فصلنامه فرهنگ زیارت135320230121آموزه های اخلاق اجتماعی در زیارت732213861FAعلیگرامیمحقق حوزه علمیه قمJournal Article20250121اخلاق اجتماعى، آن دسته از فضائل و رذائلى است که ناظر به رابطه فرد با دیگر انسان هاست؛ به عبارتی به رفتارهاى اجتماعى، که محور اصلى آن ارتباط با دیگران است اخلاق اجتماعی گفته مى شود. در این پژوهش با روش توصیفی و کتابخانه ای، رابطه و مناسباتِ آموزه های اخلاق اجتماعی با زیارت، با هدف ترسیم میزان تأثیرگذاری و تأپذیری هر یک از این دو بررسی و ارزیابی شده است. از مهم ترین دست آوردهای این پژوهش، تأثیرگذاری آموزه های اخلاق اجتماعی در آداب زیارت و رابطه دوسویه آموزه های اخلاقی و زیارت است که از سویى رعایت تعالیم و آموزه های اخلاقی شرط کمال زیارت و بهره مندی از آثار و برکات آن است و از سوی دیگر زیارت با شرایط می تواند زمینه های متخلق شدن به اخلاق اجتماعی را فراهم کند.
https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213861_7dc0c7fd460a7722ba54d55339391eea.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121راهبردهای تبلیغی ابناء الرضا در تحریف زدایی از مکتب تشیع3356213866FAلیلاهمایونفردانش آموخته سطح چهار رشته تاریخ و سیره اهل بیت:، جامعة الزهرا، قم، ایران؛Journal Article20250121مکتب تشیع از ابتدای شکل گیری به دلایل مختلف مورد هجمه دشمنان بوده است و برخی افراد و جریان ها، به غفلت یا به عمد، در آموزه ها و باورهای شیعی انحرافاتی ایجاد کرده اند. به همین دلیل از وظایف و برنامه های تبلیغی امامان معصوم<span class="علائم">:</span> تحریف زدایی و بیان عقاید حقه شیعیان بود. در این زمینه ابناء الرضا<span class="علائم">:</span> نیز به تناسب شرایط عصر خویش راهبردهایی را جهت تبلیغ و اشاعه فرهنگ شیعی به کار گرفتند. یافته های این تحقیق، که با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته، حاکی است راهبردهای تبلیغی ابناء الرضا <span class="علائم">:</span> در قالب دو راهبرد نظری و راهبرد عملی قابل رصد است.
تبیین و گفتمان سازی امامت الهی، تبیین اندیشه مهدویت و جایگاه زیارت، برنامه ریزی جهت تربیت نیروهای کارآمد، شبکه سازی و انجام کارهای تشکیلاتی، نمونه هایی از راهبردهای نظری و عملی ابناء الرضا<span class="علائم">:</span> جهت تحریف زدایی از مکتب تشیع است.
https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213866_6562b8180ca704b2e33c9100a1a0901e.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121عزاداری، همراهی عقل و احساس5772213867FAمجتبیحیدریعضو گروه اخلاق و اسرار پژوهشکده حج و زیارتJournal Article20250121در این مقاله، به لزوم توجه به دو بعد عزاداری امام حسین<span class="علائم">۷</span> پرداخته شده است. توضیح آنکه هر حادثه ای را می توان از دو جنبه مورد توجه قرار داد: جنبه عقلانی و جنبه عاطفی. در تقابل این دو، باید بعد عقلانی مقدم شود و امیال و احساسات را هدایت کند.این مسئله در حادثه کربلا و شهادت امام حسین<span class="علائم">۷</span> نیز صادق است.
عزاداری امام حسین<span class="علائم">۷</span>، امری لازم است که اهل بیت<span class="علائم">:</span> به آن توصیه کرده اند؛ اما باید مراقب بود در انجام دادن آن، بعد عقلانی و منطقی مورد بی توجهی قرار نگیرد. ازاین رو مجالس عزاداری باید با وعظ و سخنرانی و آشنا شدن عزاداران با امام حسین<span class="علائم">۷</span> و اهداف قیام حضرت همراه باشد. همچنین شیوه عزاداری باید مطابق عقل و منطق باشد. عزاداری ها نباید به گونه ای باشد که موجب وهن دین و دور شدن افراد از اهداف عالی عزاداری باشد. عزاداری ها باید آن گونه که اهل بیت<span class="علائم">:</span> توصیه کرده اند و عقل به آن حکم می کند با شور و حرارت هرچه بیشتر برگزار شود.https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213867_85aac96f36f9e22ab4f2d4ef7de22763.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121یادمان های امام علی علیه السلام در خاک عراق7390213870FAاحمدخامه یارJournal Article20250121کشور عراق با خاطره حضور پنج ساله امیر مؤمنان علی(ع) به عنوان خلیفه مسلمانان گره خورده است. آستان مقدس علوی در نجف اشرف، از مهم ترین اماکن مقدس اسلامی در عراق است و دیگر جایگاه های مرتبط با دوره خلافت امام علی(ع) در مسجد کوفه و پیرامون آن، تا به امروز مورد توجه زائران و دوستداران ایشان قرار دارد. با این حال، در عراق زیارتگاه ها و جایگاه های دیگری منسوب به امام علی(ع) وجود دارد که از شهرت کمتری برخوردار است و در این نوشتار تلاش شده تا این اماکن به طور اجمالی بررسى، مطالعه و معرفی شود. طبق این بررسی، در شهرها و مناطق مختلف عراق، یادمان های متعددی برای امام علی(ع) وجود دارد که بسیاری از آنها در ارتباط با سیره تاریخی امام(ع) و حوادث سیاسی مرتبط با دوره خلافت ایشان شکل گرفته است و برخی از آنها نیز بر حضور آن حضرت در حافظه جمعی اهالی عراق در دوره های تاریخی مختلف دلالت دارد.<br /> https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213870_e418b2e487c4e1ab2e4c71eb902347a9.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121نقش اربعین در شکل گیری ظرفیت های تمدنی91106213875FAسیدمحسنشریفیاستادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه قمJournal Article20250121در دوران حاضر، از مهم ترین ظرفیت های تمدنی اسلام، در اربعین حسینی شکل می گیرد. ابعاد گوناگون مذهبی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مراسم اربعین چنان ظرفیتی ایجاد کرده که می توان آن را مهم ترین تجمع دینی بر پایه هم گرایی در جامعه اسلامی دانست؛ چراکه این مراسم به مذهب خاصی محدود نیست و خیل عظیم مردم را به نام فرزند رسول خدا و تحت لوای پرچم اسلام گرد آورده است.
محور اصلی این پژوهش، سنجش میزان ظرفیت تمدنی اربعین است که تلاش می شود با روش کتابخانه ای و اسنادی به ترسیم و تبیین آن پرداخته شود. شایسته است این مراسم از منظر جامعه شناختی، فرهنگ شناختی، مردم شناختی، ارتباط شناختی، روان شناختی و مانند آن نیز واکاوی شود یافته های این پژوهش نشان می دهد که با نگاه تمدنی، مجموعه فعالیت های اربعینی می تواند در قالب هویت بخشی، حیات بخشی، انسجام بخشی و تعمیق عبودیت و معنویت راهبری شود.
https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213875_1182cc78504c6010fd839390909fd28d.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121تاریخچه محافل دینی و فرهنگی در کربلای مقدس107122213876FAسیدسلمان آل طعمهگزینش و ترجمه: محمدمهدی رضاییJournal Article20250121از جلوه های ارزشمند تاریخ و فرهنگ شهر مقدس کربلا، وجود ایوان ها، حجره ها و مهمان خانه هایی است که از گذشته دور تا به امروز به عنوان پایگاه های اجتماع علمی و دینی و اجتماعی، محفلی برای حضور عالمان و فرهیختگان و مردم عادی بوده است. در این محافل افراد فرصت می یافته اند که افکار و اندیشه های خود را به معرض دید و قضاوت دیگران قرار دهند اگرچه امروزه از محافل کربلای مقدس چندان اثری نمانده، اما هنوز به عنوان ماده و مایه ای قوی و جاندار برای نگارش های پژوهشی در زمینه تاریخی و اجتماعی، دارای اهمیت است.
نوشته حاضر، منتخبی از کتاب <span class="اسم-کتاب-متن">محاسن المجالس فی کربلاء</span> اثر استاد سلمان آل طعمه است که محافل دینی و مجالس فرهنگی در کربلا را از قرن هشتم تا به امروز جست وجو کرده و با نگاهی دقیق و تحقیقات پردامنه و بعضاً بر اساس تجربه های دیداری و شنیداری خود، از آنها گزارش های سودمند و خواندنی ارائه داده است.
https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213876_4ef318c2fd8a673dfcaa20e36ecff3b2.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121دیپلماسی زیارت و نقش آن در تقویت همبستگی و همگرایی جهان اسلام123146213877FAمحمدحسینپورامینیدکترای حقوق بین الملل و پژوهشگر فقه سیاسیJournal Article20250121دیپلماسی زیارت، به عنوان یک شاخه از دیپلماسی نرم، نقش مهمی در تقویت همبستگی و همگرایی جهان اسلام ایفا می کند. این شکل از دیپلماسی با استفاده از فرصت های زیارت اماکن و اعتاب مقدس برای مسلمانان از کشورهای مختلف، به تقویت همبستگی فرهنگی و مذهبی بین کشورهای اسلامی کمک می کند. ایجاد ارتباطات معنوی و تبادلات فرهنگی مشترک، دیپلماسی زیارت را ابزاری برای تقویت وحدت جهان اسلام قرار مى دهد.
این مقاله، با روش تحقیق کیفی، به بررسی نقش دیپلماسی زیارت در تقویت همبستگی و همگرایی جهان اسلام، و تحلیل ارتباطات فرهنگی و مذهبی این نوع دیپلماسی و تأثیر آن بر تعاملات مشترک بین کشورهای اسلامی می پردازد.https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213877_8bc505c6490ff2e706f8621c3c7c80d0.pdfفصلنامه فرهنگ زیارت135320230121نقش زیارت و سفرهای زیارتی در توانمندی اجتماعی زائران147171213878FAحافظنجفیعضو گروه اخلاق و اسرار پژوهشکده حج و زیارتJournal Article20250121سفرهای زیارتی، که اغلب به صورت گروهی و با حضور انبوه مؤمنان انجام می شود، از ابعاد مختلف تأثیر بسزایی در بهبود زندگی فردی و اجتماعی انسان دارد.
در این مقاله که با روش توصیفی تحلیلی نوشته شده در صدد پاسخ به این سؤال هستیم که، سفرهای زیارتی چه نقشی در رفع مشکلات اجتماعی زائران دارد و چگونه می تواند آنها را برای مقابله با مشکلات و آسیب های اجتماعی یاری رساند. از این تحقیق به دست می آید که آشنا شدن با آموزه های زیارت و انجام صحیح و بایسته آنها، از راهکارهای حل مشکلات اجتماعی است
https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_213878_3220161fae1d5e1103ed4b68808cda6b.pdf