فصلنامه فرهنگ زیارت

فصلنامه فرهنگ زیارت

پرچمداران هدایت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
چکیده
(تدبّرى بر زیارت جامعه کبیره)
زیارت‏هاى مأثوره و منقول از ائمه معصومین (ع)، یکى از گنجینه ‏هاى معروف و منابع امام شناسى است. در این میان، زیارت جامعه کبیره، با سندى موثّق که دارد و بزرگانى همچون شیخ صدوق، شیخ طوسى، علامه مجلسى، فیض کاشانى، شیخ کفعمى، محدث نورى و ... آن را در کتاب‏هاى خود نقل کرده ‏اند، جایگاه خاصّى دارد. سلسله سند این زیارت، به حضرت امام هادى (ع) مى‏رسد و به دلیل محتواى غنى و پربارى که دارد، بارها از سوى عالمان دین، شرح شده است.
کتابى که اخیراً با عنوان «پرچمداران هدایت» منتشر شده، نامى که برگرفته از تعبیر «أئمه الهدى و مصابیح الدّجى» است، به قلم حجت الاسلام سید احمد سجادى از پژوهشگران حوزه علمیه اصفهان است.
معارفى که در زیارتنامه ‏ها مطرح است، ریشه در معارف قرآنى دارد. از این رو اگر تطبیقى بین تعابیر، مضامین و مفاهیم به کار رفته در قرآن و متن این زیارت‏نامه‏ ها صورت گیرد و مشترکات مضمونى آن‏ها استخراج گردد، این ریشه مشترک و آبشخور معارفى زیارت‏نامه و آیات کلام الله، روشن‏تر مى‏شود و این، کار وشیوه‏اى است که نویسنده این اثر، در تألیف خود به کار گرفته است.
در مقدمه کتاب مى‏خوانیم: «بسیارى از فرازهاى این زیارت، با آیات قرآن و روایات پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع) مطابقت کامل دارد و مى‏توان گفت: زیارت جامعه کبیره، خلاصه تمام احادیثى است که در فضل و منزلت أئمه صادر گردیده است. لذا در تبین هر فراز، سعى برآن داشته‏ایم تا با آیات قرآنع سخنان پیامبر (ص) و ائمه معصومین (ع)، آن فراز، تبیین گردد و با آنکه پیرامون هر فراز، احادیث فراوانى یافت مى‏شد، ولى بنارا بر اختصار گذارده، به یک حدیث در آن باب اکتفا شده، مع الوصف به 620 حدیث و روایت استناد گشته و به بیش از 200 آیه قرآن کریم توجه شده است ... پس این نوشتار در واقع، تطبیق گر فرازها با بعضى از روایات ائمه (ع) بوده و تدبّرى بر زیارت جامعه کبیره است و هیچ شأنیت آن را نداشته که به کشف رمزهاى فرازها پرداخته باشد.» [ص 10].
توضیح مؤلف، گویاست و نیازى به افزون چیزى نیست.
گفتنى است علاوه بر روش تطبیقى بین فرازهاى زیارت نامه و روایات معصومین، لغات و
اصطلاحات به کار رفته در آن هم توضیح داده شده است.
در پایان کتاب نیز، «واژه نامه الفاظ زیارت جامعه» به ترتیب الفبا دیده مى‏شود که جهت دست یابى به توضیحات مربوط به آن‏ها کمک شایانى مى‏کند. فهرست دیگرى به ترتیب متن زیارت‏نامه که تقطیع شده است، راهنماى مطالعه کننده است.
این کتاب، که مطالعه آن معلومات دینى و معارفى خواننده زیارت را مى‏افزاید، در یک جلد و 504 صفحه در قطع وزیرى از سوى «انتشارات اسوه» و البته به سازمان اوقاف و امور خیریه چاپ شده است. چاپ نخست آن در 000/ 10 نسخه و قیمت 5000 تومان در خرداد 1387 صورت گرفته است.

دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 2
فصلنامه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، تاریخی
زمستان 1388
صفحه 199-200