موى سر و صورت براى مردان؛
10. ممنوعیت کشیدن سیگار و قلیان.

پشتیبانان سیاسى داعش‏

به رغم باور عموم بزرگان وهابى به رضایت و پذیرش ولایت مطلق هر حاکمى، داعش به تبعیت از جریان صحوه عربستان تلاشش را براى براندازى دولت‏هاى مختلف به کار مى‏برد تا خود به حکومت برسد. جریان داعش ابتدا در عرصه سیاسى صرفا به کنار گذاشتن دولت بشار اسد و ظهور بهار عربى در سوریه بسنده مى‏کرد؛ اما در ادامه و با استفاده رسمى‏ از عبارت داعش اعلام کردند که به دنبال تأسیس دولتى فراگیر در عراق و شام هستند و در نهایت با عبارت «الخلافة الاسلامیة» چنین وانمود کردند که به دنبال احیاى امپراتورى اسلامى دوره عثمانى هستند. نکته قابل توجه این است که حاکمان ترکیه آرزوى احیاى امپراتورى اسلامى را پیش از آن به زبان آورده بودند و با توجه به پشتیبانى ترکیه از جریان داعش، این گزاره‏ها در کنار هم مى‏تواند نشان دهنده تلاش ترکیه براى سلطه بر جهان اسلام به هر قیمت باشد.

در ذیل، برخى از نقشه‏هایى که گستره خلافت اسلامى داعش را نشان مى‏دهد، درج شده است.

جنایات داعش‏

یکى از دلایل شهرت گروه تروریستى داعش، انجام عملیات‏هاى تروریستى غیر انسانى در سوریه بود. انتشار تصاویرى از «ابوعبدالرحمن العراقى» به عنوان یکى از خشن‏ترین اعضاى گروهک داعش در هنگام بریدن سر سربازان و مردم در روستاهاى شهر حلب، موجب‏ انزجار عمومى از این گروه تروریستى شد. آنان حتى به اعضاى دیگر گروه‏هاى تروریستى که به لحاظ فکرى به آنان نزدیک هستند، رحم نکرده و پس از ایجاد اختلاف میان داعش، جبهه النصره و احرار الشام تصاویرى را از سرهاى بریده اعضاى گروه احرار الشام منتشر کردند.

اهمیت و اولویت توجه به داعش‏

دراین باره به نقل بخشى از بیانات رهبر معظم انقلاب در تاریخ 14 خرداد 1393 اکتفا مى‏شود که فرمودند:

امروز یک عده‏اى در بخش‏هاى مختلف دنیاى اسلام به‏نام گروه‏هاى تکفیرى و وهابى و سَلَفى، علیه ایران، علیه شیعه، علیه تشیع، دارند تلاش مى‏کنند؛ کارهاى بدى مى‏کنند؛ کارهاى زشتى مى‏کنند؛ اما اینها دشمن‏هاى اصلى نیستند؛ این را همه بدانند. دشمنى مى‏کنند؛ حماقت مى‏کنند؛ اما دشمن اصلى آن کسى است که اینها را تحریک مى‏کند؛ آن کسى است که پول در اختیارشان مى‏گذارد؛ آن کسى است که وقتى انگیزه آنها اندکى ضعیف شد، با وسایل گوناگون آنها را انگیزه‏دار مى‏کند؛ دشمن اصلى، آن کسى است که تخم شکاف و اختلاف را بین آن گروه نادان و جاهل و ملت مظلوم ایران مى‏افشاند. اینها آن دست پنهانِ سرویس‏هاى امنیتى و اطلاعاتى است. لذا ما مکرر گفته‏ایم این گروه‏هاى بى‏عقلى که به نام سَلَفى‏گرى، به نام تکفیر، به نام اسلام با نظام جمهورى اسلامى مقابله مى‏کنند، دشمن اصلى نمى‏دانیم؛ ما شما را فریب‏خورده مى‏دانیم. به اینها گفته‏ایم: (لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَیَّ یَدَکَ لِتَقْتُلَنِی ما أَنَا بِباسِطٍ یَدِیَ إِلَیْکَ لِأَقْتُلَکَ إِنِّی أَخافُ اللَّهَ رَبَّ الْعالَمِینَ)؛ (مائده/ 28)

تو اگر خطا مى‏کنى، اشتباه مى‏کنى، کمر به قتل برادر مسلمان خودت مى‏بندى، ما تو [آدمِ‏] نادان و جاهل را کسى نمى‏دانیم که بایستى کمر به قتل او ببندیم؛ البته از خودمان دفاع مى‏کنیم؛ هر کسى به ما حمله بکند، با مشت محکم ما مواجه خواهد شد؛ این طبیعى است؛ اما معتقدیم اینها دشمنان اصلى نیستند؛ فریب‏خورده هستند. دشمن اصلى آن دشمن پشت پرده است؛ آن دست نه‏چندان پنهانى است که از آستین سرویس‏هاى امنیتى بیرون مى‏آید و گریبان مسلمانان را مى‏گیرد و آنها را به جان هم مى‏اندازد.

امکانات و نیروهاى نظامى داعش‏

گروه داعش تعداد زیادى تانک، موشک و خودروهاى زرهى و انواع سلاح در اختیار دارد که از حامیان خود، به‏ویژه عربستان و قطر دریافت کرده است. برخى منابع اعلام مى‏کنند که این گروه تروریستى، 15 هزار جنگجو دارد که بر اساس برآورد کارشناسان 7000 تن از آنان، از اتباع کشورهاى مختلف جهان هستند. داعش علاوه بر عراق و سوریه، با پذیرش مسئولیت برخى انفجارهاى لبنان نشان داد که قلمرو خود را تا لبنان گسترش داده است.

تابعیت و هویت اعضاى داعش پس از کشف اجساد یا دستگیرى اعضاى این گروه تروریستى نشان مى‏دهد که بیشتر این تروریست‏ها با همکارى برخى طرف‏هاى منطقه‏اى از عربستان، لیبى، یمن و چند کشور دیگر گردآورى و سازماندهى شده‏اند. سلاح و مهمات و تجهیزات این گروه نیز بیانگر حمایت گسترده مالى و تسلیحاتى طرف‏هاى منطقه‏اى مانند عربستان و قطر از این گروه تروریستى است. افزون بر پول‏هایى که از سوى کشورهاى خلیج فارس براى این گروه فرستاده مى‏شود، تسلط داعش بر حوزه‏هاى نفتى سوریه نیز باعث افزایش توان مالى آن شده است.

بنابر مشاهده و گزارش شاهدان عینى، افرادى از حدود 85 کشور جهان در میان داعشیان دیده مى‏شوند که در میان آنان چهره‏هاى اروپایى و آمریکایى که گاه در میان کشته‏ها اخبارشان منتشر مى‏شود، بیش از دیگران جلب توجه مى‏کند. چچنى‏هاى تک‏تیرانداز (معروف به ششنى و شیشانى) نقش قابل توجهى در پیشبرد اهداف داعش ایفا کرده اند. شاهدان عینى براى نگارنده این سطور نقل کرده‏اند که تروریست‏ها سه گردان از لیبى به نام‏هاى معاویه‏ بن ابى‏سفیان، حرمله و شمر بن ذى‏الجوشن به سوریه اعزام کرده بودند. گردان حرمله تک‏تیراندازهاى حرفه‏اى بودند و گردان شمر افراد را ابتدا زخمى مى‏کردند و سپس با قمه و شمشیرهاى بزرگى که داشتند، گردن آنان را مى‏زدند!

زمینه‏هاى پذیرش و عضوگیرى‏

پذیرش این جریان مخوف و کثیف از سوى اعضا را مى‏توان معلول این عوامل دانست:

دلارهاى نفت عربى‏

برخى از کشورهاى عربى، مانند عربستان، قطر و اردن که از گسترش تشیع هراس دارند و همزمان تعاملات بسیار نزدیکى با رژیم صهیونیستى برقرار کرده‏اند، بخشى از درآمدها و ثروت بادآورده و هنگفت نفتى خود را به نابودى جریان‏ها و کشورهاى شیعه اختصاص داده‏اند. اگر این دلارهاى فراوان از جریان داعش حمایت نمى‏کرد، هرگز نمى‏توانست تا این اندازه رشد کند.

آزادى مشروط از زندان‏

برخى محکومان به اعدام در کشورهایى مانند عربستان، مشروط به حضور در میان معارضان سورى آزاد شدند. در واقع اینان رزم در کنار داعشیان و و حشى‏گرى به همراه آنان را شرط حیات خود یافته‏اند. این‏گونه زندانیان که افراد با تخلفات سنگین و خطرناک هستند، غالبا از وحشى‏گرى و جنایت لذت نیز مى‏برند. به‏خصوص که این لذت با کینه، شهوت و ثروت نیز همراه شود.

جهاد نکاح‏

فحشاى نوینى که جهاد نکاح نامیده شده را با شرایط و مراحلى که پیش از این گفته شد، نمى‏توان در گرایش به داعش بى‏تأثیر دانست. البته معمولا مردان بیش از زنان از این فحشاى نوین استقبال کرده‏اند و غالبا زنان با توجه به منش وحشیانه داعشیان حتى در روابط جنسى، پس از مدتى از تن‏فروشى خود پشیمان شده‏اند.

نمونه جدولى که در مساجد، براى تعیین زمان رابطه جنسى میان مردان با یک زن نصب مى‏کنند:

...

مأموریت از کشورهاى پشتیبان‏

بسیارى از افراد رده‏بالاى جریان داعش که معمولا پس از کشته یا اسیرشدن، هویتشان فاش مى‏شود، از دیگر کشورها مانند عربستان، ترکیه و رژیم صهیونیستى اعزام شده‏اند. این افراد معمولا افسران نظامى و اطلاعاتى کارکشته کشورهاى مبدأ بوده‏اند.

ارعاب و تبلیغات رسانه‏اى‏

رسانه‏هاى مورد حمایت نظام صهیونیستى دنیاى مجازى، یکى از مهم‏ترین سلاح‏هاى داعشیان است. اینان با استفاده از رسانه‏هاى یاد شده، از سویى خبر پیروزى‏هاى واقعى یا خیالى خود را مخابره مى‏کردند و از سوى دیگر با مخابره رفتارهاى وحشیانه، به‏خصوص سربریدن‏ها و تجاوزهاى خود، ترس از داعش را در دل دیگران مى‏انداختند و آنان را مرعوب و مطیع خویش مى‏سازند. نتیجه این عامل را به طور مشخص در اشغال سریع و گسترده موصل عراق مى‏توان مشاهده کرد. بخش رسانه‏اى داعش شامل دو مؤسسه رسانه‏اى فرقان و اندلس نیز فعالیت‏هاى تبلیغى- رسانه‏اى را پى‏گیرى مى‏کنند و تمام تصاویر تکان دهنده از طریق این رسانه‏ها منتشر مى‏شود.

اینترنت و شبکه‏هاى اجتماعى نقش بسیار مهمى را در گمراه کردن دختران و افتادن آنان در چنگ گروه‏هاى تروریستى ایفا مى‏کنند؛ اما واقعیت‏ها در سوریه و عراق برخلاف تصوراتى است که دختران پیش از رفتن به این مناطق در رؤیاهاى خود به دنبال آن بودند. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، گروه داعش 1500 زن و دختر کم سن و سال را به برده جنسى عناصر خود تبدیل کرده است؛ حتى برخى از زنان به عنوان غنیمت خرید و فروش مى‏شوند. البته برخى از این دختران بعدها از سوریه به آلمان بازگشته‏اند.

«هانس گئورگ ماسن» رئیس هیأت حمایت از قانون (نهاد اطلاعاتى داخلى در آلمان) اخیرا در مصاحبه با روزنامه آلمانى «راینیشه پست» گفته است: 4 دختر آلمانى، پس از معرفى با همسران آینده خود از طریق اینترنت، براى جنگ به سوریه رفتند. این دختران از واقعیت بى‏خبر بودند و نمى‏دانستند که چه سرنوشتى در انتظارشان است.

بیشتر این زنان و دختران با هدف تشکیل خانواده یا ازدواج با کسانى که از طریق اینترنت با آنان دوست شده بودند، به سوریه رفته‏اند. برخى از آنان هم با مردانى در ارتباط بودند که براى عضویت در گروه‏هاى تروریستى به سوریه یا عراق رفته‏اند. روزنامه انگلیسى گاردین به نقل از «لویس کاپریولى» رئیس سابق یگان مبارزه با تروریسم در اداره امنیت داخلى فرانسه اعلام کرد: مشارکت زنان براى کمک به دیگر زنان در گروه‏هاى تروریستى صورت مى‏گیرد.

«منتصر الدعمه» پژوهشگر امور افراطى‏گرى در بلژیک، در سایت خبرى المانیتور نوشت: «شدت گرفتن اسلام‏هراسى و قدرت گرفتن احزاب راستگرا در اروپا، از دلایل پیوستن دختران به گروه‏هاى تروریستى است. سن و سال پایین دختران هم یکى از عوامل مهم این امر است ... بیشتر دختران معتقدند در جامعه‏اى که در آن زندگى مى‏کنند، هیچ جایگاهى ندارند. آنان احساس مى‏کنند که از بسیارى جهات حتى از سوى برخى مسلمانان رانده شده‏اند؛ به همین دلیل وقتى با دخترانى برخورد مى‏کنند که احساس مشابهى دارند، فکر مى‏کنند که به انسان‏هایى دوست‏داشتنى و پذیرفتنى تبدیل شده‏اند.

علاوه بر تبلیغات مستقیم داعش، تبلیغات غیر مستقیم نیز بسیارمؤثر بوده است. براى نمونه رسانه‏هاى غربى اخیراً تصاویرى از نوشابه‏هاى کوکاکولا را منتشر کردند که معادل انگلیسى داعش (Isis) بر روى برچسب تبلیغاتى آن نقش بسته است. عبارت نوشته شده بر این نوشابه بدین صورت است که «از نوشابه کوکاکولایتان به داعش هم بدهید!» این موضوع به سرعت توجه اهالى رسانه را به خود جلب کرد و در فضاى مجازى و مطبوعات سر و صداى بسیارى به راه انداخت. رئیس اداره بازاریابى شرکت کوکاکولا در پاسخ به هجمه‏هاى وارد شده‏ مدعى شد که هرگز منظور کوکاکولا از کلمه‏Isis داعش نبوده و منظورشان الهه مصر باستان است. «جان استاموس» در این باره اظهار داشت: «به نظر ما همیشه یک شانس براى برقرارى صلح و ایجاد رابطه‏اى دوستانه میان ادیان وجود دارد و این مهم مى‏تواند با نوشیدن یک کوکاکولاى خنک در دقایقى از روز حاصل شود».

حال این پرسش مطرح است که چرا شرکت کوکاکولا با گذشت 128 سال از ابداع فرمول اولیه این نوشیدنى (از سال 1886) اکنون به فکر صلح جهانى افتاده؟! اکنون که پدیده تکفیرى داعش با نام اختصارى‏Isis به جنایات فجیع روى آورده است. براى بررسى دقیق این اقدام باید توجه داشت که کوکاکولا یک محصول آمریکایى نیست؛ بلکه یک صهیونیست سرمایه‏گذار اصلى آن است.

با عنایت به این مهم و دانستن این‏که بسیارى از اعضاى گروه‏هاى تروریستى معارض دولت سوریه، در سرزمین‏هاى اشغالى درمان شدند و بنیامین نتانیاهو نخست‏وزیر این رژیم به عیادت آن‏ها رفته، فهم موضوع ساده‏تر خواهد بود.

اختلافات شیعه و سنى‏

سال‏هاست که نظام سلطه جهانى براى آزادى عمل خود و چپاول آسان‏تر جهان، آتش اختلافات میان شیعیان و اهل سنت را روزبه‏روز شعله‏ورتر مى‏کند. هیزم این آتش و برافروخته کردن آن را چند دهه است که جریان مجعول و دین‏نماى وهابیت بر عهده داشته است. تبلیغات انجام شده علیه دولت علوى و غیر شیعه سوریه، به دلیل رابطه نزدیک با نظام شیعى جمهورى اسلامى ایران و حزب‏الله لبنان، بهانه‏اى بود تا جریان‏هاى افراطى وهابى‏زده این کشور براى سرکوبى نظام حاکم خود اقدام به همراهى با جریان‏هاى سلفى کنند.

البته این عامل در عراق به مراتب بیش از سوریه تأثیر خود را نشان داد و عمده مناطقى که اکنون در دست داعش قرار دارد، مناطق سنى‏نشین عراق را تشکیل مى‏دهد. عوام اهل سنت عراق هرچند در ابتدا فریب وعده تشکیل دولت سنى در عراق را خوردند، اما پس از مدتى بسیار کوتاه، با بروز فجایع داعش در شهر و کاشانه خود، به اشتباه بزرگ و پرهزینه خویش پى بردند.

روایات آخرالزمانى درباره سفیانى‏

نوع رفتارها و اقداماتى که از داعشیان سر مى‏زند، چندان بى شباهت به روایات آخرالزمانى منابع اسلامى و به‏خصوص اهل سنت نیست و به احتمال بسیار، از آن روایات الگوبردارى شده است. نوع جنایات داعش، مسیر حرکت آنان و بسیارى موارد دیگر را مى‏توان با تفاوت‏هایى در روایات سفیانى مشاهده کرد. پژوهشگران حوزه مهدویت و مطلعان از احادیث، یقین دارند که داعش ربطى به سفیانى ندارد؛ اما توده مردم که نامى از سفیانى به گوششان خورده و اطلاعاتى جزئى و اجمالى از روایات دارند، بى‏اختیار تحت تأثیر تبلیغات رسانه‏ها، این دو را یکى فرض کردند و طبیعى بود که براى برخى این امر، بهانه و عاملى براى گرایش به جریان داعش باشد. صحبت‏هاى «عرعور» مفتى عجیب و صاحب فتاواى مسخره (مانند چهل روز بر قابلمه کوبیدن براى اسقاط نظام سوریه) در این باره بى‏تأثیر نبود.

گونه‏شناسى جنایات‏

همان‏طور که اشاره شد، یکى از مهم‏ترین عواملى که شهرت داعش را به دنبال آورد، جنایات بى‏رحمانه این گروهک تروریستى بود. در این بخش، نگاهى گذرا به این فجایع خواهیم داشت.

الف) جانى‏

اولین جنبه جنایت‏هاى داعش که توسط خودشان رسانه‏اى شد، رفتارهاى وحشیانه و حیوانى آنان بود. قتل‏عام، سر بریدن، بازى کردن با سرهاى بریده، پختن آنها، به دندان گرفتن جگر و قلب فرد کشته شده، به میله زدن سرهاى بریده، مثله کردن و ... برخى از مواردى بود که از رفتار آنان با افراد بزرگسال و حتى کودکان پسر و دختر رسانه‏اى شد و تنفر جهانیان را برانگیخت. همچنین ربودن افراد، افراط در کشتار، به آب انداختن کشتگان، گورهاى دسته‏جمعى، اعدام‏هاى عمومى، کشتار با هدف‏گیرى مستقیم و بسیارى موارد دیگر، هیچ احتمالى براى وجود ذره‏اى رحم و انسانیت در وجود بى‏ارزش آنان باقى نگذاشته است.

عناصر گروهک تروریستى داعش، پنجشنبه 8 خردادماه 1393، 150 دانش‏آموز دختر و پسر دبیرستانى کُرد ساکن منطقه عین‏العرب که براى شرکت در امتحان نهایى مدرسه، عازم حلب بودند، ربودند. در همان روز، 193 تن از شهروندان کُرد را نیز که 17 تا 70 سال سن داشتند، در منطقه قباسین واقع در حومه شهر الباب در استان حلب ربودند و به جست‏وجوى خانه‏به‏خانه این منطقه پرداختند.

نتیجه جنایات داعش، ده‏ها هزار کودک و هزاران زن بیوه در عراق و سوریه است که آوارگى، ساده‏ترین مشکل این روزهاى آنان است. مردمان بحران‏زده‏اى که گاه صدقات مختصر و تحقیر کننده‏اى از کشورهاى مختلف و نهادهاى بین‏المللى براى آنان ارسال مى‏شود تا هم بتوانند ژست قهرمانى و نوع‏دوستى‏شان را نگه دارند و هم در برابر اعتراضات جهانى سدى بسازند تا منافعى که در ادامه خواهیم دید، آسیب نبیند.

ب) زن‏ستیزى شهوت‏رانانه داعش‏

از رفتارهاى داعش چنین برمى‏آید که در نگاه آنان جنس زن صرفا ابزار شهوت‏رانى مردان است و از هیچ شأن و حق انسانى دیگرى برخوردار نیست. تفاوتى هم میان زن همراه آنان یا مخالف و بى‏طرف نیست. علاوه بر این‏که جایگاه زنان نزد آنان تا این حد نازل است، حتما باید تحقیر و آزار به‏خصوص زنان اتفاق بیافتد؛ وگرنه گویا در انجام وظیفه‏اى کوتاهى کرده باشند. اوج این جنایات‏ها صرف نظر از کشتارها و قتل‏عام‏ها را باید در تصرف شهر موصل و مناطق اطراف آن ملاحظه کرد؛ جایى که زنان و کودکان در قرن بیست‏ویکم توسط این گروه تکفیرى به «بردگى» کشیده شدند؛ به گونه‏اى که گزارش‏هاى منتشر شده فراوان در رسانه‏ها و خبرگزارى‏هاى بین‏المللى و منطقه‏اى تأکید مى‏کند که پس از صادرات و فروش نفت مسروقه از میدان‏هاى نفتى عراق و سوریه، اکنون فروش برده دومین منبع درآمد گروه تروریستى تکفیرى داعش را تشکیل مى‏دهد. این گزارش‏ها تأکید مى‏کنند که گروه تروریستى تکفیرى داعش عملیات‏هاى گسترده و بى‏شمارى را در مناطق تحت تصرف خود از جمله در موصل و رقه علیه اقلیت‏هاى عراقى و سورى، با هدف ربودن زنان و کودکان آنها به اجرا مى‏گذارد.

بنابر این گزارش‏ها هدف از این آدم‏ربایى‏ها صرفا فروش این زنان و کودکان نیست؛ بلکه داعش از این اسرا به عنوان طعمه‏اى براى جذب جوانان ساده لوح در کشورهاى مختلف استفاده مى‏کند. در واقع داعش به تروریست‏هایى که جذب مى‏کند، وعده تأمین نیازهاى مادى و شهوانى آنها را به واسطه این زنان و کودکان مى‏دهد. اکنون چند ماهى است که سخن از آدم‏ربایى‏هاى گسترده در شمال عراق و سوریه در میان است و جدیدترین اطلاعات به دست آمده از مناطق تحت تصرف داعش در موصل در عراق و رقه در سوریه حکایت از آن دارد که این گروه تکفیرى تروریستى دو بازار ثابت برده‏فروشى را در این دو شهر دایر کرده است. براساس این گزارش‏ها بازار برده فروشى شهر موصل در کوى «القدس» دایر شده و در شهر رقه، در شمال سوریه نیز بازار مشابهى با همین منظور به وجود آمده است.

گزارش‏هاى سازمان ملل تاکید مى‏کند که بسیارى از این زنان، پیش از فروخته شدن به عنوان برده از سوى عناصر تکفیرى داعش مورد انواع تعرض‏ها و آزارهاى جنسى و بدنى‏ قرار مى‏گیرند. گزارش منتشره در ماه اوت گذشته سازمان ملل به این امر اشاره مى‏کند که گروه تروریستى تکفیرى داعش اقدام به ربودن 500 زن از طایفه «یزیدى‏ها» از یکى از روستاهاى شمال غربى عراق کرد تا بعدها به عنوان برده در بازارهاى موصل و رقه فروخته شوند. گزارش دیگر این سازمان تأکید مى‏کند که داعش اقدام به ربودن 150 زن مسیحى شهر موصل کرد تا براى فروش، به بازارهاى برده‏فروشى رقه در سوریه منتقل شوند.

یکى دیگر از گزارش‏هاى سازمان ملل منتشره در اوت گذشته تأکید مى‏کند که صرف نظر از ربودن زنان و کودکان اقلیت‏ها، داعش 2500 غیر نظامى عراقى را در این ماه ربوده که اغلب آنها را زنان و کودکان تشکیل مى‏دهند و 450 نفر از بستگان این افراد ربوده شده به این امر گواهى داده‏اند. همین گزارش مى‏گوید که تعدادى از این زنان جوان و دختران نوجوان ربوده شده، به عنوان بَرده و براى تشویق، به عناصر این گروه که اغلب داراى تابعیت چچنى و افغانى هستند داده شده و مابقى در بازارهاى موصل و رقه فروخته شدند. یک دختر یزیدى که به واسطه عناصر تکفیرى داعش ربوده و موفق به فرار شده بود، در گفت‏وگو با بازرسان سازمان ملل تأکید کرده است که وى بارها پیش از فروخته شدن در بازار برده‏هاى داعش، مورد تعرض جنسى و آزار بدنى قرار گرفته بود.

منابع محلى در مناطق تحت تصرف داعش تصریح مى‏کنند که عناصر داعش از تعدادى از زنان به اسارت گرفته شده، به عنوان زندانبان استفاده مى‏کنند. در حالى‏که برخى منابع‏ محلى نیز تأکید کرده‏اند که داعش از این زنان و دختران نوجوان بالاجبار در عملیات‏هاى خود استفاده و آنها را به خط اول نبردها اعزام و اسراى دیگر را وادار به دادن خون براى درمان مجروحان خود در نبردها مى‏کنند.

«عدى الخدران»، فرماندار شهر «الخلاص» از توابع استان نینوا تأکید مى‏کند: مدارکى وجود دارد که ثابت مى‏کند عناصر داعش پس از به اسارت گرفتن 250 زن از این منطقه، آنها را به منطقه «الکفاح» منتقل کرده و پس از برهنه کردن تمام آنها، به آنها تجاوز و تعرض کردند تا پس از آن، این زنان را در بازارهاى خود به عنوان برده به فروش برسانند.

گزارش‏هاى دیگر، از رواج پدیده جدیدى میان داعش پرده برداشته و تأکید مى‏کنند که این گروه تروریستى تکفیرى، تنها به فروش زنان و دخترانى که ربوده یا به اسارت مى‏گیرد، اکتفا نمى‏کند؛ بلکه تعدادى از آنها را با هدف کسب درآمد بیشتر به خانه‏هاى فساد مى‏فروشد و در این باره شاهدان عینى تأکید مى‏کنند داعش دختران 12 ساله عراقى را به قیمت 30 هزار دلار به این مراکز فساد فروخته است. دیگر شاهدان عینى نیز اظهار مى‏کنند که قیمت زنان ایزدى و مسیحى در بازارهاى برده‏فروشى موصل و رقه از 500 دلار تا هزار دلار تعیین شده است.

از نکات قابل توجه این‏که داعش براى این بازارها ساعات کارى خاصى را مشخص کرده است؛ به این صورت که ساعات کار بازار برده‏فروشى موصل از 7 تا 10 صبح و از 16 تا 18 بعدازظهر مشخص شده و این زمانى است که عناصر داعش اغلب آزاد هستند تا به امور شخصى خود رسیدگى کنند. چند روز پیش نیز خبرگزارى‏ها از فروش زنان یزیدى به اسارت گرفته شده توسط گروه تروریستى داعش در بازارهاى برده‏فروشى عربستان سعودى فروخته شده‏اند. سایت نشریه «فارین پالیسى» اقدام به انتشار گزارشى کرده که به تازگى از سوى سازمان ملل تهیه شده و در آن، اقدامات اخیر گروه تروریستى داعش علیه قومیت‏هاى مختلف در عراق و سوریه بررسى شده و آمده است:

در اوایل ماه اوت، تروریست‏هاى گروه داعش به یک روستاى کوچک یزیدى‏نشین در منطقه «سنجار» عراق حمله کرده و پس از تصرف این روستا، زنان آن را به زندان بادوش در موصل منتقل کردند. صدها زن و دختر دیگر نیز به یک مقر نظامى این گروه در تلّ‏ عفر در استان نینوا انتقال داده شدند. در این منطقه، گروهى متشکل از 150 زن و همچنین دختر مجرد که اغلب یزیدى یا مسیحى بودند، انتخاب شده و به سوریه فرستاده شدند تا به عنوان هدیه در اختیار تروریست‏ها قرار گرفته یا به عنوان برده جنسى فروخته شوند. این مطالب، بخشى از گزارشى است که روز گذشته دفتر حقوق بشر سازمان ملل در عراق منتشر کرده است.

این گزارش توسط کارشناسان سازمان ملل و از طریق مصاحبه با شاهدان عینى تهیه شده که توانسته اند از مناطق تحت سلطه داعش بگریزند. بر اساس این گزارش، تا پایان ماه اوت، 2500 نفر از مردم مناطق شمالى عراق در سنجار، تلّ عفر، نینوا و شیرخان توسط داعش ربوده شده‏اند که بیشتر آن‏ها را زنان و دختران تشکیل مى‏دهند. شاهدان عینى مى‏گویند تروریست‏هاى داعش پس از به اسارت گرفتن این افراد، دختران و پسران کم سن و سال را مورد تجاوز جنسى قرار داده‏اند. از سوى دیگر، کسانى که از همراهى با داعش سر باز بزنند، خطر اعدام را به جان مى‏خرند.

این گزارش مى‏افزاید: زنان و کودکانى که از پیوستن به داعش سر باز مى‏زنند، یا در اختیار اعضاى گروه قرار داده شده و یا به دیگر مناطق قاچاق مى‏شوند و در موصل عراق یا رقه سوریه به فروش مى‏رسند. به زنان مزدوجى هم که پیوستن به گروه را مى‏پذیرند، گفته مى‏شود که ازدواج‏هاى سابق آن‏ها دیگر رسمیت ندارد و آنها به همراه دختران ازدواج نکرده، باید به عقد اعضاى داعش دربیایند.

در منطقه «القدس» موصل بازارى براى فروش زنان توسط داعش ایجاد شده است. در این بازار، روى زنان و دختران برچسب قیمت زده شده و خریداران اقدام به چانه زدن درباره قیمت‏ها و خرید آنها مى‏کنند! اغلب خریداران را جوانان همان نواحى تشکیل مى‏دهند و به نظر مى‏رسد داعش از این ابزار براى جذب جوانان این مناطق و عضوگیرى از آنها استفاده مى‏کند. زید رعد الحسین، کمیسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل در بیانیه‏اى که به این گزارش پیوست شده، اعلام کرده که شدت جنایات و آزارهاى داعش، به حدى است که مى‏توان آن را جنایت جنگى یا جنایت علیه بشریت نام نهاد. وى از دولت عراق خواسته تا زمینه لازم براى فعالیت دادستان دادگاه کیفرى بین‏المللى براى تعقیب جنایتکاران در این کشور را فراهم کند.

ج) مالى‏

داعش را علاوه بر تروریستى بودن، مى‏توان یکى از بزرگ‏ترین گروه‏هاى راهزنى در جهان به شمار آورد؛ زیرا در مقابل چشم ناظران داخلى و خارجى، اموال فردى و عمومى را تارج کرده و براى نابودى حرث و نسل بشر آن را به کار مى‏گیرد. در ادامه، برخى از روش‏هاى این تاراج را معرفى مى‏کنیم:

1. فروش غیرقانونى نفت‏

ترکیه نه تنها این روزها در خیال احیاى امپراتورى عثمانى است، بلکه به تاراج نفت عراق و سوریه با کمک داعش مشغول است. مؤسسه آى. اچ. اس که در زمینه اطلاعات بازار و اقتصاد جهانى فعال است، اعلام کرد: داعش تأسیساتى نفتى را تصرف کرده است که تولید روزانه این تأسیسات به 350 هزار بشکه مى‏رسید، ولى داعش فقط حدود 50 تا 60 هزار بشکه نفت در روز تولید مى‏کند. اکثر محموله‏هاى نفتى که داعش در بازار سیاه مى‏فروشد، با کامیون از مرزهاى سوریه مى‏گذرد و وارد ترکیه مى‏شود و به قیمتى بسیار پایین‏تر از قیمت‏هاى جهانى فروخته مى‏شود.

2. غارت اموال شخصى افراد

داعش اراضى و اموالى را که در جنگ‏هاى خود به دست مى‏آورد، مصادره کرده و آنها راغنایم جنگى مى‏داند و همین امر بر میزان اموال و دارایى‏هاى داعش افزوده است. داعش در ابتدا با تصرف مناطق مختلف سوریه، به خانه‏هاى مردم هجوم برده و هر مقدار از اموال ارزشمند قابل جابه‏جایى را تاراج مى‏کرد و به اشکال مختلف بقیه اموال را از کاربرى انداخته و غیر قابل استفاده مى‏کرد.

3. زکات و خراج اجبارى‏

یکى دیگر از منابع تأمین مالى گروهک تروریستى داعش، دریافت زکات و دیه‏ها و نذورات اجبارى است. علاوه بر این، داعش براى ثروتمندان مسلمان در مناطقى که به تصرف خود درمى‏آورد، مالیاتى معادل 5. 2 درصد ثروتشان تعیین مى‏کند. این بخش نیز براى تأمین درآمدهاى داعش بسیار مهم و مؤثر است. داعش، مسیحیان ساکن کشورهاى اسلامى را نیز ملزم به پرداخت خراج مالیات براى زندگى در داخل کشورهاى اسلامى کرده است.

4. چپاول اموال عمومى‏

داعش پس از ورود آسان به عراق و تصرف چند ساعته مناطق وسیعى از این کشور با همکارى حزب بعث، تنها در یک نوبت بیش از 425 میلیون دلار از بانک مرکزى موصل به سرقت برد و سپس با افتخار فیلم‏هاى سلطه خود بر انبارهاى مواد غذایى این منطقه را منتشر کرد.

5. تخریب و تاراج آثار تاریخى و مذهبى‏

یکى دیگر از جنایات داعش که انزجار عمومى، به‏ویژه مسلمانان را از این گروه در پى داشته، هتک حرمت‏ شخصیت‏هاى وارسته دنیاى اسلام است. تخریب مزار اویس قرنى، از یاران باوفا و گران‏قدر امیرالمؤمنین (علیه السلام) و عمار یاسر، از صحابه پیامبر (صلى الله علیه و آله) و حضرت على (علیه السلام) در شهر رقّه در شمال سوریه، از جمله این جنایات بود. علاوه بر اینها بسیارى از آثار دینى به بهانه ستیز با مظاهر شرک مورد تعرض و تخریب آنان قرار گرفت. شاید شنیع‏ترین موارد آن را بتوان نبش قبر حجر بن عدى، صحابى امیرالمؤمنین و امام مجتبى (علیهما السلام) دانست که با پوشش رسانه‏اى قابل توجهى به آن دامن زدند. حمله مداوم به حرم‏هاى مبارک حضرت زینب، رقیه و سکینه سلام‏الله علیهنّ در دمشق و تلاش جدى براى تخریب آنها در همین راستا بود. آنان صراحتا اعلام کرده بودند که حرم مطهر حضرت زینب (علیها السلام) را ویران کرده و جاى قبر مبارک ایشان مجسمه‏اى بزرگ از یزید بن معاویه را در حالى که سر سیدالشهدا (علیه السلام) را به دست دارد، نصب خواهند کرد!

داعش پس از ورود به عراق در اولین اقدامات خود تلاش کرد تا دوباره نسبت به حرم مطهر امامین عسکریین (علیهما السلام) و نیز کاظمین تعرض کند، اما با حضور به موقع نیروهاى نظامى و مردمى شیعى پیرو و عاشق اهل بیت رسول خدا (صلى الله علیه و آله) در رسیدن به هدف شوم خود ناکام ماندند.

داعش به تخریب آثار و اماکن دینى عراق و سوریه اکتفا نکرد و آثار باستانى عراق و منطقه بابل را در نهایت بهت و ناباورى جهانى منفجر کرد. از جمله این آثار مى‏توان به قلعه تاریخى تکریت، معروف به «قلعه صلاح الدین»، قبور باستانى این منطقه، مسجد تاریخى الاربعین و مناره 900 ساله الحدباء شهر موصل اشاره کرد. همچنین براساس اطلاعات بسیار موثقى که به دست آمده، سرویس‏هاى اطلاعاتى کشورهاى اروپایى و آمریکایى اعلام کرده‏اند: داعش در تلاش است که از دانشمندان علوم آثار باستانى کمک بگیرد تا براى کشف آثار باستانى در مناطقى که به دست مى‏آورند از آنها استفاده کند.

د) اعتقادى‏

داعش هویت و اعتبار افراد را براساس قراردادهاى خودش تعریف مى‏کند. شاخص اسلام و آزادى، قبول خلافت و دین آنان است و براى اثبات این مطلب، صف‏هاى طولانى توبه از گذشته زندگى تشکیل داده‏اند. افراد پس از اقرار به حقانیت داعش مجوز زندگى وتردد دریافت مى‏کنند. بقیه اگر اسلام نیاورند و ثروتمند باشند، جزیه مى‏دهند؛ وگرنه باید از خانه و کاشانه آواره شوند و البته زنان و اموالشان براى داعشیان مباح است. بدتر از همه، وضع شیعیان یا کسانى است که ارتباطى با شیعیان دارند. مشکل آنان با توبه حل نمى‏شود و مردان آنان باید کشته شوند و زنانشان نیز پس از تأمین نیاز جنسى جنگجویان داعش و تعرض و تجاوز مکرر، باید کشته شده یا به عنوان برده به فروش برسند.

داعش تاکنون براى 11 هزار نفر از جمعیت مناطق مرزى عراق و سوریه گذرنامه داعشى صادر کرده است که روى جلد آن نوشته شده: «اگر به دارنده این گذرنامه آسیبى برسد، ارتش‏ها را به خاطرش به حرکت درمى‏آوریم.» داعشى‏ها خودروهاى مخصوص خود را دارند که با نشان خلافت خودخوانده داعش شماره‏گذارى شده است.

شیعه‏هراسى داعش‏

داعش از ابتدا هدف خود را نابودى شیعیان و از بین بردن هلال شیعى در منطقه بیان کرده است. براى همین کافى بود که کسى کوچک‏ترین رنگ و بویى از تشیع داشته باشد. فیلمى که از اعدام چند راننده غیر شیعى در مرز عراق و سوریه به جرم داشتن اسامى على و حسین منتشر شد و نیز اعدام حدود 1700 دانشجوى شیعه دانشکده هوایى تکریت از فجیع‏ترین خبرها و فیلم‏هایى بود که تاکنون منتشر شده است.

داعش در سوریه‏

روزنامه «الشرق الاوسط» مى‏نویسد: شاکله داعش را تندروهاى عراق، تونس و لیبى تشکیل مى‏دهند و هیچ یک‏ از مخالفان سورى در این گروه حضور ندارند. به عبارتى، داعش در اصل و اساس زاییده عراق است. براساس آنچه در روزنامه الاشرق الاوسط درباره داعش منتشر شده، این گروه تروریستى پس از حضور در سوریه و انجام عملیات تروریستى، شهر رقّه را به عنوان پایتخت موقت خود قرار داده است.

رنگ رسمى این فرقه تروریستى مانند شبکه القاعده، سیاه است. رنگ ساختمان ها، خودروها و پرچم آنها نیز سیاه است. داعش مناطق تحت کنترل خود را مانند افغانستان به ولایت‏هاى متعدد تقسیم کرده است و هر ولایت داراى یک «امیر» و دادگاه اسلامى و شوراى خدمات اسلامى است. شوراى خدمات اسلامى نقش و فعالیتى مثل شهردارى‏ها دارد. ظاهراً این گروه حتى در سوریه اتومبیل‏هایى را با پلاک دولت اسلامى شماره‏گذارى کرده و بر اساس تصاویر منتشره، پلیس راهنمایى و رانندگى مخصوص خود را تشکیل داده است.

ورود داعش به عراق‏

همزمان با جنایاتى که داعش در سوریه انجام مى‏داد اخبارى مبنى بر جذب قبایل مناطق سنى‏نشین عراق منتشر شد. این اخبار همراه با فیلم و عکس سخنرانى داعشیان و بیعت رؤساى قبایل بود. این اخبار هولناک را رسانه‏هاى مختلف، از جمله رسانه‏هاى ایران منتشر مى‏کردند و خوانندگان بنابر حسى که گویا نوعى تفریح رسانه‏اى آمیخته با غفلت بود، به راحتى از کنار آن گذشتند تا این‏که سرانجام با پیوند داعش و پس‏مانده‏هاى حزب بعث و طرفداران صدام، بخش قابل توجهى از خاک عراق اشغال شد.

در بیستم خرداد 93 پنج‏هزار نفر از افراد مسلح داعش شهر موصل را به تصرف کامل درآوردند. این در حالى بود که قبل از این، تنها سه‏هزار نفر از نیروهاى داعش در شهر مستقر بودند که دوهزار و پانصد نفر آنها از خارج این استان آمده بودند و با سرویس‏هاى اطلاعاتى فعال در شهر موصل و پانصد نیروى دیگر موجود در این شهر توانستد شهر را به تصرف درآورند و نیروهاى خود را افزایش دهند. این افراد با حمله به زندان بادوش در نینوا، بیش از هزار و چهارصد زندانى را آزاد کردند. افراد مسلح همچنین به زندان التسفیرات و زندان مدیریت مبارزه با تروریسم در این منطقه حمله کردند و ده‏ها زندانى را از این دو زندان آزاد کردند. همچنین انبارهاى سلاح استان الانبار، مراکز امنیتى و نظامى و ساختمان شعبه‏اى از بانک مرکزى در منطقه الدواسه را در دست گرفتند. افراد مسلح با حمله به انبارهاى سلاح، همه انواع سلاح‏هاى سنگین، از جمله خودروهاى زرهى و تانک‏ها را به دست آوردند. شورشیان، کنسولگرى ترکیه در این شهر را نیز تصرف کردند.

عناصر داعش، در مناطق محدودى از برخى استان‏هاى عراق، به ویژه استان الانبار حضور دارند و عملیات تروریستى در کل عراق را هدایت مى‏کنند. بر اساس گزارش‏ها و آمار منتشر شده، داعش در نیمه دوم سال 2013 نزدیک به 1400 خانه را در عراق منفجر و ویران کرد. طى این حملات 1996 نفر کشته و 3021 نفر زخمى شدند. سلاح‏ها و مهمات و تجهیزات کشف شده از عناصر داعش، بیانگر گستردگى حمایت‏هاى خارجى از این گروه تروریستى در عراق است. دولت عراق بارها عربستان را به حمایت از این تروریست‏ها در عراق متهم کرده است. برخى از عواملى که نقش فوق‏العاده‏اى در سرعت گسترش اشغال موصل و نینوا داشته، از این قرار بود:

حمایت جدى و پشتیبانى مالى نظامى داعش توسط دولت‏هاى خارجى؛

همزمانى با ایام تغییر کابینه و دولت در عراق و آشفتگى‏هاى ناشى از آن؛

اشتباهات مدیریتى و اجرایى نورى مالکى و برانگیختن اعتراض دیگران، اعم از شیعیان و اهل سنت عراق؛

حضور جدى نیروهاى حزب بعث و گارد ریاست جمهورى عراق در کنار داعش؛

خیانت و اهمال عمدى مسئولان نظامى و امنیتى این مناطق و همکارى آنان با نیروهاى داعش؛

ضعف نظامى و قواى ارتش که به راحتى عرصه را براى داعش باز کردند؛

وحشت عمومى مردم از اقدامات وحشیانه داعش، به سبب اخبارى که پیش از آن منتشر شده بود؛

تحریک اختلافات شیعه و سنى در دنیا با شبکه‏هاى مختلف ماهواره‏اى و نارضایتى اهل سنت عراق از حکومت شیعیان بر خود، پس از چند دهه حکومت بر آنان؛ به‏خصوص که با روى کارآمدن دولت پس از صدام ده‏ها شبکه ماهواره‏اى و تلویزیونى اختلاف برانگیز در عراق شروع به کار کردند؛

استفاده داعش از اصل غافلگیرى؛

ضعیف پنداشتن داعش توسط حکومت مرکزى عراق، به حدى که نورى مالکى در سخنرانى رسمى خود قول سرکوب کامل آنان را در یک یا دو روز داد؛

وسعت مناطق خالى از سکنه در این محدوده و فاصله زیاد مناطق مسکونى از هم؛

اختلافات درونى کابینه دولت مالکى؛

اختلافات جدى احزاب و گروه‏هاى شیعى عراق با یکدیگر؛

استفاده داعش از زندانیان خطرناک محبوس در زندان‏هاى این منطقه؛

تسلط بر منابع و شریان‏هاى حیاتى منطقه.

چند روز پس از تسلط داعش بر مناطق شمالى عراق، گروهک تروریستى داعش در بیانیه‏اى، نام خود را به «دولت اسلامى» تغییر داد. بعد از آن «ابومحمد شامى» سخن‏گوى داعش بیانیه‏اى صوتى منتشر کرد که در آن، البغدادى خلیفه همه مسلمانان جهان معرفى شد. همچنین طبق این بیانیه همه مسلمانان جهان باید با البغدادى بیعت کنند و او را خلیفه خود بدانند. پس از این بیانیه، برگزارى نماز جمعه موصل براى داعش بسیار جدى شد. به گفته «ابراهیم الطائى» عضو شوراى شهر موصل، عناصر داعش شهروندان موصل را با بلندگو به شرکت در نماز جمعه دعوت کردند. همچنین تأکید کردند که شرکت نکردن در نماز جمعه، تخلف و مجازات آن 50 ضربه شلاق است. مراسم نماز جمعه شهر موصل در مسجد نورالدین، از مشهورترین اماکن مذهبى این شهر برگزار شد. در ویدئوى منتشر شده از این مراسم، فردى با ریش انبوه و عبا و عمامه مشکى ادعا مى‏کند که ابوبکر البغدادى است و در سخنان خود که گویا از سخنرانى تاریخى خلیفه نخست پس از به خلافت رسیدن در سقیفه الگو گرفته، مى‏گوید: «من رهبر شما هستم؛ هرچند که بهترین شما نیستم. پس اگر دیدید که به حق عمل کردم، مرا حمایت کنید و اگر دیدید اشتباه کردم، مرا نصیحت کنید» این ویدئو یک روز بعد از شایعه احتمال زخمى شدن البغدادى در سایت‏هاى وابسته به داعش منتشر شد. اما یک مقام عراقى در گفت‏وگوى خود با بى‏بى‏سى این فرد را بدل البغدادى دانست. همچنین کمیته امنیتى شوراى استاندارى نینوا در بیانیه‏اى اعلام کرد: «شخصى که در این تصاویر به سخنرانى مشغول است «ابوبکر الخاتونى» والى موصل است، نه البغدادى. ابوبکر البغدادى اصلا در موصل حضور ندارد»؛ موضوعى که هویت سرکرده داعش را دوباره به چالش کشیده است.

مناطق تحت نفوذ داعش در عراق و سوریه‏

در ابتداى جنگ داخلى سوریه، داعش و سایر گروه‏هاى معارض سورى در اتحاد و ائتلاف با هم بودند؛ ولى در اواخر سال 2013 به تدریج خوى جاه‏طلبى داعش باعث بروز اختلافات شدید بین داعش از یک سو و سایر گروه‏هاى مسلح سورى از سوى دیگر شد. در ژانویه 2014 داعش شهر رقّه را که 9 ماه بود گروه‏هاى مسلح سورى تصرف کرده بودند اشغال کرد و به مانند انبار در عراق، آن‏جا را به عنوان پایگاهى براى تصرف سایر مناطق سوریه قرار داد. قلمرو داعش به سرعت گسترش یافت؛ به گونه‏اى که اکنون بخش‏هاى وسیعى از سوریه، از جمله استان رقه تقریبا به طور کامل، شرق و بخش‏هایى از شمال استان حلب، بیش از نیمى از استان دیرالزور، بخش‏هاى شرقى و جنوبى استان حسکه، بخش‏هاى شرقى استان‏هاى حمص و حماه در تصرف داعش قرار دارد.

تا پیش از ژانویه 2014 حوزه فعالیت داعش، پهنه وسیعى از مناطق بیابانى استان انبار (حد فاصل مناطق کویرى بین عراق، سوریه و اردن) بود و هنوز وارد رویارویى مستقیم با ارتش عراق نشده بود و به حملات ایذایى با استفاده از خودروهاى بمب‏گذارى شده یا انتحارى اکتفا مى‏کرد؛ ولى پس از این تاریخ، داعش با استفاده از طبیعت جغرافیایى منطقه که پوشش بیابانى دارد و همچنین بافت سنى و عشایر عام و بى‏سواد و فریفتن و تطمیع آنها توانست جایگاهى براى خود پیدا کند. از این تاریخ به بعد حوزه فعالیت داعش به سرعت گسترش یافت؛ به طورى که این روزها تقریبا به طور کامل بر دو استان انبار و نینوا و بر نیمى از استان صلاح‏الدین مسلط شده است.

در عراق، شش استان سنى‏نشین که به مثلث سنى معروف است، مراکز حضور تروریست‏هاى داعش است.

در سوریه در مناطقى از استان‏هاى الرقّه، حلب، حومه لاذقیه، ریف دمشق، دیرالزور، حمص، حماه، الحسکه و ادلب پراکنده هستند و در برخى از این مناطق نیز کنترل کامل را به دست گرفته‏اند. میزان نفوذ آنها از استانى به استان دیگر متفاوت است. تصمیم این گروه تروریستى براى تحت کنترل درآوردن دیگر گروه‏هاى مسلح در سوریه، به درگیرى‏هاى خونبارى میان این گروه‏هاى تروریستى منجر شده است.

حامیان و تولیدکنندگان داعش‏

گروه داعش از حمایت عربستان و قطر و برخى کشورهاى خلیج فارس و دولت‏هاى غربى که منافع مشترکى دارند، برخوردار است. داعش با استفاده از مرز مشترک با عربستان و سوریه و دریافت تسلیحات و کمک‏هاى نظامى ازطریق این مرزها فعالیت‏هاى خود را در این چند سال به پیش برده است. این گروهک تروریستى به آسودگى، از مرزهاى بى‏محافظ عربستان با صحراى الانبار، هر چه را که مى‏خواهند، به عراق منتقل مى‏کنند و از طریق مرزهاى مشابه با سوریه، به مناطق درگیرى مى‏رسانند.

پس از فعال شدن دستگاه امنیتى عراق و مسدود شدن راه عبور تسلیحات داعش از طریق مرزهاى عراق به سوریه، داعش در پى درگیرى با ارتش عراق، فعالیت‏هایش در این کشور نیز شدت گرفت و در یک سال گذشته، به جنگ و درگیرى در برخى شهرهاى عراق مبادرت نموده و بخش‏هایى از استان‏هاى مرزى عراق را به تصرف خود درآورده است.

کمک‏هاى حامیان خارجى همچنان به دست دو گروه داعش و جبهه النصره مى‏رسد. این کمک‏ها در قالب حمایت‏هاى مالى، تسلیحاتى، لجستیکى، اطلاعاتى، آموزشى و غیره از سوى عربستان و قطر و ترکیه به همراه چند کشور غربى، موجب ادامه جنگ و ویرانى در سوریه شده است. سلاح و مهمات و تجهیزات این گروه نیز نشان از حمایت گسترده مالى و تسلیحاتى طرفهاى منطقه‏اى مانند عربستان و قطر از این گروه تروریستى است. علاوه بر کشورهاى یاد شده مى‏توان کشورها زیر را نیز در زمره پدیدآورندگان داعش به شمار آورد:

آمریکا و انگلیس‏

هرچند آمریکا گروه داعش را در فهرست گروه‏هاى تروریستى خود قرارداده، اما تا زمانى که تروریست‏هاى داعش در سوریه مشغول مبارزه با نیروهاى بشار اسد بودند، رسانه‏هاى آمریکایى و غربى آنان را مبارزان آزادى و کسانى مى‏خواندند که به دنبال سرنگونى رژیمِ به قول رسانه‏هاى غربى، تروریست بشار اسد هستند. اما با ورود داعش به عراق و اشغال ناگهانى بخش‏هایى از استان الانبار، رسانه‏هاى غربى و آمریکایى شروع به مخابره اخبارى درباره این گروه تروریستى کردند که نشان از تغییر رویه این رسانه‏ها درباره داعش داشت؛ هرچند در حقیقت این تغییر نیز راستاى اهداف غرب بود.

جالب این‏جاست که با وجود اعلام برائت حامیان گروه‏هاى مسلح از داعش و جبهه النصره، کمک‏هاى حامیان خارجى همچنان به دست این دو گروه مى‏رسد. این کمک‏ها در قالب حمایت‏هاى مالى، تسلیحاتى، لجستیکى، اطلاعاتى، آموزشى و غیره، موجب ادامه جنگ و ویرانى در سوریه و عراق شده است. «برنار هوگان هوى» رئیس پلیس انگلیس اعلام کرد که هر هفته دست‏کم پنج انگلیسى براى پیوستن به گروه تروریستى داعش به عراق یا سوریه عزیمت مى‏کنند و تاکنون بیش از 500 انگلیسى براى شرکت در جنگ به عراق و سوریه رفته‏اند.

اسرائیل‏

رژیم اشغالگر قدس بیشترین نفع را از حضور و جنایات داعش در منطقه برده است. از همین رو علاوه بر حمایت علنى از آنها، تعدادى از نیروهاى خود را در لباس‏ها و منصب‏هاى مختلف به میان داعش فرستاده و مجروحان آنها را در بیمارستان‏هاى خود پذیرفته و مداوا کرده است. پشتیبانى فکرى و طراحى بسیارى از برنامه‏هاى داعش بر عهده مشاوران یهودى و اسراییلى بوده است.

ترکیه‏

ترکیه همواره حمایتى قابل توجه از داعش داشته است و با کمک به آن، در پى برداشتن موانع پیش روى خود براى احیاى خلافت عثمانى است. علاوه بر این، ترکیه نفت عراق و سوریه را با قیمتى بسیار نازل از داعش مى‏خرد و از منافع آن بهره‏مند مى‏شود. بنابر اطلاعات فاش شده، دولت ترکیه با استفاده از پوشش کمک‏هاى سازمان‏هاى غذا و دارو اقدام به‏ اعزام تروریست‏ها به سوریه مى‏کرد. خانم «سِرِنا شیم» خبرنگار آمریکایى و لبنانى‏تبار شبکه پرس تى‏وى، در پى افشاى این عمل دولت ترکیه در یک تصادف ساختگى به قتل رسید.

عربستان و اردن‏

به تعبیر سیدحسن نصرالله عربستان محل تولید تروریست‏هاى وهابى است. مدارس وهابى عربستان افراد را از سراسر دنیا پذیرفته و آنان را با شست‏وشوى مغزى، براى عملیات‏هاى انتحارى و دیگر اقدامات شیعه‏ستیزانه به دیگر کشورها به‏ویژه عراق، سوریه، افغانستان و پاکستان اعزام مى‏کند. علاوه بر این، پشتیبانى مالى و نظامى، چه از جنبه مشاوره‏اى، چه تأمین سلاح‏هاى مورد نیاز توسط عربستان چیزى نیست که بر کسى پوشیده باشد. البته با کنار رفتن «بندر بن سلطان» اندکى از جنبه علنى این حمایت‏ها کاسته شد.

فواید داعش براى سازندگان آن‏

1. تأمین امنیت اسرائیل‏

مهم‏ترین هدف و نتیجه‏اى که جنایات داعش به دنبال مى‏آورد، کاهش تهدیدهاى رژیم صهیونیستى از ناحیه همسایگان و دشمنانش است. مشغول شدن کشورهاى اسلامى به درگیرى‏هاى فرقه‏اى و تلاش براى تأمین امنیت خود، آنان را از پرداختن به دشمن اصلى و غده سرطانى منطقه غافل مى‏کند.

2. تضمین تأمین آب اسراییل‏

طى پروژه‏اى صهیونیستى به نام «گاپ» که چند سال پیش اخبار آن منتشر شد و آرام آرام موعد افتتاح آن نزدیک مى‏شود، قرار شد که بخش عمده‏اى از آب رودهاى دجله و فرات، از سرچشمه روانه رژیم صهیونیستى شود. شنیده‏ها حاکى از آن است که این روزها تلاش‏هایى براى انتقال آب شمال عراق نیز به این مناطق در حال انجام است. بنابر نتایج این دو پروژه سرقت آب، قرار است در جنگ آبى که قرار است طى سال‏هاى بحرانى آتى رخ بدهد، رژیم صهیونیستى در نقش ابرقدرت مالک آب‏هاى منطقه، دیگر کشورها را تحت سیطره خود دربیاورد.

3. فراهم آوردن بهانه حضور آمریکا در منطقه‏

آمریکا پس از حمله به افغانستان، به بهانه‏هاى واهى به عراق حمله کرد و تا سال‏ها به چپاول ثروت‏هاى این کشور پرداخت؛ اما پس از عزم جدى مردم عراق براى بیرون راندن اشغالگران و فشار مردم آمریکا براى خروج سربازانشان از عراق، نیروهاى آمریکایى از عراق خارج شدند. اما با ورود داعش به عراق و اشتباه استراتژیک نورى مالکى در درخواست کمک فورى از دولت آمریکا، آنان به شکلى جدید و البته به صورت محدود به عراق بازگشتند تا هروقت و هرجا که خواستند، دخالت کنند. جالب این‏که این روزها به بهانه ائتلاف ضد داعش، هم از سویى مواضع استراتژیک و حیاتى سوریه را بمباران مى‏کنند و هم نیروهاى مردمى عراقى را و هم به بهانه ارسال کمک‏هاى نظامى به نظامیان ضد داعش، انواع و اقسام تسلیحات نظامى را براى داعشیان از آسمان به زمین مى‏فرستند و البته نیروهاى داعش با افتخار با پوشش رسانه‏اى کامل از این حمایت آمریکایى‏ها تشکر خود را ابراز مى‏کنند. دولت آمریکا براى فریب مردم خود و افکار عمومى جهان این مراحل را طى کرد تا بتواند به راحتى وارد عراق شود:

...

4. تضعیف دولت سوریه و حزب الله لبنان‏

کارکرد عمده داعش تاکنون تضعیف دولت سوریه و به تبع آن حزب‏الله لبنان بوده است؛ زیرا با قطع رابطه میان ایران و حزب‏الله لبنان به سبب حذف وساطت سوریه، ضربه‏اى جبران‏ناپذیر به جبهه ضدصهیونیستى وارد مى‏آمد. هرچند آنان آسیب‏هاى بزرگى به مردم و کشور سوریه وارد آوردند، اما نه از تهدیدهاى امنیتى رژیم صهیونیستى کاسته شد و نه همراهان جمهورى اسلامى ایران دست از همراهى برداشتند. با درایت مقام معظم رهبرى در سخنرانى آغاز سال 1393 براى اولین بار، به طور رسمى شهرهاى حیفا و تل‏آویو مورد تهدید نظامى جمهورى اسلامى ایران قرار گرفت.

5. فروش تسلیحات‏

کمپانى‏هاى اسلحه‏سازى دنیا را از مهم‏ترین طراحان جنگ در دنیا به شمار مى‏آورند؛ زیرا آنان با برافروختن آتش جنگ میان دولت‏ها و گروه‏ها به هر دو طرف متخاصم سلاح و ادوات نظامى مى‏فروشند و از سود بى‏حساب آن بهره‏مند مى‏شوند. بدیهى است از این منظر، داعش باعث گردش پولى فراوان بوده و درآمدهاى هنگفتى براى آنان به ارمغان آورده است. به‏خصوص که هزینه تأمین این تسلیحات بر عهده دولت ثروتمند و تروریست‏پرور عربستان بوده است.

6. تصاحب نفت ارزان قیمت‏

در بخش‏هاى پیشین مقاله، درباره فروش نفت ارزان قیمت عراق و سوریه به ترکیه نوشتیم.

7. تهدید ایران و کاهش عمق استراتژیک آن‏

یکى از کارکردهاى جدى داعش در طول ماه‏هاى پس از حضور در عراق، کشاندن ناامنى به مرزهاى ایران و حتى داخل کشور بود که در این باره چندان توفیقى به دست نیاوردند.

8. جلوگیرى از قدرت گرفتن و اتحاد شیعیان و دولت‏هاى شیعى منطقه‏

از بین بردن ارتباطات میان شیعیان و آنچه که هلال شیعى نامیده مى‏شود و حاکى از تشکیل و اتحاد دولت‏هاى شیعى بوده، یکى از اهداف دولت‏هاى آمریکا، اسرائیل و عربستان بوده است؛ زیرا آنان این پیوند و اتحاد را تضعیف خود فرض مى‏کرده‏اند. در این مورد نیز داعش و سازندگان آن، به اهداف خود دست نیافته‏اند.

9. تشدید اسلام‏هراسى و جلوگیرى از گسترش آن‏

یکى از نگرانى‏هاى جدى کشورهاى اروپایى و آمریکایى در طول سال‏هاى اخیر، گسترش روزافزون پیروان اسلام است. تخمین‏هاى آنان گویاى این واقعیت است که تا سال 2050 در اروپا و آمریکا تعداد زیادى از مردم این مناطق به اسلام خواهند گروید. یکى از دلایل پوشش رسانه‏اى جدى و کامل وحشى‏گرى‏هاى داعش و حمایت شبکه‏هاى اجتماعى مانند فیسبوک از صفحات آن، ارائه تصویرى خشن و مشمئز کننده از اسلام است تا شاید از این طریق بتوانند از جذابیت‏هاى اسلام و به تبع آن گرایش مردم به اسلام بکاهند. طراحان این توطئه فراموش کرده‏اند که مشابه این برنامه را براى اسلام‏هراسى با استفاده از ماجراى تخریب برج‏هاى دوقلو اجرا کردند، اما درطول چند ماه پس از آن و مدتى کمتر از یکسال بیش از یک میلیون نفر فقط در آمریکا به اسلام گرویدند.

10. جبران ضعف سلطه جهانى، با ایجاد رعب از داعش و پیروزى بر آن‏

نظام سلطه و هژمونى غرب، نفس‏هاى آخر خود را مى‏کشد و در آستانه فروپاشى کامل در تلاش است تا از هر طریق ممکن این آبروى از دست رفته را بازگرداند. علاوه بر این، داعش و رسانه‏هاى غربى غول بى‏شاخ و دمى از داعش ساخته‏اند که نامش لرزه بر اندام شنونده بیاندازد. بدیهى است که پیروزى بر این غول عظیم ممکن است آبرویى براى دولت‏هاى بى‏اعتبار غربى به دنبال بیاورد. بعید است طراحان این توطئه در این مورد هم به هدف خود برسند.

11. کاهش جمعیت شیعیان و مسلمانان از طریق کشتار به دست خود آنان‏

در طول تمام سال‏هاى گذشته، یکى از مهم‏ترین کارکردهاى وهابیت، کشتار مسلمانان، به‏ویژه شیعیان بوده است. با این اقدام، هم جمعیت مردان مسلمان و شیعه کاهش مى‏یابد و هم زنان و فرزندان آنان اگر زنده بمانند، در معرض انواع آسیب‏ها و لطمات قرار مى‏گیرند. داعش این رویکرد وهابیت را با شدت تمام پى‏گیرى مى‏کند و در این راستا موفقیت‏هاى قابل توجهى در کنار دیگر گروهک‏هاى وهابى به دست آورده‏اند.

فرصت‏هاى حاصل آمده از ظهور داعش‏

هرچند داعش از پدیده‏هاى تلخ و ناگوار دوره ماست و تداعى کننده مصائب هجوم مغول به مناطق اسلامى است، اما به اقتضاى آیه 54 سوره آل عمران که مى‏فرماید: (وَ مَکَرُوا وَ مَکَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَیْرُ الْماکِرِینَ) باید به انتظار فواید و برکات این مکر براى اسلام و تشیع نشست. حُسن تدبیر علماى شیعه در فاجعه حمله مغول باعث شد[1] که طى سال‏ها و قرن‏هاى پس از آن، تشیع چنان در ایران گسترش یابد که زمینه‏ساز حضور مقتدرانه شیعه در دنیاى معاصر شود. درایت بزرگان علمى و صاحب‏منصبان در این روزها که به تعبیر مقام معظم رهبرى در پیچ تاریخى مهمى قرار داریم، مى‏تواند زمینه‏ساز حدوث اتفاقات مهمى شود که تأثیرات بى‏نظیرى را نه تنها براى تشیع که در تمام عالم به وجود بیاورد.

تشکیل بسیج مردمى در عراق و سوریه‏

با توجه به آماده نبودن ارتش سوریه براى مقابله با گروه‏هاى تروریستى بسیار سازمان‏یافته، پس از مدتى مردم با الگو گرفتن از بسیج مردمى ایران در طول هشت سال دفاع مقدس، «جیش الشعبى» یا همان بسیج مردمى را تشکیل دادند و توانستند تا حد زیادى شرایط را به نفع خود تغییر دهند.

در ارتش عراق نیز نیروهاى راحت‏طلب به واسطه حقوق بالایى که دریافت مى‏کردند، نیروهاى پالایش نشده حزب بعث در میان ارتشیان و نیز نیروهاى قائل به اختلافات قومى، به‏خصوص در مناطق شمالى عراق، درصد بالایى از ارتش را تشکیل مى‏دادند. این نظامیان با تهدید و تطمیع داعش به راحتى عرصه را ترک کردند و داعش طى چند ساعت تمام مناطق شمالى عراق و نینوا و موصل را اشغال کرد.

بعد از چند روز اهمال نیروهاى نظامى و انتظامى عراق در مواجه با داعش، فتواى جهاد آیت‏الله العظمى سیستانى تمام محاسبات را به هم زد و در عراق نیز پس از ایران و سوریه، بسیج مردمى شکل گرفت و عمده پیروزى‏هاى به دست آمده پس از آن، حاصل تلاش همین نیروهاى بسیجى بود.

پیوند شیعه و سنى (به‏ویژه در مناطق کردنشین)

هرچند اساس تشکیل داعش براى تشدید اختلافات فرقه‏اى بود، اما با نمایان شدن حقیقت این جریان، روزبه‏روز پیوندهاى میان شیعه و سنى تقویت شد. از همان روزهاى آغازین اخراج مردم از مناطق اشغال شده، استان‏هاى نجف و کربلا بیشترین آمار پذیرش آوارگان را به خود اختصاص دادند و حرم‏هاى ائمه (علیهم السلام) بود که غذا و لوازم معیشت آنان را تأمین مى‏کرد و از ایشان پذیرایى مى‏نمود. حضور داعش در شهرهاى استان الانبار، حتى گروه‏هاى مسلح عشایرى موسوم‏ به شوراهاى بیدارى را به تکاپو واداشت تا در کنار ارتش عراق علیه داعش بجنگند. مخالفت بسیارى از اهل سنت با داعش، نه تنها به دلیل تندروى این گروه، بلکه حضور جنگجویان خارجى که از هر گونه جنایتى فروگذار نمى‏کنند مى‏باشد که در نهایت سبب شده تا اقبال عمومى همه مردم سوریه، حتى گروه‏هاى تندرو منتسب به اهل سنت نیز به این گروه، همواره با ملاحظاتى همراه باشد.

اکنون رهبران مذهبى شیعه و سنى، هماهنگ با هم، علیه این گروه تکفیرى اعلام جهاد نموده و ده‏ها هزار از اهالى شیعه و سنى عراق براى مقابله با آنان به دعوت جهاد لبیک گفتند.

نمایش جایگاه مرجعیت در مناسبات دنیاى امروز

پس از قدرت‏نمایى مرجعیت در ماجراى تحریم تنباکو، یکى از نگرانى‏هایى که گاه به زبان نیز مى‏آمد، دسیسه‏چینى بیگانگان براى تضعیف جایگاه مرجعیت بود و البته شواهد و قرائن قابل توجهى نیز در این باره وجود داشت. با حکم جهاد آیت‏الله العظمى سیستانى و استقبال پرشور مردم عراق از آن و اعلام آمادگى شیعیان دیگر کشورها، این حقیقت به تمام دنیا اعلام شد که همچنان مرجعیت شیعه از چنان جایگاه و نفوذى برخوردار است که در مواقع نیاز مى‏تواند بر تمام مناسبات مد نظر اثر بگذارد. این امر چیزى نبود که در محاسبات طراحان داعش و کودتایى که در عراق به وجود آوردند، لحاظ شده باشد. به همین دلیل آنان را دچار بهت و غافلگیرى کرد؛ به‏ویژه که درباره شخصیت آرام آیت‏الله سیستانى احتمال صدور چنین حکم و بیانیه‏اى را نمى‏دادند.

اتحاد شیعیان عراق‏

در صحنه سیاسى و مذهبى عراق متأسفانه اختلاف بسیار شدیدى میان شیعیان عراق دیده مى‏شود. این اختلاف به اندازه‏اى که در تمام حرم‏ها و مساجد مهم، حداقل دو نوبت نماز جماعت یا به تعبیر دقیق‏تر نماز تفرقه در کنار هم برپا مى‏شود. طرفداران هر حزب و گروهى هرگز حاضر نبودند کنار هم جمع شوند، اما داعش و حکم جهادى که مرجع بزرگ شیعیان عراق صادر کرد، باز آنان را زیر یک پرچم در مقابل دشمن واحد گرد آورد. اگر این اتحاد حفظ شود، از بزرگ‏ترین برکات ظهور داعش در عراق خواهد بود.

تبلیغ غیرمستقیم و مؤثر تشیع‏

با توجه به این‏که در تمام سال‏هاى گذشته، به‏ویژه پس از حادثه 11 سپتامبر، عمده تبلیغ اسلام از مسیر و ابزارهاى وهابیت بوده و مردم دنیا با دیگر نگرش‏ها و فرقه‏هاى اسلامى آشنایى چندایى نداشتند. به عبارت دیگر، بسیارى از مردم دنیا این گروهک مجعول را نماینده تمام فرق اسلامى مى‏شناختند. با تأکیدى که این روزها داعش و رسانه‏هاى آنان بر ستیز با شیعیان و تمام نمادها و باورهاى شیعى دارند، بدون آن‏که خود متوجه باشند، اذهان عمومى مردم دنیا را نسبت به تشیع حساس کردند. با توجه به غناى فرهنگ اهل‏بیت (علیهم السلام) این امید وجود دارد که طى هفته‏ها و ماه‏هاى پیش رو گرایش به تشیع رشد چشم‏گیرى پیدا کند، ان‏شاءالله. البته این وقوع این امر، اهتمام و هوشیارى مضاعف شیعیان را نیز مى‏طلبد که بتوانند در این فرصت فراهم آمده، وجوه تمایز و تفاوت خود را با دیگر فرق اسلامى به جهانیان و مشتاقان ارائه کنند.

تقویت پیوند قومیتى مردم عراق، سوریه و ایران‏

تفرقه قومیتى در عراق به‏ویژه در میان کردها با اعراب، مانند دیگر اختلافات بسیار چشم‏گیر بود. در طول یک دهه گذشته عملا کردها به دنبال زمینه‏سازى استقلال خود بودند و در روزهاى آغازین ورود داعش به عراق، تلاش داشتند که با تصرف برخى تأسیسات و پالایشگاه‏ها پشتوانه اقتصادى استقلال خود را نیز به دست بیاورند. با ادامه یافتن وحشیگرى‏هاى داعش، نه تنها رابطه کردها با دیگر مردم عراق بهبود یافت که کردها پس از دریافت کمک‏ها و حمایت‏هاى ایران، به اشتباه خود پى بردند. این ماجرا درباره کردهاى کوبانى در سوریه بسیار پررنگ‏تر بود و جایگاه داعش را متزلزل‏تر ساخت.

تضعیف آمریکا، رژیم صهیونیستى و هم‏پیمانان آنها

ددمنشى غربیان، حمایت‏هاى بى‏دریغ از تروریست‏هاى وحشى، ناتوانى در سرکوب یک گروهک تروریستى کوچک و ... باعث شده تا هم مبانى حقوق بشر و دیگر شعارهاى توخالى غرب و مجامع بین‏المللى براى مردم دنیا رنگ ببازد و هم از اقتدار و اعتبار این کشورها در دنیا بکاهد. البته شکست‏هاى رخ داده در غزه و جنگ‏هاى 34 و 22 روزه لبنان و غزه نیز پیش از این چنین تأثیرى داشت. البته باید تهدیدهاى داعش براى حمله به این کشورها را جدى‏تر کرد و از آن نهایت بهره‏بردارى را نمود.

ترویج فرهنگ مهدویت و انتظار

جریان داعش با استفاده از روایات مهدوى و آخرالزمانى و به‏خصوص شخصیت سفیانى ساخته و طراحى شد. این شباهت‏ها انگیزه‏اى شد تا مسلمانان مناطق مختلف یک بار دیگر این روایات را مرور کرده و روحیه انتظار در میان عده‏اى از مردم، به‏ویژه شیعیان تقویت شود. این وضع نیازمند همت و هوشیارى فعالان عرصه مهدویت است تا مردم را از چنگال جریان‏هاى انحرافى و مجعول نجات دهند و به صراط مستقیم مهدویت بازگردانند.

فهرست مهم‏ترین منابع اینترنتى استفاده شده‏

http:// farsi. khamenei. ir/ speech- content? id/ 51662

http:// isna. ir/ fa/ news/ 42330705039

http:// rahyabnews. com/ Pages/ News- 35515. aspx

http:// tabesh. net/

http:// tmubasij. ir/? p/ 3247

http:// www. 3 neshaneh. com/ news/ single/ 15992

http:// www. abna. ir/ persian/ service/ middle/ archive/ 4102/ 60/ 51/ 822616/ story. html

http:// www. afkarnews. ir/ vdcdn 09 szyt 0 oo 6. 2 a 2 y. html

http:// www. farhangnews. ir/ content/ 20197

http:// www. irinn. ir/ news/ 69456

http:// www. irna. ir/ fa/ News/ 89223318/

http:// www. jahannews. com/ vdcb 8 abfarhbwap. uiur. html

http:// www. jahannews. com/ vdcbszbf 9 rhbw 5 p. uiur. html

http:// www. mashreghnews. ir/ fa/ news/ 958443

http:// www. mashreghnews. ir/ fa/ news/ 296153

http:// www. mashreghnews. ir/ fa/ news/ 338553/

فرهنگ زیارت - فصلنامه فرهنگى، اجتماعى، سیاسى، تاریخى، ج‏21، ص: 215

http:// www. mashreghnews. ir/ fa/ news/ 681653

http:// www. mashreghnews. ir/ fa/ news/ 084853

http:// www. parsine. com/ fa/ news/ 108091/

http:// www. parsine. com/ fa/ news/ 739202/

http:// www. rasanews. ir/ NSite/ FullStory/ News/? Id/ 214222

http:// www. safeir. ir/

http:// www. seratnews. ir/ fa/ news/ 006491

http:// www. shafaf. ir/ fa/ news/ 699952

http:// www. ta- mko. com/

http:// www. tasnimnews. com/ Home/ Single/ 865114

http:// www. yjc. ir/ fa/ news/ 1635094

http:// www. yjc. ir/ fa/ news/ 9307294

[1] . علامه حلى از پدرش سدیدالدین یوسف بن مطهر نقل مى‏کند: علت محفوظ بودن شهرهاى کوفه و حله و کربلا و نجف اشراف از قتل عام و خرابى لشکر هلاکوخان مغول این بود که وقتى هلاکو با لشکر خود به خارج شهر بغداد رسید، اکثر مردم حله از ترس خانه‏هاى خود را ترک و به اطراف فرار کردند؛ لکن پدر من و سید بن طاووس و ابى العز که هر سه از نوابغ علمى شیعه بودند، تصمیم گرفتند که به هلاکوخان نامه‏اى بنویسند و صریحا تسلیم بودن خود را اظهار کنند. نامه را نوشته و فرستادند. چون نامه در بیرون شهر بغداد در وقتى که محاصره بود، به دست هلاکو رسید، فورا فرمان داد در جواب نامه بنویسید: شما سه نفر که بزرگ شهر حله هستید و مردم در اختیار شما مى‏باشند، به نزد من آیید. آن‏گاه پاسخ را به وسیله دو نفر از سپاهیان خود فرستاد. چون نامه رسید و سید بن طاووس و ابن ابى العز اطلاع بر مضامین آن یافتند، حاضر نشدند پیش وى بروند. لذا پدرم گفت: من حاضرم و تنها با آن دو مأمور در حال که کتابى همراه داشت، نزد هلاکو رهسپار شد. پادشاه مغول با حال شگفت گفت: شما چطور جرأت نمودید به این‏جا بیایید و به نوشتن چنین نامه‏اى در حالى که شهر بغداد فتح نشده و چگونگى وضع مملکت و وظیفه شما معلوم نگردیده؟!

سید در پاسخ فرمود: هشیار باش! نوشتن نامه و آمدن من بدون هیچ ترس بر اساس روایتى از حضرت على بن ابى‏طالب( علیه السلام) است که به ما رسیده است و در کتاب نهج البلاغه در خطبه زوراء فرموده‏اند:

« الزوراء[ منظور شهر بغداد است‏] و ما أدریک ما الزوراء ارمن ذات اثل ...» بغداد و چه مى دانید که بغداد چیست؟ شهرى است وسیع و در آن ساختمان‏هاى محکم پایه‏گذارى شود و جمعیت بسیارى در آن مسکن گزینند و برخى از خلفاى بن العباس در آن‏جا خلافت کنند و آنان جور و ستم کنند و آخر الامر باید دچار هجوم لشکرى شوند که جوان و نیرومند باشند و حدقه چشم‏هاى‏شان کوچک و صورتشان مانند سپر، طوق شده و لباس آنان از زره آهنین مى‏باشد و صداهاى‏شان بسیار بلند و داراى سطوت و ابهتند و آنان به هیچ شهرى نگذرند، مگر آن‏که فتح کنند و هیچ سلطانى و پرچمى در برابرشان به جنگ افراشته نشود، مگر آن‏که سرنگون شود و بلاى بزرگ است براى کسى که به مخالفتشان برخیزد.

هلاکو چون این پیش‏گویى ‏ها را از کلمات گهربار حضرت على مرتضى( علیه السلام) شنید، به ویژه بشارت پیروزى نسبت به پادشاهانى که به جنگ او بیایند و همه علاماتى که حضرت بیان فرموده بود در خود و لشکرش مطابق دید، فورا نامه ‏اى نوشت که هر گاه به واسطه این پیش‏گویى حضرت على( علیه السلام) بغداد را فتح کردم، شهرهاى حله و کوفه نجف و کربلا را با ساکنین آنها مورد عفو قرار داده و همه آن جمعیت را از کشتن و اسیر شدن در امان خواهم گذاشت. سپس با اعتماد به این پیش‏گویى حضرت على( علیه السلام) فرمان داد تا به بغداد حمله کنند.( شب‏هاى پیشاور، ص 702).