فصلنامه فرهنگ زیارت

فصلنامه فرهنگ زیارت

هدف زیارت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
چکیده
آیت‏ الله شیخ بشیر نجفى، متولد شهر «جالندهر» هند بوده و اصالتاً لاهورى است. 45 سال حضور ایشان در نجف، با تحصیل و تدریس همراه بوده و اکنون نیز یکى از چهار مرجع دینى مقیم نجف به شمار مى ‏آیند. هم‏زمان با دیدار برخى از اعضاى هیئت تحریریه فصلنامه با ایشان، جمعى از شیعیان کشورهاى خلیج فارس نیز حضور داشتند که این متن با عنوان «هدف زیارت» ترجمه بخشى از سخنرانى معظم‏له است.
همه ما به زیارت مى‏رویم؛ اما چرا به زیارت مى‏رویم؟ یکى خانه ندارد، به زیارت مى‏آید که امام را شفیع قرار دهد تا خدا خانه‏اى به او بدهد؛ یکى زن ندارد؛ یکى بچه ندارد؛ یکى اتومبیل ندارد؛ یکى در معاملات تجارى‏اش شکست خورده، مى‏آید تا حسین شفیع او شود! یکى مریض دارد. به هر حال یا خودمان مشکلى داریم یا بچه‏هاى‏مان. هر کسى که به زیارت مى‏آید، مشکلى دارد و مى‏آید تا آن مشکل را با شفیع قرار دادن حسین (ع) برطرف کند. به زیارت مى‏آید و مى‏گوید: خدایا! بهتر از این وضع را برایم تقدیر کن. نگاه کنید! همه خواسته‏هاى‏مان، نیازهاى شخصى است. پس حسین چه؟ به حسین (ع) چه مى‏گویى؟ همین که حسین (ع) خطر را از پیش روى تو برداشته که مى‏توانى به راحتى زندگى کنى و به زیارت بروى کافى نیست؟! آیا باز هم طالب چیزى هستى؟! مثلًا وقتى به سراغ دوستى قدیمى که ده یا بیست یا پنجاه سال او را ندیده‏اى مى‏روى، جا دارد که بگوید: حال که نیازمند شده‏اى به سراغ من آمده‏اى؟! در حالى که حسین (ع) چنین نمى‏گوید و اساساً کارى ندارد که زائرش بحرینى است یا سعودى یا عراقى. چرا نباید زیارت شما مانند زیارت امام عصر (عج) باشد که وقتى به زیارت جدّش حسین (ع) مى‏آید، فقط براى خود حسین (ع) مى‏آید یا مانند زیارت ملائکه خدا که در روایت داریم هر روز به زیارت امام حسین (ع) مى‏آیند؛ آن‏هم بدون آب و غذا و با لباس‏هاى خاک‏آلود.
از زیارت سایر معصومین علیهم‏السلام مى‏فهمیم که زیارت حسین (ع) بسیار بالاتر و والاتر از حاجت‏ها و نیازهایى است که زوّار در سینه‏هاى‏شان دارند. باید به فرزندانمان یاد بدهیم که خود حسین (ع) هدف است؛ حسین مقصد است؛ حسین منزل است؛ حسین بهترین راه است؛ حسین بهترین پل است؛ حسین بهترین پناهگاه است؛ حسین هدف است؛ (باید گفت) اى حسین! فقط براى خودت آمده‏ام. وقتى کنار درب حرم حسین (ع) مى‏ایستى و چشمانت به ضریح امام مى‏افتد، به چه مى‏اندیشى؟
امروز کربلا آباد شده؛ ولى افسوس! شب یازدهم محرّم را به‏یاد بیاور که دشمنان خدا، اهل‏بیت پیامبر را با نیزه و تازیانه مى‏زدند و آنها استغاثه به رسول خدا مى‏کردند. بدن‏هاى شهدا روى زمین کربلا پراکنده شده بود و غبار و خاکستر بر روى اجساد مطهرشان نشسته بود و تو اکنون بر درب حرم حسین ایستاده‏اى و چشمت به بخشش امام است و اشک‏هایت جارى است و امام حسین (ع) وقتى اشک تو جارى مى‏شود مى‏گوید: اى زائر من! بیا و به قبر من نزدیک شو.
برخى روایات مى‏گویند که سر مقدس امام حسین (ع) به کربلا برگشت و به بدن مطهر ملحق شد؛ ولى بنابر برخى دیگر از روایات سر مقدس ایشان به کربلا برنگشت و در شام مدفون گردید. در روایت معتبرى امام صادق علیه‏السلام مى‏فرماید: خداوندا! به چهره‏اى که با غم و اندوه سخن مى‏گوید، رحم بفرما! تو نیز اکنون که سال‏ها گذشته است، از خدا مى‏خواهى که اى کاش در آن روز بودى، و این سخن را با تمام وجودت و از صمیم قلبت مى‏گویى. زمانى که به محل خیمه‏ها مى‏رسى، آنچه بر خانواده رسول خدا (ص) گذشت را به یاد بیاور و بگو: اى رسول خدا! من چه کنم که در آن روز که دشمنانت بر اهل بیت ظلم کردند، نبودم؛ عذر مرا بپذیر.
وقتى از زیارت و نماز آن فارغ شدى، آن‏گاه هر چه از دنیا و آ خرت مى‏خواهى، به واسطه حسین (ع) از خداوند بخواه؛ ولى هدف اصلیت باید حسین (ع) باشد. هدف اصلى، حسین هست. لازم است بدانى که علامت قبول زیارتت چیست. علامت قبولى زیارتت، مانند قبولى نماز است؛ یعنى همان که خداوند در قرآن مى‏فرماید: نماز، انسان را از بدى و فحشا دور مى‏کند. وقتى دیدى بعد از نماز، از انحرافات دورى مى‏کنى و با این‏که نفس انسان تمایل دارد، ولى مؤمن با اراده‏اش از این بدى‏ها کناره‏گیرى مى‏کند، همین‏طور علامت قبولى زیارت این است که یک دگرگونى در جهت مثبت در سیره رفتارى من و شما ایجاد شود و این در زیارت امام حسین (ع) نیز هست. لازم است به درون خویش برگردى و به‏گونه‏اى باشى که زیارت حسین (ع) در رفتارت تأثیرگذار باشد و چه خوب است که این تحول را حسین (ع) در تو ایجاد کند و براى عملى شدن این تحوّل مثبت، وقتى از زیارت و دعاها فارق شدى، در هر جاى حرم که بودى، رو به ضریح بایست و در مقابل این ضریح شریف از خود گلایه و شکایت کن. حکم کننده خداوند متعال است. لازم هم نیست صدایت را بالا ببرى؛ بلکه بین خودت و خدا باشد و در این گفت‏گو امام حسین (ع) را شاهد بر اعترافات خود قرار بده. به هر گناهى که کرده‏اى اعتراف کن. بگو: خدایا! به حرم ولیت حسین (ع) آمده‏ام؛ با نظر رحمت به من نگاه کن؛ به گناهانم اعتراف مى‏کنم؛ گناهانى است که من مرتکب شده‏ام و ملائکه تو هم نوشته‏اند و تو از آن آگاهى. خداوندا! به حقانیت خودت قَسَمت مى‏دهم که گناهانم را ببخش، خداوندا! به حق عبدالله شیرخواره (شهید خردسال کربلا) خودت براى من چاره‏اى کن. این‏گونه سخن گفتن در روایات تأیید شده است. در روایات آمده است: هر کس با اختیار خودش و با اخلاص در درگاه الهى توبه کند، حتماً بخشیده مى‏شود.
در پایان باید گفت هر کس از ما که به زیارت امام حسین (ع) مى ‏آید، باید فکر کند که شاید آخرین زیارتش در دنیاست البته من دعا مى‏کنم بارها و بارها باز هم به زیارت بیایید و خدا روزى‏تان کند ولى باید مثل هر نمازى که مى‏گویند باید فکر کنید آخرین نمازتان است، به گونه‏اى زیارت کنید و اخلاص داشته باشید که گویا آخرین زیارت در دنیاست. از خداوند مى‏خواهم بر شما تفضل کند و عافیت دهد و همه ما را در این تحوّل مثبت یارى فرماید.