فصلنامه فرهنگ زیارت

فصلنامه فرهنگ زیارت

روضه این بار نقش خود بر دار قالی می زند

نویسنده

هنر و هنرمندى از دیرباز با مردم ایران زمین عجین بوده و در عصر مدرنیته نیز هنوز این توان دستان ایرانیان است که زبانزد عام و خاص است و در برخى از موارد، همتایى برایش نیست. این توان و ظرفیت هنرى کشور عزیزمان ایران بود که سبب عزیمت هیئت آستان مقدس امیرالمؤمنین (ع) شد؛ تا باز هم معجزه دستان ایرانیان را در خلق آثار هنرى ببیند و به این امر اذعان کند.

از سوى دیگر، سرزمین بلند پایه ایران و فرهنگ غنى و پر افتخارمان همیشه برمدار توحید، آن هم بر سبیل عقلانیت حرکت کرده، این گوهر ناب توحید را نیز از عشق به چهارده نور مقدس که سرمنشأ خیر هستند، اخذ نموده، با ترکیب تولى به ایشان و تبرى از دشمنانشان، روح معنویت را نیز در سرتاسر هنر مقدس خویش، حفظ نموده است و این، رمز پایدارى این سرزمین و برکت آن، در طول تاریخ بوده و است.

جلوه این ترکیب و تزویج با ورود به کارگاه تولید قالى دست‏باف کاشان، آن هم به نام مقدس ائمه (علیهم السلام) به دست شیرزنان ایرانى هویداست. بزرگ مادرانى که علاوه بر تربیت شیر بچه گان شیعه در دامان پاکشان، رسالت را پایان یافته ندیده، با توان دستان ظریف خویش نیز در خدمت به سبیل رسول الله (ص) که همان صراط مستقیم است، نقش دل را بر ترنج قالى نشاندند و با اشک و آه خود، روضه‏اى در نوع خویش بى نظیر برپا کردند.

بزرگ انسان‏هایى که زهد و ساده زیستى‏شان، صمیمیتى دو چندان ایجاد نمود و شوق دیدن پرچم حرم علوى که تحفه‏اى گرانبها از سوى متولیان این آستان مقدس بود، دُر غلطان مروارید اشک را برگونه‏شان روان ساخت که بى‏شک، بکایى بى‏آلایش، و پالایش شده از صفاى دل بود که اگر در همان حال دعایى مى‏کردند، قریب به اجابت بود.

سرانجام، دعایشان نیز اجابت شد؛ چرا که با اعلام تشرف هر یک از قالى‏بافان به زیارت عتبات، به عنوان هدیه مسئول عتبه امیرالمؤمنین (ع)، آنان چنان نجواى دل سر دادند و تار قالى را به محبت اهل بیت (علیهم السلام) و پودش را به تبرى از دشمنانشان چله کشیدند و گره بر دامان پاک فاطمى زدند که گویى تنها دعایشان در آن حال، همان تشرف به عتبات عراق بود که یافتند و گواراى وجودشان باد.

به زیارت عتبات، پیر و جوان، سالم و بیمار و مادر و دختر، همه بودند. هر یک به بهانه‏اى حضور داشت و چه زیبا بود علت حضور مادرى که مبتلاى به بیمارى آسم بود و نذر کرده بود که بیاید و براى عتبات عالیات، فرش ببافد؛ تا بیمارى‏اش شفا یابد و حال آن‏که محیط کارگاه قالى شرایطى دارد که براى این بیماران، نامناسب است؛ اما او معامله با چیز دیگرى کرده بود و همه جوانب مادى را کنار زده و وقایع ماورایى را ملاک قرار داده بود.

چه زیبا بود توصیف جوان دخترى که بهترین خاطره خود از حضور در کارگاه قالى را همان تشرف به عتبات عالیات دانست و گفت: «گویى من با حضور در این مکان، احساس حضور در حرم اهل بیت (علیهم السلام) را دارم و وقتى نجواى زیارت عاشورا و دعاها در این مکان به گوشم مى‏نشیند، آن احساس غیر قابل توصیف را با هیچ چیز دیگر معاوضه نخواهم کرد».

آن‏چه بیان شد، حال و هوایى بود که در بازدید شیخ ضیاءالدین زین‏الدین، مسئول عتبه امیرالمؤمینن (ع) و هیئت همراه از کارگاه‏هاى قالى بافى کاشان ایجاد شد. در حال حاضر، چهار کارگاه قالى بافى در کاشان مشغول تولید فرش‏هاى دست‏باف براى عتبات عالیات هستند که به گفته مسئول ستاد بازسازى عتبات عالیات، در استان اصفهان، این خط تولید در دو بخش مشغول فعالیت است. بخش اول این تولید، مربوط به ستر فرش در حرم نجف اشرف، کربلاى معلى، سامرا و کاظمین است و بخش دوم هم جهت ستر فرش در صحن حضرت فاطمه زهرا (علیها السلام)، در نجف اشرف است که حدود 220 هزار متر مربع است و 110 هزار متر مربع آن زیارتى و 110 هزار متر مربع دیگر آن مخصوص کتابخانه، مضیف و موزه مى‏باشد.

به گفته حیدرى، مسئول ستاد بازسازى عتبات عالیات استان اصفهان، تولید این فرش‏ها از سال گذشته آغاز شده است و همچنان ادامه دارد و بیش از هزار فرش‏باف در کاشان، در حال تولید این فرش‏ها هستند و در دو نوبت صبح و عصر مشغول فعالیت مى‏باشند و هر کارگاه با توجه به نام هرکدام از اهل بیت (علیهم السلام) تقسیم بندى شده است و هر دار قالى مخصوص به یکى از ائمه (علیهم السلام) مى‏باشد.

على حیدرى هدف از بازدید مسئول تولیت حرم مطهر حضرت على (ع) و هیئت همراه از پروژه ملى فرش بافى عتبات عالیات در کاشان را آشنایى با کارهنرمندانه و پرارزش روند بافت فرش دست باف عتبات عالیات با کمک خیرین شهرستان کاشان عنوان کرد و افزود:

آیةالله شیخ ضیاالدین در این بازدید یک روزه، با نحوه تولید و اصالت فرش دست باف کاشان که به همت والاى خیرین این شهرستان براى عتبات عراق در دست بافت است، آشنا شد.

مسئول عتبه امیرالمؤمنین (ع) با حضور در این کارگاه در فرایند تولید این فرش‏ها قرار گرفت و با حضور در کارگاه فرش راوند کاشان، یکى از فرش‏هاى مربوط به حرم اباعبدالله (ع) را که بافتش پایان یافته بود، از دار قالى پایین آورد و با دادن پرچم حرم امیرالمؤمنین (ع) به ایشان از زحمات بى بدیل این فرشبافان، قدردانى نمود.

وى در ادامه این سفر با حضور در دو کارگاه قالیبافى در شهر کاشان به صورت نمادین به بافت فرش پرداخت و هدیه وزین تشرف فرشبافان به عتبات را به ایشان اهدا کرد و توفیق خدمت به اهل بیت (علیهم السلام) را بس بزرگ توصیف نمود و گفت: «محبت اهل بیت (علیهم السلام)، نعمتى بزرگ است که نشانه سلامت دین هر فرد مى‏باشد».

در پایان یادآور مى‏شود که این بازدید، در روز جمعه 31 شهریورماه سال جارى با همراهى حجةالاسلام والمسلمین سیدمهدى علیزاده موسوى رئیس پژوهشکده حج و زیارت بعثه مقام معظم رهبرى، دکترهادى انصارى نماینده دفتر آیةالله العظمى سیستانى، جمشید گودرزى مسئول امور هنرى و صنعتى ستاد بازسازى عتبات عالیات، سیدمحسن واجدى مسئول پروژه ملى فرش بافى عتبات عالیات در کاشان و عبدالرحیم اباذرى نماینده فصلنامه فرهنگ زیارت انجام شد.