فصلنامه فرهنگ زیارت 13 53 2023 01 21 نقش اربعین در شکل گیری ظرفیت های تمدنی 91 106 213875 FA سیدمحسن شریفی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه قم Journal Article 2025 01 21 در دوران حاضر، از مهم ترین ظرفیت های تمدنی اسلام، در اربعین حسینی شکل می گیرد. ابعاد گوناگون مذهبی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مراسم اربعین چنان ظرفیتی ایجاد کرده که می توان آن را مهم ترین تجمع دینی بر پایه هم گرایی در جامعه اسلامی دانست؛ چراکه این مراسم به مذهب خاصی محدود نیست و خیل عظیم مردم را به نام فرزند رسول خدا و تحت لوای پرچم اسلام گرد آورده است. محور اصلی این پژوهش، سنجش میزان ظرفیت تمدنی اربعین است که تلاش می شود با روش کتابخانه ای و اسنادی به ترسیم و تبیین آن پرداخته شود. شایسته است این مراسم از منظر جامعه شناختی، فرهنگ شناختی، مردم شناختی، ارتباط شناختی، روان شناختی و مانند آن نیز واکاوی شود یافته های این پژوهش نشان می دهد که با نگاه تمدنی، مجموعه فعالیت های اربعینی می تواند در قالب هویت بخشی، حیات بخشی، انسجام بخشی و تعمیق عبودیت و معنویت راهبری شود.   https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213875_1182cc78504c6010fd839390909fd28d.pdf